Кедейлікпен және жұмыссыздықпен күрес бағдарламасының орындалуы үшін 2000 жылы
Былтыр республика үкіметі қабылдаған “2000–2002 жылдары кедейлікпен және жұмыссыздықпен күрес” бағдарламасын жүзеге асыру мақсатында кедейліктің ауқымын қысқарту және жұмыссыздық деңгейін төмендету бағытында жұмыспен қамту саясатын белсенді жүргізу, сондай-ақ аз қамтылған азаматтарға атаулы көмек көрсету арқылы бірқатар жұмыс атқарылды.
Әлеуметтік қолдау және бюджет орындалуы
2000 жылы әлеуметтік қамсыздандыру мен әлеуметтік көмек көрсетуге мемлекеттік және жергілікті бюджеттен жоспарланған 21 599,3 млн теңгенің орнына 16 650,3 млн теңге бөлініп, игерілді. Бұл жоспардың бар болғаны 77,3% орындалғанын білдіреді.
Бағдарлама бойынша шығындардың ЖІӨ-дегі үлесі 0,8% болып белгіленгенімен, іс жүзінде 0,7% деңгейінде қалыптасты.
Жұмыссыздық динамикасы және өлшеу тәсілі
2001 жылғы 1 қаңтарда ресми тіркелген жұмыссыздық деңгейі экономикалық белсенді халықтың 3,7% болды.
Қазақстан Республикасы Статистика жөніндегі агенттігінің сараптамалық бағалауы бойынша, 2000 жылдың соңында жалпы жұмыссыздық деңгейі жыл басындағы 13,5%-дан 12,8%-ға дейін төмендеді.
Жұмыссыздық деңгейін анықтаудың негізгі шарты ретінде (Халықаралық еңбек ұйымының әдістемесіне сәйкес) жұмыссыздардың нақты санын айқындау тетігін жетілдіру қажет. Бұл жұмысты 2001 жылдан бастап Статистика жөніндегі агенттік әр тоқсан сайын жүргізетін болады.
Жұмыспен қамту орталықтарына жүгіну көрсеткіштері
2001 жылғы 1 қаңтарға жұмыспен қамту орталықтарына өтінішпен барған азаматтар саны 368,2 мың адамға жетті. Ал 2000 жылғы 1 қаңтарда бұл көрсеткіш 362,4 мың болған.
Ауылдық жерлерде жұмыс іздеушілер саны 115,4 мың адамға жетіп, 1999 жылмен салыстырғанда 5%-ға өсті.
Өңірлер бойынша жұмыссыздық деңгейі
Талдау көрсеткендей, аталған аймақтарда жұмыспен қамту органдарына өтініш білдірушілер санының артуына әсер еткен себептердің бірі — жұмыссыз ретінде тіркелуге ұмтылыстың күшеюі. Бұған өз кезегінде жұмыспен қамту бағдарламаларына қаражаттың уақытылы бөлінуі ықпал етті.
Қаржыландырудың орындалуы (жекелеген өңірлер)
Сонымен қатар, жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі органдардың құрылымы мен мәртебесін күшейту де жағдайға ықпал етті.
Бағдарлама қаржыландыруы және нақты қамту
Кедейлікпен және жұмыссыздықпен күрес бағдарламасын орындау үшін 2000 жылы 19 530,4 млн теңге бөлу жоспарланғанымен, нақты бөлінгені 16 650,3 млн теңге болды. Яғни жоспар 85% орындалды.
2001 жылғы 1 қаңтардағы жағдай (есепте тұрғандар)
Жұмыспен қамту бағдарламасын қаржыландырудың 80%-дан жоғары орындалуы Шығыс Қазақстан облысында (87%), Батыс Қазақстан облысында (81%), Қарағанды облысында (86%) және Астана қаласында (81%) байқалды.
Қорытынды: сенім деңгейі және қолжетімділік мәселесі
Жалпы алғанда, жұмысқа орналастыру органдарына өтініш берген жұмыссыздардың үлесі орта есеппен 3,3% деңгейінде ғана болуы халықтың бұл құрылымдарға деген сенімі әлі де төмен екенін көрсетеді.
Демек, қаржыландыру көрсеткіштерімен қатар, қызмет көрсету сапасын арттыру, ақпараттың қолжетімділігін кеңейту және жұмыссыздарды тіркеу мен қолдау тетіктерін түсінікті әрі ашық ету — бағдарламаның нәтижелілігін күшейтетін негізгі бағыттардың бірі.