Жетім балалар мен ата - аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарында баланы ортаға қалыптастыру
Мазмұны
Курстық жұмыс: 28 бет
Кіріспе
3-бет
-
1
Ата-ана қамқорлығынан айырылған балалар психологиясы мәселелері
- 1.1. Қазақстандағы жетім балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарының қызметі — 6-бет
- 1.2. Отбасынан тыс тәрбиеленетін баланың жеке тұлғалық ерекшеліктері — 11-бет
Негізгі бөлім
Зерттеу және практикалық ұсынымдар
-
2
Ата-ана қамқорлығынан айырылған балалар психологиясын зерттеу
- 2.1. Жетім балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарында баланы ортаға қалыптастыру — 21-бет
- 2.2. Ата-ана қамқорлығынан айырылған балаларға психологиялық көмек көрсету жолдары — 22-бет
Қорытынды
25-бет
Пайдаланылған әдебиеттер
27-бет
Кіріспе
Зерттеудің көкейкестілігі Қазақстан Республикасында білім беру жүйесін жаңғырту және әлеуметтік қолдауды күшейту міндеттерімен тығыз байланысты. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың 2011 жылғы 28 қаңтардағы Қазақстан халқына Жолдауында білім беруді жаңартуды жалғастыру қажеттігі атап өтілді.
Жолдаудағы негізгі бағыттар
- ЖОО-лардың инновациялық қызметке өту тетіктерін әзірлеу.
- Білім сапасын арттыру және қолжетімділікті кеңейту үшін жаңа қаржылық-экономикалық құралдарды енгізу.
- Техникалық және жоғары білім алуға тұрғын үй жинақ жүйесіне балама жинақтау механизмдерін қарастыру.
- Бизнес және жұмыс берушілер өкілдерінің қатысуымен кәсіптік-техникалық кадр даярлау жөніндегі Ұлттық кеңес құру.
Мемлекет басшысы: «Сапалы білім беру Қазақстанның индустриялық-инновациялық дамуының негізі болуы тиіс», — деп атап өтті. Білім беру жүйесінің жұмысын нәтижеге бағыттау — әлеуметтік әл-ауқат пен тең мүмкіндіктерді қамтамасыз етудің маңызды шарты.
Әлеуметтік жетімдік: өзектілігі және ауқымы
2009 жылғы 1 қаңтардағы ресми статистикаға сәйкес, Қазақстан Республикасында 46 126 жетім бала және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар тіркелген. Олардың ішінде 16 008-і мамандандырылған мекемелерде, 28 113-і отбасылық қамқоршылық пен қорғаншылықта, ал 2 005-і патронатта тәрбиеленуде.
Мекемелерде
16 008
Арнайы ұйымдарда тәрбиеленетін балалар
Қамқоршылықта
28 113
Отбасындағы қамқорлық пен қорғаншылық
Патронатта
2 005
Патронаттық тәрбие нысаны
Әлеуметтік жетімдік елеулі проблема ретінде мемлекеттік деңгейде қарастырылады. 2007 жылғы желтоқсанда қабылданған «Қазақстан балалары» бағдарламасы балаларды мемлекеттік қолдаудың тиімді кешенді жүйесін қалыптастыруды, сондай-ақ жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар үшін өмір сүруге қолайлы орта құруды көздейді.
Неге «достастық орта» маңызды?
Жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар үшін аса маңызды әлеуметтік құрылым — отбасының ықпалы жиі жеткіліксіз болады. Балалар үйі тәрбиеленуші үшін көбіне уақытша орта, ал оқу аяқталғаннан кейін ол ашық әлеуметтік кеңістікке шығып, өздігінен өмір сүру міндетімен бетпе-бет келеді.
Тәрбиеленушілердің өмір жолының ойдағыдай болуы олардың дербес өмірге қаншалықты дайындалғанына байланысты. Өмірлік тәжірибесі аз, тұрақты қолдау мен қалыптасқан күн тәртібінен айырылған жасөспірімнің дербестікке бірден көшуі қиындық тудырады.
Тәуекел
Қамқорлық жүйесінен шыққаннан кейін әлеуметтік бейімделудің күрделенуі, өз-өзін ұйымдастырудың жеткіліксіздігі, қоршаған ортаның жағымсыз ықпалына осалдық.
Ресурс
Ересектермен жүйелі, қолдаушы өзара әрекет; қауіпсіз психологиялық климат; әлеуметтік дағдыларды мақсатты түрде дамыту.
Баланың есеюі ересектермен белсенді әрі мазмұнды өзара әрекет жағдайында жүзеге асады. Сондықтан жетімдік жағдайының әлеуметтену мен дербестену үдерісіне ықтимал теріс әсері, сондай-ақ қоғамдағы өзгерістердің ересектердің балаға қатысты ұстанымдарына ықпалы тәрбиелік ықпалдарды оңтайландырудың жаңа мүмкіндіктерін іздестіруді қажет етеді.
Зерттеу проблемасы
Зерттеудің өзектілігі екі фактор арқылы айқындалады: бір жағынан, мамандандырылған білім беру мекемелерінде балаға достастық ортаны қалыптастырудың тиімді технологияларын енгізудің объективті қажеттілігі бар; екінші жағынан, мұндай ортаның мазмұндық-технологиялық құрамдастары жеткіліксіз жүйеленген және толық әзірленбеген.
Негізгі сұрақ
Жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру мекемелерінде балаға достастық ортаны қалыптастыру технологияларының тиімділігін айқындайтын қандай жағдайлар бар?
Қысқаша түйін
Жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды қолдау жүйесінде негізгі басымдық — баланың қауіпсіздігі ғана емес, оның әлеуметтік бейімделуі, дербестігі және өмірлік дағдыларының қалыптасуы. Осы мақсатқа жету үшін білім беру мекемелерінде балаға достастық ортаны қалыптастыру технологияларын нақтылау, жүйелеу және тәжірибеге енгізу өзекті міндет болып қала береді.