Электронды оқу құралдарын жасау технологиялары мен әдістемесі
Кіріспе
Білім беру жүйесінің ақпараттануы жаңа оқу құралдарын әзірлеуді талап етеді. Солардың маңыздысы — электронды оқу құралдары (ЭОҚ). Көп жағдайда электронды оқулықты жауаптары бар сұрақтар жиынтығымен толықтырылған жай кітаптың көшірмесі ретінде қабылдайды. Алайда бұл көзқарас тым қарапайым әрі дәл емес: ол электронды және компьютерлік оқу құралдарының оқушының когнитивтік саласына ықпал ету мүмкіндіктерін толық ашпайды.
Неге қайта қарау қажет?
Электронды оқу құралдары тек мәтінді цифрлау емес, оқу материалын ұсынудың жаңа тәсілдерін, өздік жұмыс пен бақылауды ұйымдастырудың кең мүмкіндіктерін береді.
Негізгі ой
ЭОҚ-тың тиімділігі — мультимедиа, интерактивтілік және кері байланыс арқылы оқу үдерісін көрнекі, икемді әрі өлшенетін етуінде.
Жаңа ақпараттық технологиялар: мәні және оқу үдерісіндегі орны
Жаңа ақпараттық технологиялар — ақпаратты сандық түрде алу, жинақтау, сақтау, іздеу және өңдеу бойынша кешенді ғылыми-технологиялық тәсілдер. Олар мультимедиа және телекоммуникация құралдарын пайдалану арқылы ақпараттық қамтамасыз ету мен білім беру сияқты интеллектуалдық салаларда сапалы жаңа өнімдер мен қызметтерді жасауға мүмкіндік береді.
Оқу процесіне қажет негізгі компоненттер
- Компьютер және цифрлық инфрақұрылым.
- Компьютерлік оқу бағдарламалары (оқыту, жаттықтыру, бақылау құралдары).
- Ақпарат алмасу желілері (интернет, ішкі желі, қашықтан қолжеткізу).
Бұл компоненттер бірлесіп оқушының өздік жұмысын ұйымдастыруға, оқу материалымен жұмысын қадағалауға және ақпараттық-құралдық оқу ортасын құруға жағдай жасайды.
Көзқарастар алуан түрлі: бағалау қалай қалыптасады?
Оқыту үдерісінде ақпараттық технологияларды қолдану жөнінде пікірлер әрқилы: біреулер оны жоғары бағаласа, екіншілері тиімділігіне күмәнмен қарайды. Мұның бір себебі — салыстырмалы түрде жаңа саладағы субъективті тәжірибенің шектеулілігі. Сондықтан бұл бағытқа объективті баға беру үшін тақырып бойынша деректердің ауқымды көлемін жинақтап, сараптау қажет.
Фактор
Тәжірибе сапасы
Құралдың тиімділігі оны қолдану сценарийіне тікелей байланысты.
Фактор
Әдістемелік үйлесім
Технология педагогиканы алмастырмайды, оны күшейтеді.
Фактор
Дерекке негізделу
Бағалау өлшемдері мен көрсеткіштері алдын ала анықталуы тиіс.
Мультимедиа және визуализацияның маңызы
Мультимедиялық оқыту бағдарламалары бейне, мәтін және дыбысты үйлестіріп, білімді көрнекі ұсынудың мүмкіндіктерін кеңейтеді. Оқу материалын визуализациялау ерекше маңызды, себебі қазіргі оқушылар үшін меңгерілуі тиіс ақпарат көлемі тұрақты өсіп келеді. Компьютерді кең қолдану оқу үдерісінің тиімділігін арттырып, оны көрнекі әрі алуан түрлі етуге көмектеседі.
Нәтиже қандай болуы мүмкін?
Қабылдау жеңілдейді
Күрделі ұғымдар анимация, схема және мысал арқылы айқындалады.
Қызығушылық артады
Интерактивті әрекеттер оқу мотивациясын қолдайды.
ЭОҚ әзірлеу, енгізу және қолданудың бірегей тұжырымдамасы
Оқу орындарында электронды оқу құралдарын жасау, енгізу және қолданудың бірегей тұжырымдамасын қалыптастыру оқу үдерісін жүйелі түрде жаңартуға мүмкіндік береді. Мұндай тәсіл білім алушылар мен оқытушыларды қажетті оқу құралдарымен қамтамасыз етуді жақсартып қана қоймай, оқу сапасын арттыруға бағытталған қосымша механизмдерді іске қосады.
Қандай мүмкіндіктер береді?
- Оқушылар мен оқытушыларды қажетті оқу құралдарымен қамтамасыз етуді жақсарту.
- Ақпаратты ұсыну және меңгеруді қолдайтын қосымша жүйелер арқылы білім сапасын көтеру.
- Қазіргі ақпараттық технологияларды енгізу арқылы ұстаздардың біліктілігін арттыру.
- Әртүрлі үдерістер мен құбылыстарды модельдеу.
- Оқу үдерісін жетілдіру арқылы оқу орнының бәсекеге қабілеттілігін арттыру.
- Интернет негізіндегі қашықтан оқыту арқылы білім беру қызметінің аясын кеңейту.
- Әрбір білім алушыға жеке тәсіл қолдану (дараландыру).
- Қателерді талдау және жедел кері байланыс арқылы оқу барысын бақылау.
- Оқу-танымдық әрекетті өзіндік бақылаумен қамтамасыз ету және оқу ақпаратын көрнекі демонстрациялау.
1. Оқу үдерісінде қолдануға арналған электронды оқу құралдары
Электронды оқу құралдары оқу мазмұнын ұсынуды, жаттығуды ұйымдастыруды, өзіндік жұмысты қолдауды және нәтижені бағалауды кешенді түрде біріктіре алады. Олардың құндылығы — оқу әрекетін кезең-кезеңімен басқаруға және оқушының ілгерілеуін нақты көрсеткіштер арқылы бақылауға мүмкіндік беруі.
2. Электронды оқу басылымдарына қойылатын дидактикалық талаптар
Электронды оқу басылымдары дидактикалық тұрғыдан негізделуі тиіс: оқу мақсаттары айқын, мазмұн құрылымы жүйелі, тапсырмалар деңгейленген, ал кері байланыс уақтылы болуы қажет. Бұл талаптар оқу материалының сапасын ғана емес, білім алушының оқу тәжірибесін де анықтайды.
3. Электронды оқу құралдарын жасау технологиялары мен әдістемесі
Электронды оқу құралдарын әзірлеу технологиялары мен әдістемесі педагогикалық мақсаттарды, мазмұнды жобалауды және мультимедиалық шешімдерді өзара үйлестіруді талап етеді. Нәтижесінде оқу құралы тек ақпарат көзі емес, оқытуды ұйымдастыратын интерактивті ортаға айналады.
Қорытынды
Электронды оқу құралдары білім беру жүйесіндегі ақпараттандыру үрдісінің табиғи нәтижесі ретінде оқу үдерісін жаңғыртуға, көрнекілікті күшейтуге, өздік жұмысты қолдауға және кері байланысты жеделдетуге мүмкіндік береді. Ең маңыздысы — технологияны педагогикалық мақсаттармен үйлестіріп, қолдануды деректерге сүйенген бағалау арқылы жетілдіру.
Қолданылған әдебиеттер
Бастапқы мәтінде әдебиеттер тізімі көрсетілмеген. Қажет болса, дереккөздеріңізді енгізуге арналған үлгі тізімді осы бөлімге қосуға болады.