Мұның басты себебі қазақ тілінің қазіргі қоғамдық мәнімен байланысты
9-сынып бағдарламасының жаңаруы: қоғамдық сұраныс пен тіл мәртебесі
9-сыныпта қазақ тілін оқыту бағдарламасының мазмұны бүгінде бұрынғыдан әлдеқайда өзгерген. Мұның басты себебі — қазақ тілінің қазіргі қоғамдағы маңызының артуы. Қай қоғамда да тіл мәселесі болатыны белгілі, ал қазақ тілінің мемлекеттік тіл мәртебесіне ие болуына байланысты шешімін күтетін күрделі міндеттер әлі де бар.
Білім беру саласындағы басым бағыт: мемлекеттік тілдің қызметін кеңейтетін, нақты өмірлік жағдаяттарда қолдануға бейімделген тілдік дағдыларды жүйелі қалыптастыру.
Жаңа буын оқулығының мазмұндық өзегі
Жаңа буын оқулығы осы мақсатты көздейді. Сондықтан оқулық «Қазақ тілі — Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі» тақырыбынан басталып, ұлттық тіл, оның пайда болуы және тарихи кезеңдері сияқты танымдық бағыттағы мәліметтермен жалғасады.
Танымдық мазмұн
Ұлттық тіл туралы түсінік, тілдің шығу төркіні, тарихи даму кезеңдері оқушының тілге қатысты дүниетанымын кеңейтеді.
Қолданбалы бағыт
Тілді дұрыс қолдану — ойды дәл, анық жеткізуге және түрлі жанрдағы мәтіндермен сауатты жұмыс істеуге негіз болады.
Дұрыс сөйлеу мен сауатты жазудың тірегі
Дұрыс сөйлеп, сауатты жазу үшін ең алдымен қазақ тілінің заңдылықтарын меңгеріп, айтылатын ойды жазбаша түрде дәл әрі айқын жеткізе білу қажет. Бұл дағды тек мектептік тапсырмамен шектелмей, күнделікті қарым-қатынаста да, ресми ортада да ерекше мәнге ие.
Меңгерілуі тиіс негізгі дағдылар
- Көркем әдебиет туындыларын мәнерлеп оқу
- Іс қағаздарын мемлекеттік тілде сауатты толтыру
- Ғылыми-зерттеу тілімен жұмыс істеу
- Ақпарат құралдарының мүмкіндіктерін тиімді пайдалану
Стилистика, тіл мәдениеті және пунктуация
Осыған байланысты оқулықта стилистика мен тіл мәдениеті мәселелері кең қамтылады. Жалпы, дұрыс оқу мен дұрыс жазудың, сауаттылықтың басты көрсеткіші — тыныс белгілерін жетік меңгеру.
Неліктен пунктуация бөлек қарастырылады?
Сондықтан жаңа бағдарламада пунктуация арнайы жеке мәселе ретінде алынып отыр: тыныс белгілері ойдың мағынасын дәлдеп, мәтіннің құрылымын айқындайды және жазбаша коммуникацияның сапасын көтереді.