Қор биржасының әрбір акционері, оған тиесілі акциялардың санына байланыссыз, биржа акционерлерінің жалпы жиналысында бір ғана дауыс иеленеді
Қор биржасының акциялары және акционерлердің құқықтары
Қор биржасының акциялары бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушылары арасында, сондай-ақ бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушысы болып табылмайтын, бірақ Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес бағалы қағаздардан өзге қаржы құралдарымен мәмілелер жасауға құқылы заңды тұлғалар арасында орналастырылады.
Дауыс беру қағидаты
Қор биржасының әрбір акционері, өзіне тиесілі акциялардың санына қарамастан, акционерлердің жалпы жиналысында тек бір ғана дауысқа ие болады.
Акционерлердің жалпы жиналысы акциялардың шығарылымын тіркеумен бір мезгілде оларды шоғырландыру мақсатында жарияланған акциялардың күшін жою туралы шешім қабылдауға құқылы. Шоғырландыру дегеніміз — қор биржасының орналастырылған акцияларының жалпы санына шаққандағы әр акционерге тиесілі акциялардың сандық қатынасын сақтай отырып, жарияланған акциялар санын азайту.
Маңызды талап
Шығарылатын акциялардың жиынтық құны акциялар шығарылымын күшін жою күніне қор биржасының жарғылық капиталының мөлшеріне сәйкес болуы тиіс.
Қор биржасы директорлар кеңесінің құрамына тұрақты негізде уәкілетті органның дауыс құқығы бар өкілі кіреді.
Қор биржасының ережелері нені реттеуі тиіс
Қор биржасының ішкі ережелері биржалық инфрақұрылымның тұрақты әрі ашық жұмысын қамтамасыз ету үшін негізгі процестер мен талаптарды белгілеуге тиіс.
Мүшелік
- Мүшелік санаттары
- Мүшелікке кірудің шарттары мен тәртібі
- Мүшелердің құқықтары мен міндеттері
- Мүшелікті тоқтата тұру және тоқтату шарттары мен тәртібі
Листинг және эмитенттер
- Листингке жоспарланған/енгізілген эмитенттерге талаптар
- Бағалы қағаздарға қойылатын талаптар
- Тізімге енгізу, тізімнен шығару және санатты ауыстыру тәртібі
- Эмитенттердің міндеттері мен жауапкершілігі (оның ішінде ақпаратты жариялау)
Сауда-саттық және есеп айырысу
- Бағалы қағаздармен биржалық сауда-саттық өткізу тәртібі
- Мәмілелер бойынша есеп айырысуды жүзеге асыру тәртібі
- Сауда-саттықты тоқтата тұру және қайта жандандыру шарттары
Тәртіп, бағалау және даулар
- Сауда жүйесіне жіберілген қаржы құралдарын бағалау әдістемесі
- Ережелерді бұзғаны үшін жауапкершілік, айыппұл мөлшері және төлеу тәртібі
- Мәмілелер барысында туындайтын даулар мен келіспеушіліктерді шешу тәртібі
Қор биржасының мүшелері
Қор биржасының мүшелері ретінде бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушылары және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес бағалы қағаздардан өзге қаржы құралдарымен мәмілелер жасауға құқылы өзге де заңды тұлғалар танылады. Бұл санатқа уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерімен белгіленген талаптарға сай келетін шетелдік заңды тұлғалар да кіруі мүмкін.
Сандық талап
Қор биржасы бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушылары қатарынан кемінде 10 мүшеге ие болуы тиіс.
Жарналар мен алымдар қандай жағдайларда алынады
Сауда-саттықты ұйымдастырушы ақшалай жарналар мен алымдарды төмендегі жағдайларда өндіріп алады:
-
1
Сауда-саттықты ұйымдастырушының мүшелігіне қабылданғаны үшін.
-
2
Сауда-саттықты ұйымдастырушының мүлкін пайдаланғаны үшін.
-
3
Бағалы қағаздарды листингке енгізгені және олардың тізімде тұрғаны үшін.
-
4
Мәмілелерді тіркегені және рәсімдегені үшін.
-
5
Ақпараттық қызметтері үшін.
-
6
Сауда-саттықты ұйымдастырушының ережелерінде көзделген өзге де жағдайларда.
Қор биржасының негізгі функциялары
Қор биржасы өз қызметін нарықтың ашықтығын, үздіксіздігін және тәуекелдерді басқаруды қамтамасыз ететін бірқатар бағыттар арқылы жүзеге асырады.
Сауда инфрақұрылымы
- Сауда жүйелерін пайдалану және қолдану.
- Өз мүшелеріне сауда жүйелеріне қолжетімділік беру.
- Бағалы қағаздармен және өзге қаржы құралдарымен тұрақты сауда-саттықты ұйымдастыру және өткізу.
Листинг және талаптар
- Листингке жоспарланған немесе енгізілген эмитенттерге талаптар белгілеу.
- Бағалы қағаздарға және биржа айналысына жіберілетін өзге қаржы құралдарына талаптар белгілеу.
Мониторинг және талдау
- Сауда жүйесінде жасалған мәмілелерге мониторинг және талдау жүргізу.
- Ұйымдастырылған нарықта айла-шарғы белгілері бар мәмілелерді тану мәселелері бойынша сараптамалық қорытынды әзірлеу.
Есеп айырысу және сервистер
- Мәмілелер бойынша есеп айырысуды жүзеге асыруды немесе есеп айырысуға қажетті ақпаратты дайындауды ұйымдастыру.
- Мүшелеріне ұйымдастырушылық, консультациялық, ақпараттық және өзге де қызметтер көрсету.
- Бағалы қағаздар және өзге қаржы құралдары нарығы бойынша сараптамалық зерттеулер жүргізу.
- Қазақстан Республикасының банк заңнамасында белгіленген тәртіппен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыру.
- Биржаның ішкі құжаттарында көзделген өзге де қызметтерді жүзеге асыру.