Жекпе - жекте жоңғардың бас батыры Қапалды жеңген
Таңыбай Бекназарұлы (1670–1755) — Орта жүз құрамындағы Арғын тайпасынан шыққан батыр. Жастайынан әскери өнерді меңгеруге ұмтылып, қайсар мінезі мен жаужүректігі арқылы елге танылған.
Ол қол бастап, жоңғарлардың қолында қалған біраз жерді азат етіп, ел қорғау ісінде ерекше көзге түсті.
Ерлігі мен жорық жолы
Таңыбай батыр жекпе-жекте жоңғарлардың бас батыры Қапалды жеңгені туралы дерек ел жадында сақталған. Бұл оқиға оның батырлық беделін күшейтіп, сарбаздардың рухын көтерген.
Азат еткен өңірлер
Сол дәуірде жау жайлаған аймақтардың бірқатарын жоңғар қолынан қайтарып, елдің еңсесін тіктеуге үлес қосты.
- Шешенқара өңірі
- Таятқан-Шұнақ маңы, Батбақсу өзені
- Қалмаққырылған аймағы
Таулы мекендер мен қоныстар
Таңыбай батырдың жорықтары елді мекендер мен стратегиялық маңызы бар өңірлерді қорғау, қайта орнықтыру ісімен ұштасқан.
- Ақкеліншек, Қаракеліншек
- Қапал таулы мекендері
- Ешкіөлмес, Ойран жерлері
Ақтабан шұбырынды жылдарындағы қол ұйымдастыру
Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама зұлматы тұсында Таңыбай батыр 1700–1740 жылдары жоңғарларға қарсы жасақ ұйымдастырған. Болат тауының маңында және Дуана өзенінің бойында қол құрып, жауға төтеп беруге бағытталған іс-қимыл жүргізген.
Қол саны мен басқару ауқымы
Алғашқы жасақ
300+
Үш жүзден асатын сарбазбен сап түзеген.
Кейінгі кезең
5 000 шамасы
Уақыт өте келе бірнеше мыңдық қолды басқарған.
Негізгі мақсат
Азат ету
Жау қолындағы жерлерді қайтарып, елді қорғау.
Үзенгілес серіктері
Таңыбай батыр жауға қарсы күресте үзеңгілес серіктерімен тізе қоса әрекет еткен. Ел аузындағы деректерде оның жанында жүрген батырлар ретінде төмендегілер аталады:
-
Тарақты Наймантай батыр
-
Тобықты Қарамеде батыр
-
Тарақты Орақ батыр
-
Керней Жарылғап батыр
Немере інісі
-
Тарақты Байғозы батыр
Өмірінің соңы
Таңыбай батыр ұзақ ғұмыр кешіп, қартайған шағында 85 жасында дүние салған.
Ел қорғау жолындағы ерлігі, азат еткен өңірлері және ұйымдастырған қолы туралы мәліметтер Таңыбай Бекназарұлының тарихи тұлға ретіндегі орнын айқындай түседі.