Ақшалар шоты
Алынған аванстар бойынша есеп айырысу есебі
Кәсіпорында басқа заңды немесе жеке тұлғаларға сатылатын тауарлар немесе көрсетілетін қызметтер үшін алдын ала алынған аванс сомалары бойынша есеп айырысу жүргізіледі. Бұл аванстар екі негізгі бағыт бойынша есепке алынады: тауарлы-материалдық қорларды қою үшін және жұмыстарды орындау мен қызмет көрсету үшін алынған аванстар.
Есепке алу шоттары
- Тауарлы-материалдық қорларды қою үшін алынған аванстар
- Жұмыстарды орындау және қызмет көрсету үшін алынған аванстар
Негізгі бухгалтерлік жазбалар
1) Аванс алу
Сатылатын тауарлар немесе көрсетілетін қызметтер үшін аванс алдын ала алынғанда, ақша қаражатының түсуі тіркеледі.
- Дебет
- Ақшалар шоты
- Кредит
- Аванстар шоты (ТМҚ қою үшін немесе жұмыстар/қызметтер үшін)
2) Тауарды босату/қызмет көрсету кезінде авансты шегеру
Сатып алушыға тауар босатылып немесе қызмет көрсетіліп, оның құнынан алдын ала алынған аванс сомасы шегерілгенде, аванс міндеттемесі азайып, дебиторлық берешек қайта есептеледі.
- Дебет
- Аванстар шоты (тиістісі)
- Кредит
- Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің берешегі (немесе еншілес серіктестіктердің дебиторлық борышы)
3) Пайдаланылмаған авансты қайтару
Егер алынған аванстың толық пайдаланылмаған бөлігі сатып алушыға немесе тапсырыс берушіге қайтарылса, аванс сомасы азайып, ақша қаражаты шығыс ретінде танылады.
- Дебет
- Аванстар шоты (тиістісі)
- Кредит
- Ақшалар шоты
Талдамалық есеп
Кәсіпорынның алған аванстары бойынша талдамалық есеп әрбір аванс берген ұйым (немесе тұлға) бойынша бөлек жүргізіледі. Бұл тәсіл аванстардың қозғалысын нақты бақылауға және уақытылы сәйкестендіруге мүмкіндік береді.
Операциялар кестесі
| № | Операциялар мазмұны | Дебеттелетін шот | Кредиттелетін шот | Тип |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Сатылатын тауарлы-материалдық қорлар немесе көрсетілетін қызметтер үшін алдын ала аванс ретінде алынған сомалар | 1050, 1040, 1010, 1020 | 3510 | III |
| 2 | Сатып алушы немесе тапсырыс беруші тұлғаның қарыз сомасы алдын ала алынған аванстар сомасынан шегеріледі | 3510 | 1210 | IV |
| 3 | Сатып алушы немесе тапсырыс берушіден аванс ретінде алынған соманың пайдаланылмаған бөлігі қайтарылғанда | 3510 | 1010, 1040, 1050 | IV |
Ескерту: Шоттардың нақты қолданылуы кәсіпорынның есеп саясатына және қолданылатын шоттар жоспарына сәйкес нақтыланады.