Маркетинг туралы қазақша реферат

Маркетинг ұғымы

Маркетинг — шаруашылық шешімдерді қабылдау үшін нарықта жүріп жатқан үрдістерді мұқият есепке алуға негізделген, капиталистік кәсіпорынды басқару жүйелерінің бірі.

Негізгі мақсат

Маркетингтің мақсаты — өндірістің қоғамдық сұранысқа және нарық талаптарына сәйкес болуына жағдай жасау; нарықты зерттеу; өнім өткізуді қарқындату; тауарлардың бәсекелік қасиеттерін арттыруға бағытталған ұйымдастырушылық-техникалық шаралар жүйесін құрастыру.

Маркетингтің негізгі қызметтері

Маркетинг көпқырлы басқару қызметін атқарады және ол сұраныс пен баға қалыптастырудан бастап, өткізуді ұйымдастыруға дейінгі процестерді қамтиды.

Сұранысты, баға қалыптастыру мәселелерін зерттеу
Жарнама және өткізуді ынталандыруды жоспарлау
Тауар ассортиментін, өткізу мен саудалық операцияларды жоспарлау
Тауарларды сақтау және тасымалдауды ұйымдастыру
Сауда-коммерциялық персоналды басқару
Тұтынушыларға қызмет көрсетуді ұйымдастыру

Маркетинг — жүйелі үрдіс

Көптеген зерттеушілер маркетингті жүйелі үрдіс ретінде қарастырады. Бұл үрдіс компания жұмыс істегісі келетін мақсатты нарық сегментін зерттеуден басталады.

1) Нарық сегментін талдау

Маркетологтар әлеуетті сұранысты және оның көлемін анықтайды: қажеттіліктері толық қанағаттандырылмаған немесе нақты тауарлар мен қызметтерге қызығушылық білдіретін сатып алушыларды айқындайды.

2) Сегменттеу және мақсатты таңдау

Нарықты сегменттеу жүргізіліп, компания ең жоғары деңгейде қызмет көрсете алатын бөліктер таңдалады. Осы арқылы ресурстар нақты мақсатқа бағытталады.

3) Жоспарлау және маркетинг-микс стратегиясы

Тауарды жасау және тұтынушыға дейін жеткізу жоспарлары әзірленеді. Сонымен бірге сұранысқа әсер етудің маркетинг-микс (ағылшынша: marketing mix) стратегиясы құрылады: тауар, баға, тарату арналары және тауарды жылжыту әдістері өзара үйлестіріледі.

4) Маркетингтік аудит

Жүргізілген шаралардың нәтижесін және олардың тұтынушыларға ықпал ету деңгейін бағалау үшін маркетингтік аудит жүйесі қалыптастырылады. Бұл тәсіл шешімдердің дәлдігін арттырып, стратегиялық қателіктерді азайтуға көмектеседі.

Тұтынушыға бағдарлану және сұранысты түсіндіру

Маркетинг көбіне тауардан емес, тауарды сатып алуға мүмкіндігі бар төлем қабілеті жоғары тұтынушыны іздеуден басталады. Қоғам дамыған сайын оның мүшелерінің қажеттіліктері де өседі, ал адамдар қызығушылықтары мен тілектерін қалыптастыратын объектілермен күннен күнге жиірек кездеседі.

Өндірушілер өз кезегінде тұтынушылардың сатып алу ниетін ынталандыру үшін мақсатты шаралар жүргізеді: өз өнімдері мен адамдардың мұқтаждықтары арасында байланыс орнатуға ұмтылады және тауарды бір немесе бірнеше ерекше мұқтаждықты қанағаттандыру құралы ретінде таныстырады.

Маңызды қағида

Маркетинг маманы мұқтаждықты «ойлап таппайды» — мұқтаждық бұрыннан бар. Маркетингтің міндеті — сол мұқтаждықты дұрыс түсініп, оны қанағаттандыратын шешімді тиімді ұсыну.

Қоғам, мақсат және экономикалық негіз

Әрбір қоғамның өз алдына қойған мақсаты мен міндеті болады. Соған сәйкес адамдарды тәрбиелеу, өркениетке жету жолында белгілі бір мақсатқа жұмылдыру қажеттілігі туындайды. Бұл үдерісте материалдық қатынастар маңызды рөл атқарып, экономикалық құрылымның негізін қалыптастырады.

Қысқаша түйін

Маркетинг нені көздейді?

Өндірісті сұранысқа сәйкестендіру, нарықты зерттеу және бәсекеге қабілеттілікті күшейту.
Қайдан басталады?

Мақсатты сегментті зерттеуден және сұранысты өлшеуден.
Неге аудит қажет?

Шаралардың тиімділігін бағалау және шешімдерді түзету үшін.

Пайдаланылған әдебиеттер

Нурпейсова М.М. Качество — ключ к завоеванию рынка. Оқу құралы. ҚазЭУ. Алматы: Экономика, 2003.
2005–2015 жылдардағы Қазақстан Республикасының индустриялық-инновациялық даму стратегиясы. ҚР Президенті және Үкіметі актілерінің жинағы.
Ерімбетов И.Р. «Сапаны жақсарту стандарттан басталады». Егемен Қазақстан, 2007, 27 қыркүйек.
Қазақстан Республикасының 2010 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспары. ҚР Президентінің 2003 жылғы 4 желтоқсандағы №735 Жарлығымен бекітілген. Астана, 2003.
Абдрахманов А., «СовАсК» МО Басқарма мүшесі; Ш.С. Тәжібаев, Стандарттау, метрология және сертификаттау институты. Қазақстан Республикасындағы сапаны басқарудың мәселелері мен перспективалары. Алматы, 2007.
ҚР Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы: «Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында…». Егемен Қазақстан, 2008, 2 наурыз.
«Стандарттау мен сертификаттау туралы» ҚР Заңы. Егемен Қазақстан, 1993, 17 ақпан.
Нұрпейісова А.С. «Кластерлік талдау — микродеңгейде бәсекелік қабілетті басқару базасы». ҚазЭУ Жаршысы, 2007, №3, 72–76.
Узун А. «Өнім даярлау стандарттары мен сертификаттары инновациялық менеджменттің негізі ретінде». Ізденіс, 2007, №2, 262–264.
Жанаев Д.А. «Зарубежный опыт повышения конкурентоспособности промышленной продукции». Транзитная экономика, 2007, №5.
Ибрагимов С.Р. «Сертификация ISO 9001 — это вполне реально». Бухгалтер и налоги, 2007, №11.
Ермекова Ж.К. «Качество, конкурентоспособность продукции и ценообразование». Вестник КазЭУ, 2005, №4, 8–13.
Дулатов Б.Н. «ISO 9000 — всемирный стандарт систем обеспечения качества». Бухгалтер и налоги, 2007, №11.
Басовский Ж.Е. Управление качеством. Оқулық. Мәскеу, 2004.
Азгальдов Г.Г. Теория и практика оценки качества товаров. Мәскеу: Экономика, 1982.
Огвоздин В.Ю. Управление качеством: основы теории и практики. Оқу құралы. Мәскеу, 1999.
Сағадиев Ж., Смағұлов А., Барақбаев Б., Қалиев А. Сертификаттау. Алматы, 2002.
Минин Б.А. Уровень качества. Социально-экономические вопросы оценки качества и защита потребителя. Мәскеу: Изд-во стандартов, 2004.
Ряполов А.Ф. Сертификация. Методология и практика. Мәскеу: Изд-во стандартов, 1987.
Баяхметов С. Құрылыс экономикасы. Алматы, 2005.
Каренов Р.С. Терминология рыночной экономики и бизнеса. Алматы: Ғылым, 1994.
Турсумбаев Б.М., Петренко И.Я., Исмуратов С.Б. Основы организации бизнеса. Оқулық. Челябинск: Южно-Уральское кн. изд-во, 2003.
Трубилин А. «Конкурентоспособность — главный фактор эффективности производства АПК». Экономика, управление, 2004.
Шувалов А.И. «Некоторые аспекты оценки конкурентоспособности изделий». Обновление продукции и конкурентоспособность. Мәскеу: Знание, 2005.
Сергеев И.В. Экономика предприятия. 2-басылым, толықт. Мәскеу: Финансы и статистика, 2002.
Герчикова И.Н. Маркетинг и международное коммерческое дело. Мәскеу: Внешторгиздат, 2002.
Белый Е., Барашков С. «Конкурентоспособность и качество продукции: два уровня управления». Маркетинг, 2005, №4.
Мамыров Н.К., Саханова А.Н. және т.б. Государство и бизнес. Менеджмент государственного сектора. 1–4 кітап. Оқулық. Алматы: Экономика, 2004.
Туржанов С. «Қазақстанның ДСҰ-ға кіруі туралы». Алматы қ. әкімдігі аппаратының шағын бизнес департаментінің директоры. Казахстанская правда, №29, 2004, 23 шілде.