Әділет министрлігінің сайты

ПИК не істейді және қай кезде жүгіну керек?

ПИК-тің атқаратын шаруасы көп, бірақ басты міндеті — үйді күтіп ұстауға байланысты барлық мәселені ұйымдастыру: абаттандыру, жабдықтарды күту, бір реттік және жоспарлы жөндеу, кіреберіс, жертөле, шатыр асты, инженерлік коммуникациялар, техникалық қамтамасыз ету және аула тазалығы.

Жедел жағдайлар

Егер құбыр жарылып, су ақса немесе ортақ мүлікке қатысты апаттық жағдай туындаса — бірінші кезекте ПИК-ке шағымданыңыз.

Қымбат жөндеу, қаржы және шешім қабылдау тәртібі

Үй қымбат жөндеуді талап етіп, қаражат жетіспесе, қажетті соманың бір бөлігін (әдетте 20–40%) тұрғындардан жинау мәселесі жалпы жиналыста талқыланады. Мұндай шешімдер ашық әрі дәлелді есеппен қабылдануы тиіс.

Мақсатты шығындар туралы ақпарат

Мақсатты жарналар мен шығындардың қайда жұмсалғанын білгіңіз келсе, ПИК-тің тексеру комиссиясына жүгіне аласыз.

  • Тексеру комиссиясының құрамына ПИК әкімшілігінің мүшелері кірмеуі керек.
  • Егер комиссия бұзушылықтарды анықтаса — сотқа жүгінуге болады.
  • Комиссия тұрғындардың сенімінен шықпаса — тәуелсіз аудит ұйымдастыруға құқылысыз.

Қызмет көрсетушілерді таңдау: бәсеке және тиімді келісім

ПИК кейбір қызметтерді сыртқы заңды тұлғалардан сатып ала алады (егер бұл тиімді болса): аула сыпыру, электр жөндеу, кіреберіс тазалау сияқты жұмыстар. Кооперативтердің барлығы бірдей өз жөндеу бригадасын ұстамайды.

Қалада осындай қызметтердің бәсекелі нарығы қалыптасса, сапа артып, баға да әділеттірек болады. Келісім-шарт жасасқанда ПИК ең алдымен экономикалық тиімділікті және қызмет сапасын ескеруі керек.

Есеп беру: тұрғындар нені талап ете алады?

Меншік иелерінің талап етуі бойынша ПИК тұрғын үйді (тұрғын ғимаратты) күтіп ұстауға арналған қаражаттың қозғалысы туралы ақпаратты ұсынуға міндетті.

Тоқсан сайынғы есеп

Ортақ мүлікті пайдалануға байланысты шығыстар кондоминиум объектісін басқару жөніндегі есепте көрсетілуі тиіс. ПИК (кондоминиумды басқару органы) әр тоқсан үшін жазбаша түрде есепті кезеңнен кейінгі айдың алғашқы 10 күнінде пәтер (үй-жай) меншік иелеріне есеп береді.

Сонымен қатар ПИК басқармасы тұрғындарға шаруашылық қызмет және қаржылық есеп бойынша жүйелі түрде есеп беруге тиіс. Егер тұрғындар есепті қабылдаса, келесі жылға жұмыс жоспары бекітіледі.

Есеп қабылданбаса не болады?

Егер есеп қабылданбаса, тұрғындар жаңа ПИК төрағасын — үйдің кез келген сенімді тұрғынын — тағайындауға құқылы. Ал есеп қанағаттанарлық болса, төраға қайта сайлана алады.

Төраға таңдаудың маңызы және жиналыстың рөлі

ПИК жұмысындағы ең маңызды мәселенің бірі — төрағаны дұрыс таңдау. Төраға шаруашылық басқаруды да, құқықтық талаптарды да түсінуі керек.

Дауыс беру және кворум

Төраға тұрғындар жиналысында дауыс беру арқылы сайланады. Егер жиналысқа пәтер иелерінің жартысынан көбі қатыспаса, қабылданған шешімнің заңды күші болмайды.

Көп жағдайда тұрғындар мәселені шешуге белсенді араласқысы келмейді немесе уақыты жоқ. Тіпті жиналыстарға да көпшілік келмей жатады. Алайда тұрғын үй қатынастары туралы заңға сәйкес, жиналыс — ПИК-тің ең жоғары органы: онда түрлі мәселелер қаралып, қажет болса төрағаны қызметтен босату туралы шешім де қабылданады.

Немқұрайлылықтың салдары

«Мен ақша төлеймін, қалғанына араласпаймын» деген көзқарас қате. Тұрғындар немқұрайлы болса, ПИК те көбіне нашар жұмыс істейді. Әр үйде ұйымдастырушылық қабілеті бар, сенімді әрі уақыты жеткілікті адам жауапкершілік алып, тұрғындармен байланыс орнатқаны дұрыс.

Мақсатты шығындар мен міндетті төлемдер нені қамтиды?

Мақсатты шығындар, қағида бойынша, сол нақты үйдің қажеттілігіне ғана жұмсалуы тиіс. Ерекше жағдай — апаттық жағдайды жоюға қаражат пайызсыз қарыз ретінде берілгенде (кейіннен орны толтырылатын тәртіппен) бөлек тетік қолданылуы мүмкін.

Тұрғындар қандай міндетті төлемдер аударады?

Тұрғындар, ең алдымен, жалпы қолданыстағы орын-жайларды күту және аумақты жинау шығындарын төлейді. Бұған дәліз, кіреберіс, шатыр асты және жертөле сияқты ортақ аймақтар кіреді.

ПИК-ке жалпы шаруашылық үшін қанша қаржы қажет екенін ескере отырып, төлем мөлшерін тұрғындар өздері бекітеді.

Оқуға және тексеруге болатын құқықтық негіз

Мұны білген жөн: Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» 1997 жылғы 16 сәуірдегі № 94 Заңы.

Пайдалы сілтемелер және өз бетіңізше іздеу

Тақырып бойынша Интернетте көптеген материал бар. Төмендегі ресурстар пайдалы болуы мүмкін:

  • www.krisha

    Krisha сайты (КСК туралы бөлімін қараңыз).

  • www.minjust

    Әділет министрлігінің сайты.

  • www.zhkh-center

    «Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығын жаңғырту мен дамытудың қазақстандық орталығы» АҚ сайты: «Үйлерді басқару» бөлімінде ПИК және басқарушы компаниялар туралы мәліметтер жарияланған.

  • Facebook және қауымдастықтар

    ТКШ қазақстандық орталығының парақшасы және Facebook желісіндегі EnergysaversKZ тобы — Қазақстандағы ТКШ саласында энергия үнемдеуге арналған жаңа технологиялар туралы ақпарат береді.

Іздеу үшін кілт сөздер

Іздеу жүйелерінде (мысалы, www.google, www.rambler, www.yandex) «КСК деген не», «КСК жүйесі» және осыған ұқсас кілт сөздерді теріп, қосымша материалдарды таба аласыз.