Қысқа мерзімді активтер

Серіктестік туралы жалпы мәлімет

«Астана Континент ЛТД» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2004 жылғы 2 наурызда тіркелген (тіркеу туралы куәлік №15720-1901-ТОО).

Қызметінің негізгі бағыты — өндіріс, халық тұтынатын тауарларды сатып алу және өткізу. Құрылтайшысы — Уалиева Гүлшат Мақсұтовна.

Қызметті реттейтін негізгі құжаттар

  • ЖШС жарғысы
  • Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі

Серіктестік — коммерциялық ұйым мәртебесіндегі заңды тұлға. Ол азаматтық құқықтарға ие және Қазақстан Республикасының заңдарымен тыйым салынбаған кез келген қызмет түрін жүзеге асыруға құқылы. Заң актілерімен лицензияланатын қызмет түрлері бойынша жұмыс тек лицензия (рұқсат) негізінде жүргізіледі.

Фирмалық атауы (қазақша)

«Астана Континент ЛТД» Жауапкершілігі шектеулі серіктестігі

Фирмалық атауы (орысша)

ТОО «Астана Континент ЛТД»

Негізгі мақсат

Табыс табу және коммерциялық қызметті тиімді ұйымдастыру.

Қызмет бағыттары

Серіктестіктің қызметінің мәні көпсалалы. Төменде негізгі бағыттар жүйеленіп берілген:

Сауда және делдалдық

  • Көтерме, бөлшек және комиссиялық сауданы ұйымдастыру
  • Сауда және сауда-делдалдық қызмет
  • Дүкендер, супермаркеттер және сауда орындары желісін ұйымдастыру
  • Сату-сатып алу және делдалдық операциялар

Өндіріс және тауар айналымы

  • Азық-түлік және халық тұтынатын тауарларды өндіру, сатып алу, сақтау, өңдеу және сату
  • Өндірістік-техникалық өнімдермен жұмыс
  • Пластикалық есіктер, есік блоктары, терезелер, балкон элементтері және басқа бұйымдар өндірісі

Мұнай-газ және пайдалы қазбалар

  • Мұнай-газды барлау, өндіру, қайта өңдеу
  • Мұнай өнімдерін сақтау және өткізу
  • Кен емес пайдалы қазбаларды барлау, өндіру және қайта өңдеу

Логистика, сервис, қоғамдық тамақтану

  • Жеке тұлғалар мен ұйымдарға тасымалдау қызметтері (әуе, теміржол, теңіз, автокөлік), халықаралық жүк тасымалы
  • Халыққа, мекемелер мен кәсіпорындарға сервистік және тұрмыстық қызмет көрсету
  • Қоғамдық тамақтану жүйесін ұйымдастыру

Құрылыс және инфрақұрылым

  • Құрылыс, құрылыс-жөндеу, жобалау жұмыстары
  • Құрылыс учаскесін дайындау, ғимараттарды жабдықтау және әрлеу
  • Құрылыс материалдары мен құрылымдарын өндіру және сату
  • Жол-құрылыс техникасы, құралдар және материалдар жеткізу мен тарату
  • Ғимараттарды жалға беру
  • Құрастыру, қалпына келтіру, іске қосу-жөндеу жұмыстары

Кеңес беру және сыртқы байланыстар

  • Коммерциялық қызмет
  • Сыртқы экономикалық қызмет
  • Инвестициялық және өндірістік қызмет
  • Консалтингтік және маркетингтік қызмет көрсету

Автокөлік инфрақұрылымы

  • Автокөлік және теміржол тасымалдары бойынша қызмет көрсету
  • Жүк тасымалдау, тиеу-түсіру жұмыстары
  • Автокөлік құралдары мен бөлшектерін өндіру, сатып алу және сату
  • СТО, көлік тұрағы және автожуу ашу

Баспа және жарнама

  • Баспа және жарнамалық өнімдерді, электронды құралдарды әзірлеу және өткізу

Есеп саясаты және ұйымдастыру

Есеп саясаты — қаржылық есептілікті дайындау мен ұсыну үшін ұйым қабылдаған нақты қағидаттар, негіздер, шарттар, ережелер және тәжірибелер жиынтығы.

Есеп саясатын қалыптастырудың нормативтік базасы

  • 18.09.2002 ж. №438 ҚР Қаржы министрлігі бұйрығымен бекітілген бухгалтерлік есеп шоттарының типтік жоспары
  • ҚР бухгалтерлік есеп стандарттары
  • ҚР-да қолданылатын қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттары
  • 29.10.2002 ж. №542 бұйрықпен бекітілген қаржылық есептілікті ұсыну мен дайындаудың тұжырымдамалық негізі

Бас бухгалтердің міндеттері

  • Бухгалтерия мен өзге бөлімдердің жұмысын үйлестіру
  • Салық органдарымен өзара әрекеттесу
  • Әр есептік жыл қорытындысы бойынша бухгалтерлік баланс және қаржылық-экономикалық есептілікті дайындау

Кадр бөлімі

  • Персонал есебін жүргізу
  • Жұмысқа қабылдау және кадрлық әлеуетті басқару

Қазақстанда нарықтық экономикаға өту кезеңінде есеп және салық саясаты ұғымдары кеңінен енгізілді. Нарықтық қатынастар жағдайында ұйымдар өз есеп саясатын өздері анықтайды және оны Салық кодексі мен бухгалтерлік стандарттарға сәйкес жүргізеді.

Есеп саясатының негізгі қағидаттары

Есептеу

Табыс пен шығыс олардың пайда болуына қарай танылады.

Үздіксіз қызмет

Қызмет тоқтамайды, өндіріс пен жұмыс орындарын сақтау көзделеді.

Түсініктілік

Есеп берудегі көрсеткіштер пайдаланушыға түсінікті болуы тиіс.

Маңыздылық

Шешім қабылдауға қажетті деректер уақытылы ұсынылады.

Дұрыстық және анықтық

Есеп беру шынайы әрі дәл деректерге сүйенуі керек.

Салыстырмалылық

Көрсеткіштер өткен кезеңдермен салыстыруға келуі тиіс.

Сондай-ақ бейтараптылық, сақтық, аяқталғандық, жүйелілік (бірізділік) және алаяқтықсыз шынайы көрсету қағидаттары сақталады.

Есеп саясаты әдетте бір жылдан астам кезеңге бекітіледі. Өзгеріс енгізу қажет болған жағдайда, ол бұйрық/қаулы арқылы рәсімделіп, бірінші басшының қол қоюымен бекітіледі және мүдделі тұлғаларға хабарланады. Есеп саясатының негізгі ережелері жылдық есептілікке түсіндірме жазба ретінде беріледі.

Есеп жүргізу әдістемесі

Бухгалтерлік есепті жүргізуде журнал-ордерлік нысан қолданылады: ай сайын шоттар бойынша ведомостар мен журнал-ордерлер толтырылып, олардың деректері негізінде Бас кітап қалыптастырылады. Бас кітап мәліметтері жылдық қаржылық есептілікті жасауға пайдаланылады.

2007–2008 жылдардағы активтер құрылымын талдау

Төмендегі кестеде 2007–2008 жылдардағы активтердің құрамы мен құрылымы көрсетілген.

Көрсеткіш 2007, мың тг 2007, % 2008, мың тг 2008, % Ауытқу, мың тг Ауытқу, %
Қысқа мерзімді активтер 197 571 20,9 50 765 6,72 -146 806 -74,3
Ақша қаражаттары 872 0,09 841 0,11 -31 -3,55
Қысқа мерзімді дебиторлық берешек 9 312 0,99 10 222 1,35 +910 +9,77
ТМҚ 0 0 3 700 0,49 +3 700
Ағымдағы салықтық активтер 4 698 0,5 4 368 0,58 -330 -7,02
Ұзақ мерзімді активтер 745 999 79,06 704 231 93,27 -41 768 -5,59
Жылжымайтын мүлікке инвестициялар 318 964 33,8 284 059 37,6 -34 905 -10,94
Негізгі құралдар 340 008 36,03 328 383 43,5 -11 625 -3,41
Активтердің жиынтығы 943 570 100 754 997 100 -188 573 -19,98

Кесте деректеріне сәйкес, қысқа мерзімді активтер жыл ішінде 74,3%-ға (146 806 мың теңгеге) қысқарған. Ұзақ мерзімді активтер де азайғанымен, төмендеу қарқыны салыстырмалы түрде төмен: 5,59% (41 768 мың теңге).

Негізгі қорытынды: мобильділік коэффициенті төмендеді

Активтердің мобильділік коэффициенті 2007 жылы 0,21 болса (197 571 / 943 570), 2008 жылы 0,07-ге дейін төмендеген (50 765 / 754 997).

Бұл жағдай теріс бағаланады: қысқа мерзімді өтімді ресурстардың азаюы қарыздарды өтеу, өндірістің үздіксіздігін қамтамасыз ету және айналымдылықты жеделдету мүмкіндігін шектейді. Қор сыйымдылығы жоғары кәсіпорындарда бұл көрсеткіштің деңгейі, әдетте, 0,5-тен төмен болмауы тиіс.

Қысқа мерзімді дебиторлық берешек 9,77%-ға өскен. Оның қысқа мерзімді активтердегі үлесі 2007 жылы 0,0099 (9 312 / 197 571), 2008 жылы 0,0135 (10 222 / 50 765). Үлестің өсуі қаржылық тұрақтылық тұрғысынан қосымша талдауды қажет етеді. Дегенмен, есепті жылы сату көлемі өскені айтылатындықтан, дебиторлық берешек өсімін белгілі бір дәрежеде оң фактор ретінде қарастыруға болады.

Активтер бойынша жалпы бағалау

Баланс валютасының төмендеуі және қысқа мерзімді активтердің төмендеу қарқынының ұзақ мерзімді активтерден әлдеқайда жоғары болуы активтер бөлімі бойынша балансты қанағаттанарлықсыз деп бағалауға негіз береді.

2007–2008 жылдардағы пассивтер құрылымын талдау

Келесі кестеде пассивтердің құрамы мен құрылымы берілген.

Көрсеткіш 2007, мың тг 2007, % 2008, мың тг 2008, % Ауытқу, мың тг Ауытқу, %
Қысқа мерзімді міндеттемелер 1 003 803 106,4 879 984 116,6 -123 819 -12,33
Ұзақ мерзімді міндеттемелер 8 484 0,9 0 0 -8 484 -100
Капитал -68 717 7,3 -124 987 16,5 -56 270 81,88
Шығарылған капитал 100 0,01 100 0,01 0 0
Бөлінбеген пайда (жабылмаған залал) -68 817 0,07 -125 087 16,6 -56 270 -81,76
Пассивтердің жиынтығы 943 570 100 754 997 100 -188 573 -19,98

Пассивтер құрылымын талдау кәсіпорынның қаржылық жағдайын бағалауда меншікті капитал мен заемдық қаражаттардың арақатынасын айқындауға мүмкіндік береді. Берілген деректер бойынша меншікті капитал теріс мәнде қалыптасқан және залалдың жинақталуы байқалады.

Ұзақ мерзімді міндеттемелер бойынша байқау

Ұзақ мерзімді міндеттемелер 2008 жылы нөлге тең. Бұл айналымға тартылған заемдық қаражаттардың уақытында қайтарылып отырғанын және қаржылық тәртіптің сақталуын көрсетуі мүмкін.

Төлем қабілеттілігі: қысқа мерзімді өтімділік жеткіліксіз

  • 2007 ж.: қысқа мерзімді активтер 197 571 мың тг < қысқа мерзімді міндеттемелер 1 003 803 мың тг
  • 2008 ж.: қысқа мерзімді активтер 50 765 мың тг < қысқа мерзімді міндеттемелер 879 984 мың тг

Екі жылда да қысқа мерзімді міндеттемелер қысқа мерзімді активтерден едәуір жоғары, бұл төлем қабілеттілігінің төмен екенін көрсетеді.