Келіптүскен жүктер есебі журналына
Кәсіпорын өндірісінің тиімді және ырғақты жұмысын қамтамасыз ету үшін материалдық-техникалық базасын қалыптастырады, яғни өндіріске қажет қорларды құрайды. Кәсіпорынды жабдықтау экономикалық және әлеуметтік даму жоспарларына сәйкес ұйымдастырылады. Ұдайы өндірісті қамтамасыз ету мақсатында кәсіпорын өнім өндіруші кәсіпорындармен немесе делдал ұйымдармен келісім-шарт жасайды.
Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысу: 3310-шоттың мәні
Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысуды жүргізу үшін кәсіпорын 3310 «Жабдықтаушылар және мердігерлермен есеп айырысу» шотын қолданады. Бұл шот бойынша есеп айырысулар сомасының көлеміне және нысанына (алдын ала төлем, инкассо, аккредитивтер, чектер және т.б.) қарамастан, жабдықтаушылардан алынған материалдық құндылықтар, босалқы қорлар, орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтер үшін есеп жүргізіледі.
Кредит бойынша
Жабдықтаушылардың акцептелген шот-фактуралары көрсетіледі.
Дебет бойынша
Есеп айырысу, валюталық және өзге шоттардың кредиті есебінен жүргізілген төлемдер жазылады.
Құжат айналымы және бақылау
Өнім жеткізушілермен есеп айырысу есебі арнайы нысандағы журналда, машинограммада немесе тізімдемеде әрбір шот-фактура немесе төлем-талап тапсырмасы бойынша жүргізіледі. Бұл тәсіл әрбір құжат бойынша есеп айырысуларды жүйелі түрде бақылауға мүмкіндік береді.
«Келіп түскен жүктер есебі журналы»
- Келіп түскен шот-фактуралар алдымен осы журналға тіркеледі.
- Қоймаға құндылықтар түскен сайын кіріс құжаттары негізінде жазбалар жасалады және келіп түскен күні белгіленеді.
- Журнал деректері 3510 шотының мәліметтерімен мезгіл-мезгіл салыстырылып тексеріледі.
- Жол үстіндегі материалдық құндылықтардың сомасы да осы журнал арқылы бақыланады.
Журналға енгізілетін негіздеме құжаттар
Жазбалар жабдықтау бөлімінің тауарлы-көліктік ілеспе құжаттары (накладнойлар), кіріс ордерлері және материалдарды қабылдау туралы актілер негізінде жүргізіледі.
Ескерту бағаны
Мұнда шоттың төленуі, акцепттен бас тарту, ішінара акцепттелген сома және өзге де мәліметтер көрсетіледі. Журналға тек акцептелген шот-фактуралар енгізіледі.
Бухгалтериядағы есеп: үш кезеңдік тәртіп
Есеп журналы бойынша тіркеу нөмірі көрсетіліп, акцептелген шоттары бухгалтерияға беріледі. Осыдан кейін деректер «Жабдықтаушылар және мердігерлермен есеп айырысу» есебі журналына енгізіледі. Есеп жүргізу үш кезеңнен тұрады.
1-кезең: акцептелген құжаттардың келіп түсуі
Журналға акцептелген шот-фактура және өзге есеп айырысу құжаттары келіп түскен сәтте жазылады. Бұл жерде тіркеу нөмірі, төлем тапсырмасының (шот-фактураның) нөмірі, жабдықтаушының атауы және акцепт сомасы көрсетіледі.
Сонымен бірге, жергілікті жабдықтаушыдан немесе станциядан (айлақтан), сондай-ақ өзге қалалардан келген құндылықтарды алу үшін экспедиторға шот-фактура беріледі.
2-кезең: қоймадан түскен кіріс құжаттары
Жазбалар қоймадан бухгалтерияға келіп түскен кіріс құжаттары (кіріс ордерлері, тауарлы-көліктік құжаттар, материалдарды қабылдау актілері) негізінде жүргізіледі. Журналда құжаттардың нөмірлері, келісім-шартта немесе есептік бағамен анықталған құны, сондай-ақ тауарлы-материалдық құндылықтар немесе өндіріс шығындары есебінің тиісті шоттары бойынша алынған нақты құны көрсетіледі.
Кіріс құжаттары мұқият тексеріліп, төлем құжаттарындағы (шот-фактурадағы) материалдық құндылықтар санына толық сәйкес келуі тиіс.
Жетіспеушілік немесе бүліну анықталса
Егер жүктерді қабылдау кезінде жабдықтаушының немесе көлік ұйымының кінәсінен құндылықтардың жетіспеушілігі не бүлінуі анықталса, акті негізінде талап сомасы 3310-шоттың кредитінен 12690-шоттың дебетіне есептен шығарылады.
Ал егер жетіспеушілік есеп айырысуға дейін анықталса, тиісті сомаға төлем құжаттарындағы акцепт мөлшері азайтылады.
Қорытынды
Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысу есебін дұрыс ұйымдастыру 3310-шоттағы қозғалысты айқын көрсетіп қана қоймай, құжат айналымының тәртібін күшейтеді, жол үстіндегі құндылықтарды бақылауды қамтамасыз етеді және жетіспеушілік пен даулы жағдайлар туындаған кезде талаптарды уақтылы рәсімдеуге мүмкіндік береді.