Жобалау және іздестіру жұмыстарына мердігерлік шарты туралы қазақша реферат
Жобалау және іздестіру жұмыстарына мердігерлік шартының мәні
Жобалау және іздестіру жұмыстарына мердігерлік шарт — құрылыс саласымен тығыз байланысты жұмыстарды құқықтық реттеуге арналған шарт түрі. Бұл шарт арқылы болашақта құрылыс жүргізуге негіз болатын құжаттар әзірленеді және объектіні салуға қажетті инженерлік-іздестіру нәтижелері жинақталады.
Жобалау жұмыстары, әдетте, құрылыс барысында жаңа конструкциялар, технологиялар мен материалдарды қолдану қажет болғанда жүргізіледі. Сонымен қатар құрылыс объектісі стандартты жобаға сыймайтын, ерекше шешімдерді талап ететін ғимарат немесе объектілер кешені болуы мүмкін.
Нәтиженің ерекшелігі: жаңа ақпарат және құқықтар
Бұл шарттың маңызды ерекшелігі — оның нәтижесінде коммерциялық, ұйымдастырушылық және техникалық маңызы бар жаңа ақпарат қалыптасады. Мұндай ақпаратқа құқықтар белгілі бір дәрежеде тапсырысшыға да, мердігерге де тиесілі болуы мүмкін. Сондықтан шартта нәтижені пайдалану, тарату және жария ету тәртібін нақты бекіту айрықша мәнге ие.
Материалдық-техникалық қамтамасыз ету және қаржыландыру
Қолданыстағы нормалардың мәніне сай, жобалау және іздестіру жұмыстарын орындауға қажетті материалдық-техникалық қамтамасыз ету міндеті көбіне мердігерге жүктеледі. Дегенмен мердігерлік шарт нормаларының диспозитивті сипаты тараптарға бұл міндетті шартпен өзгеше бөлуге мүмкіндік береді.
Көп жағдайда тапсырысшы шартты орындау барысында қажетті қаржыландыруды уақтылы жүзеге асыруға міндетті болады. Бұл міндеттің нақты тәртібі (кезең-кезеңімен төлеу, аванс, аралық актілер бойынша есеп айырысу) шартта айқындалуы тиіс.
Тәуекел мәселесі: кездейсоқ орындалмау қаупі
Жобалау және іздестіру жұмыстарына мердігерлік шарт көбінесе тапсырысшы үшін тәуекелі жоғары шарттардың қатарына жатады. Егер заңнамада немесе шартта өзгеше көзделмесе, шарттың кездейсоқ орындалмау қаупі тапсырысшыға жүктеледі.
Тапсырысшының тапсырмасы және ынтымақтастық міндеті
Тапсырысшы шарт бойынша тапсырманы дайындауды мердігерге тапсыруға өкілеттенуі мүмкін. Мұндай жағдайда тапсырма жобасы әзірленгеннен кейін тапсырысшы қисынды немесе шартта белгіленген мерзімде тапсырманы бекітуге немесе оны қайта қарау үшін қайтаруға міндетті. Тапсырысшымен бекітілген тапсырма мердігер үшін міндетті сипатқа ие болады.
Жобалау және іздестіру жұмыстарын орындау кезінде тапсырысшы мердігерге шартта көзделген көлемде және жағдайларда көмек көрсетуі керек. Мысалы, көлік бөлу, қажетті мәліметтерді уақытылы ұсыну, материалдарды сатып алу, ерекше режимдегі аумақтарға кіруге рұқсат алу сияқты ұйымдастыру шаралары қажет болуы мүмкін.
Ынтымақтастық неге ерекше маңызды?
Бұл шарт түрінде тапсырысшының көмегі тапсырманы тиімді орындау үшін шешуші болуы мүмкін. Көмек көрсетілмесе, мердігер үшін елеулі қиындықтар туындауы ықтимал. Сондықтан ынтымақтастық міндеттері шартта тікелей және нақты көрсетіледі.
Тәжірибелік мысал ретінде тапсырысшының мердігермен бірге жобалау-сметалық құжаттаманы жергілікті өзін-өзі басқару органдарымен немесе мемлекеттік өкілетті органдармен келісуге қатысу міндетін атауға болады.
Мәліметтердің өзгеруі және қосымша шығындар
Нормалардың мағынасына сәйкес, тапсырысшы берілген тапсырманы және бастапқы мәліметтерді жағдайлардың өзгеруіне қарай түзетуге құқылы. Бұл заңды: бастапқы кезеңде тапсырысшы ұсынған деректердің жоба нәтижелеріне қалай әсер ететінін толық бағамдай алмауы мүмкін.
Осыған байланысты мердігер тапсырысшыға ұсынылған мәліметтердің түпкі мақсаттарға және жобаланатын объектінің көрсеткіштеріне ықпалын түсіндіріп, ықтимал салдарын алдын ала көрсетіп отыруы орынды.
Маңызды ереже
Егер өзгерістер мердігерге байланысты емес себептермен енгізілсе, тапсырысшы мердігердің қосымша шығындарын өтеуге міндетті.
Нәтижені пайдалану шектеулері және құпиялылық
Шарт нәтижесінде жасалатын жобалау-сметалық құжаттаманы пайдалану белгілі бір шектеулермен байланысты болуы мүмкін. Тапсырысшы, әдетте, шарт нәтижесін тек шартта айқындалған мақсаттарда ғана қолдануға құқылы. Мәселен, нақты бір елді мекенде белгілі бір нысандарды салу үшін ғана пайдалану сияқты шектеу енгізілуі ықтимал.
Мұндай шектеулер жобалаушының құқықтық мүддесінен туындайды: нәтижені шектеусіз пайдалану мердігердің өз қызметін нарықта әрі қарай ұсыну мүмкіндігін төмендетуі мүмкін. Бұдан бөлек, тапсырысшы өзге аймақтардың климаттық және инженерлік ерекшеліктерін ескермей, құжаттаманы ойланбастан қолданса, жобалаушының немесе іздестірушінің жұмысы туралы теріс пікір қалыптасып, олардың іскерлік беделіне нұқсан келтіру қаупі бар.
Интеллектуалдық меншік элементтері
Жобалау-сметалық құжаттамада интеллектуалдық меншік объектілеріне жататын, мердігерге тиесілі деректер болуы мүмкін.
Тарату және жария етуге тыйым
Тапсырысшы мердігердің келісімінсіз құжаттаманы үшінші тұлғаларға бермеуге және ондағы мәліметтерді жария етпеуге міндетті.