Қазақша рефераттар

Неке шарты дамуының тарихы

Жоспар

Құрылымы: кіріспе, 3 бөлім, 5 параграф, қорытынды, әдебиеттер тізімі.

  1. Кіріспе — 3-бет
  2. 1. Неке шартының мазмұны мен түсінігі
  3. 1.1 Неке шарты дамуының тарихы — 6-бет
  4. 1.2 Неке шартының мазмұны және оны жасасу тәртібі — 9-бет
  1. 2. Неке және отбасы құқығы бойынша неке шартының өзгертілуі мен тоқтатылуы
  2. 2.1 Неке шартының өзгертілуі мен бұзылу тәртібі, мерзімі — 23-бет
  3. 2.2 Неке шартын жарамсыз деп тану және оның құқықтық салдары — 29-бет
  4. 3. Неке шартын жасасудағы шетелдік тәжірибелер
  5. 3.1 Ресей Федерациясындағы неке шарты — 35-бет
  6. Қорытынды — 40-бет
  7. Пайдаланылған әдебиеттер — 42-бет

Кіріспе

Отбасы қоғамда айрықша рөл атқарады. Отбасы құқығы — отбасы мүшелерінің арасындағы жеке мүліктік және жеке мүліктік емес қатынастарды реттейтін нормалар жүйесі. Заңда көзделген жағдайларда ол өзге туыстар арасындағы қатынастарды да реттейді.

Осыдан шығатын қорытынды: отбасы құқығы — неке қатынастарының пайда болуы, өзгертілуі және тоқтатылуы тәртібін зерттейтін әрі құқықтық тұрғыдан қамтамасыз ететін сала. Отбасы — адам үшін баспана да, тұрақты мекен де.

Неке — отбасын құру мақсатымен заңда белгіленген тәртіппен, еркін және толық келісім негізінде жасалатын еркек пен әйелдің тең құқықты одағы. Неке ерлі-зайыптылар арасында мүліктік және мүліктік емес қатынастарды туындатады.

Құқықтық салдардың негізгі шарты

Ерлі-зайыптылардың құқықтары мен міндеттері некені мемлекеттік тіркеу сәтінен бастап туындайды. Заңда белгіленген тәртіппен тіркелген неке ғана құқықтық салдарға әкеледі.

Ерлі-зайыптылардың мүлкіне қатысты қатынастар заңмен белгіленген режим арқылы да, шарттық режим арқылы да реттелуі мүмкін. Мүлік режимі белгілі бір мүліктің ерлі-зайыптылардың біреуіне (жеке мүлік) тиесілі екенін немесе екеуіне де ортақ мүлік екенін айқындайды.

Ерлі-зайыптылар мүліктің құқықтық мәртебесін өзара келісіммен белгілей алады. Егер мұндай келісім болмаса, некеде тұрған кезде жиналған мүлік, әдетте, бірлескен ортақ меншік ретінде қарастырылады.

Неке шарты не үшін қажет?

  • Мүлікті бөлу қағидаларын алдын ала айқындап, даулардың алдын алады.
  • Ажырасу сияқты тәуекелді жағдайларда құқықтық айқындық береді.
  • Тараптардың мүліктік мүдделерін тең дәрежеде қорғауға көмектеседі.

Халықаралық тәжірибе туралы

Көптеген дамыған елдерде некеге дейін келісім жасау кең тараған: онда мүліктік жағдай, ажырасу кезіндегі есеп айырысу, кәмелетке толмаған балаларға қатысты келісімдер сияқты маңызды мәселелер алдын ала қарастырылады. Кейбір юрисдикцияларда неке шарты жеке мүліктік емес қатынастардың жекелеген аспектілеріне де әсер етуі мүмкін.

Қазақстан Республикасының заңнамасында неке шартын жасау мүмкіндігі 1993 жылғы қазаннан бастап көзделді. Алайда бұл институт ұзақ уақыт кең қолдау таппады: некеге тұрушылардың да, некеде тұрғандардың да аз бөлігі ғана өз мүліктік жағдайын шартта нақтылап көрсетеді.

Мұның себептері ретінде қоғамдағы құқықтық мәдениеттің жеткіліксіз деңгейін және «бір-біріне толық сенім» ұстанымын алға тартуға болады. Көп жағдайда алдын ала мүліктік мәселелерді қағазға түсіру «ерсі» көрінеді. Дегенмен, неке шарты кең таралмағанына қарамастан, ол жұбайлар арасындағы қатынастарда біртіндеп маңызға ие болып келеді, ал оған байланысты даулар да кездеседі.

Кеңес дәуірінде (ҚазКСР-дің 1969 жылғы Неке және отбасы кодексі кезеңінде) жұбайлардың мүліктік режимі баршаға ортақ ережелермен анықталғандықтан, неке шарты институты дербес ұғым ретінде қалыптасқан жоқ. Соған қарамастан, тәжірибеде және кейбір нормативтік актілерде «неке контрактісі» немесе «неке келісімі» тәрізді терминдер қолданылған.

Қазіргі құқықтық жүйеде «неке шарты», «неке контрактісі», «неке келісімі» атаулары тәжірибеде жиі синоним ретінде кездеседі. «Контракт» термині ағылшын тіліндегі contract сөзінен шыққан және мағынасы жағынан «шарт» ұғымына сәйкес келеді.

Нормативтік негіз және өзектілік

Ерлі-зайыптылардың мүліктік құқықтық қатынастары Қазақстан Республикасының неке және отбасы заңнамасымен реттеледі. Бұл тақырыптың өзектілігі — неке шартының мәнін нормативтік деңгейде түсіндірумен қатар, оны тәжірибеде қолдану дағдыларын күшейтудің қажеттілігінде.

Неке шарты жанжалдың алдын алуға мүмкіндік береді: талап ету тәртібі мен мүлікті бөлу қағидалары шартта көрсетілген жағдайда, көптеген мәселе эмоциямен емес, құқықтық жолмен шешіледі. Адам болашақты толық болжай алмағанымен, алдын ала айқындалған ережелер тәуекелдің салдарын жеңілдетуі мүмкін.

Заңгерлер неке шартының кең таралмауының себептерінің бірі ретінде кеңестік менталитеттің ықпалын атап өтеді: «мәңгі махаббат» және «мүлік мәселесін қозғау моральға сай емес» деген көзқарас әлі де сақталған.

Неке шартын жасау қажеттілігін ерлі-зайыптылар өз қалауы бойынша шешеді: бірі тез келіссе, енді бірі қарсылық білдіруі мүмкін. Әдетте, неке шарты алдымен мүліктік қатынастарды реттейді, ал кей жағдайларда әлеуметтік және жеке қатынастардың жекелеген аспектілеріне де ықпал етуі мүмкін.

Неке шартын жасасар алдында оның ережелерімен мұқият танысып, қажет болса, заңгерден кеңес алу орынды. Бұл құжат өзге құқықтық құжаттар сияқты заңның қорғауында болады.