Аудит түрлеріне сипаттама
Кіріспе
Еліміздің экономикалық жүйесі нарықтық қатынастарға көшкен кезеңде ғылым мен білімнің, сондай-ақ практикалық қызметтің даму бағыты жаңа ғылыми саланың қалыптасуына жол ашты. Ол — аудит.
Аудиттің мазмұнын тереңірек түсіну үшін ең алдымен ұғымның шығу тарихына назар аударған жөн. Бастапқыда бұл сөз «тыңдаушы» деген мағынада қолданылған. Осы тұрғыдан алғанда, «аудитор» ұғымы нені білдіреді, оның міндеті қандай, ол қашан пайда болды және қандай объективті жағдайлар аудитке қажеттілік туғызды деген сұрақтарға жауап беру маңызды.
Терминнің түбірі
«Аудитор» сөзі латын тілінен тараған: мағынасы — «тыңдап тұр». Ертеде шаруашылық қызметке қатысты мәліметті тексеретін немесе бақылап-басқаратын тұлға тыңдаушы ретінде қабылданған. Сондықтан көне дәуірлерде аудитор — белгілі бір мәліметті тыңдайтын адам деген ұғымды білдірген.
Курстық жұмыстың мәні
Орта ғасырдың соңғы жылдарына дейін көптеген елдерде сауатты, яғни оқи және жаза алатын адамдар аз болды. Сол себепті аудитор деп лауазымды қызметкерлердің қорытынды есебін тыңдауға міндетті қызметкерлерді атаған.
Қызығы — ерте кезеңдерде есеп берудің ауызша түрі жазбаша құжаттарға қарағанда сенімдірек саналған. Себебі кез келген жазбаша құжатты қолдан жасап, өзгертіп жіберуге болады деп түсінген. Ал ауызша есеп беру барысында бетпе-бет отырып сөйлескенде, есеп беруші өтірік айта алмайды деген түсінік болған.
Қазақтың «бет көрсе — жүз ұялады» деген сөзі осы түсінікпен үндеседі: тыңдаушы тарапынан «саған сенемін» деген сенім, ал есеп беруші тарапынан «сеніміңізді ақтаймын» деген адамгершілік жауапкершілік қалыптасқан.
Курстық жұмыстың мақсаты
Аудит бізге осы уақытқа дейін мүлдем белгісіз болды деу дұрыс емес. Шетелдерде аудит ерте замандардан-ақ дамып, бухгалтерлік есеп жүргізуде, экономикалық талдау жасауда және басқару жүйесінде маңызды орын алған. Өйткені кәсіпорынды басқаруда, шаруашылық қызметке бақылау жүргізуде аудиттің рөлі айрықша.
Негізгі акцент
Аудит — сенімді ақпаратқа сүйенетін басқару шешімдерін қолдайтын бақылау және талдау құралы.
Маңыздылығы
Кәсіпорындағы есептің дұрыстығын, деректердің шынайылығын және бақылау тетіктерінің тиімділігін күшейтеді.
I тарау. Аудит түрлеріне сипаттама
Бұл бөлімде аудиттің негізгі түрлері, олардың мақсаттары мен ерекшеліктері, сондай-ақ ішкі және сыртқы аудиттің өзара айырмашылықтары қарастырылады.
1.1 Сыртқы аудит және оның ерекшелігі
Сыртқы аудит, әдетте, тәуелсіз тараптың қатысуымен ұйымның қаржылық ақпараты мен есептілігінің дұрыстығын бағалауға бағытталады.
1.2 Ішкі аудит және оның мақсаты
Ішкі аудит ұйымның өз ішінде жүзеге асырылып, басқару сапасын арттыруға, тәуекелдерді төмендетуге және ішкі бақылау жүйесінің тиімділігін күшейтуге қызмет етеді.
1.3 Ішкі және сыртқы аудиттің айырмашылықтары
Ішкі аудит басқару қажеттілігіне бағытталса, сыртқы аудит көбіне тәуелсіз қорытынды мен есептіліктің сенімділігін растауға бағдарланады.
II тарау. Аудиттің пайда болуы мен қалыптасуы
Бұл тарауда аудиттің қалыптасу алғышарттары, тарихи мағынасы және оның даму кезеңдері қысқаша жүйеленеді.
2.1 Аудит ұғымы және оның даму кезеңдері
«Тыңдаушы» мағынасынан бастау алған аудит уақыт өте келе кәсіби стандарттарға, дәлелдемелерге және есептілік сапасын бағалауға негізделген институтқа айналды.
2.2 Аудиттің мәні, қажеттілігі және зерделеу аспектілері
Аудиттің мәні — ақпараттың шынайылығын арттыру, бақылау мәдениетін нығайту және басқарушылық шешімдердің сапасын көтеру. Нарықтық экономика жағдайында бұл қажеттілік одан әрі күшейе түседі.
Қорытынды мен әдебиеттер
Бұл мәтінде көрсетілген құрылым бойынша жұмыс соңында қорытынды жасалып, пайдаланылған әдебиеттер тізімі беріледі.
Қорытынды
Нәтижелерді жинақтау және тұжырым жасау.
Пайдаланылған әдебиеттер
Дереккөздерді көрсету және рәсімдеу.