Халықтың өмір сүру деңгейі

Мазмұны

  • Кіріспе 3-бет
  • 1. Халықтың өмір сүру деңгейі 4–15-беттер
    • 1.1 Өмір сүру деңгейі және кедейшілікпен күрес: ұғымы мен теориясы 4-бет
    • 1.2 Халықтың материалдық әл-ауқаты 7-бет
    • 1.3 Қазақстандағы демографиялық ахуал 11-бет
  • 2. Қазіргі кедейшілік жағдайы 16–23-беттер
    • 2.1 Қазақстан Республикасының кедейлік бейіні 16-бет
    • 2.2 Халықтың өмір сүру деңгейін мемлекет тарапынан реттеу 18-бет
    • 2.3 ҚР-ның әлеуметтік-экономикалық даму көрсеткіштері 21-бет
  • Қорытынды 24-бет
  • Қолданылған әдебиеттер тізімі 27-бет
Курстық жұмыс Көлемі: 27 бет Тақырып: Өмір сүру деңгейі және кедейшілік

Кіріспе

Өмір сүру деңгейі — адамның өміріндегі нақты әлеуметтік-экономикалық жағдайлардың жиынтығымен сипатталатын күрделі әрі көпқырлы категория. Халықтың күнделікті өмірінде туындайтын мәселелер және оларды ғылыми тұрғыдан зерттеу кез келген ел үшін, әлеуметтік-экономикалық даму деңгейіне қарамастан, әрдайым өзекті.

Кеңес Одағы кезеңінде халықтың өмір сүру деңгейін объективті бағалау идеологиялық себептерге байланысты шектелді. Жабық экономиканың қағидаларына сәйкес өнімдерді бөлу мен жеке тұтынуға басымдық беріліп, өмір сүру деңгейі мен әл-ауқатты өлшейтін көрсеткіштер жеткілікті деңгейде назарға алынбады.

Тарихи негіз

«Өмір сүру деңгейі» ұғымын ғылыми айналымға алғаш рет К. Маркс «Жалақы, баға және пайда» еңбегінде енгізді. Ол бұл категорияны халықтың және әлеуметтік топтардың материалдық, рухани және әлеуметтік қажеттіліктерін қанағаттандыру дәрежесін сипаттайтын әлеуметтік-экономикалық өлшем ретінде қарастырды.

Қазақстандағы демографиялық ерекшелік

Қазақстан үшін халық саны мен оның құрылымы айрықша маңызды. Республика бойынша халық тығыздығы орта есеппен 1 шаршы километрге 5,5 адамды құрайды.

2009 жылғы 1 қаңтардағы жас құрылымы

15 жасқа дейін
24%
(24,2)
15–65 жас
68,2%
(68,0)
65+ жас
7,8%
 

Кедейлік бейіні және негізгі көрсеткіш

Кедейлік бейіні — кедейліктің ең айқын көріністерін сипаттайтын сандық және сапалық өлшемдердің жиынтығы. 2009 жылғы деректер бойынша Қазақстанда халықтың 28,4%-ының табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінен төмен болды.

Анықтама

Кедейлік — белгілі бір халық топтарының өмір сүру құқықтарын іске асыру үшін ең алдымен физиологиялық қажеттіліктерін толық қанағаттандыруда қиындық көруі, сондай-ақ конституциямен бекітілген құқықтар мен бостандықтар шеңберінде қоғам өміріне толыққанды қатысу мүмкіндігінен айырылатын әлеуметтік-экономикалық құбылыс.

Мемлекеттік реттеу және экономикалық саясат

Мемлекеттік реттеу қажеттілігін айқындауға мүмкіндік беретін маңызды факторлардың бірі — тауар өндірушілер мен тұтынушылар арасындағы нарықтық өзара қатынастардың күшеюі және олардың тығыздығынан туындайтын сыртқы әсерлер.

Экономикалық саясаттың негізгі бағыттары, соның ішінде Қарағанды облысының 2009–2011 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерінің маңызды болжамдары әлемдік экономикадағы жағдай ескеріле отырып Ортамерзімдік жоспарда айқындалған.

Негізгі ойлар

  • Өмір сүру деңгейі — материалдық қана емес, рухани және әлеуметтік қажеттіліктерді де қамтитын кешенді көрсеткіш.
  • Кедейлік бейіні кедейліктің ауқымын дәл сипаттап, әлеуметтік саясатты нысаналы жоспарлауға мүмкіндік береді.
  • Демографиялық құрылым мен аймақтық көрсеткіштер мемлекеттік реттеудің мазмұнына тікелей әсер етеді.