Қазақша рефераттар

Ережелерді оқып топтан олардың қадағалануын талап ету

Топты тренинг ережелерімен таныстыру

Тренингтің нәтижелі өтуі көбіне топтағы ортақ тәртіп пен келісілген ережелерге байланысты. Сондықтан қатысушыларды тренинг заңдарымен (ережелерімен) таныстыруды тренингтің алғашқы қадамдарының бірі ретінде ұйымдастырған дұрыс. Төменде ережелерді енгізудің үш тиімді тәсілі берілген.

1-әдіс: Ережелерді тренер оқып, орындалуын талап етеді

Бұл тәсіл әсіресе тренингке алғаш рет қатысып отырған адамдарға тиімді. Алдымен қатысушыларға тренингтің өзіндік заңдары мен ережелері бар екенін түсіндіресіз. Кейін әр ережені кезекпен оқып, оған қысқа мысал келтіріп, нақты қалай қолданылатынын түсіндіресіз.

Негізгі акцент

Соңында қатысушылардан ережелерді қатаң сақтауды сұрап, бұл талаптың барлық қатысушыларға бірдей қатысты екенін нақтылап өтесіз.

2-әдіс: Ережелерді ұсыныс ретінде ұсыну және қызықты форматта жеткізу

Егер топ мүшелері бұрын тренингтерге қатыспаған болса, ережелерді жүйелеп, әрқайсына жеке тоқталып түсіндіріңіз. Қабылдауды жеңілдету үшін оны жеңіл әзілмен, қарапайым тілмен беруге болады. Бұл қатысушылардың қызығушылығын арттырып, ережелерді есте сақтауды жеңілдетеді.

Мысал

«Микрофон заңы» қағидасын қатысушылар өз тіліне бейімдеп, «Сөз кезегі — өзіңізде» деп атауы мүмкін.

Қатаң нұсқа

Ережелерді міндетті талап ретінде бекіту қажет болса, қысқа келісімшарт жасалып, әр қатысушы жеке қол қою арқылы келісімін растай алады.

Осындай тәсілде «Микрофон заңы» кейде «Менің сөйлеуге құқығым бар» деген ереже ретінде де тұжырымдалуы мүмкін. Маңыздысы — мазмұны түсінікті болып, топқа қауіпсіз әрі әділ коммуникация орнатуы.

3-әдіс: Ережелерді топпен бірге құрастыру

Бұл тәсіл тәжірибесі бар қатысушыларға қолайлы. Бұрын тренингтерге қатысқан адамдардан белгілі бір уақыт аралығында ұстанатын, топқа ыңғайлы ережелерді өздері құрастыруды сұрайсыз. Ортақ келісім арқылы жасалған ережелер көбіне жақсырақ орындалады.

Кемшіліктердің алдын алу үшін қағидалар

  • Кез келген ереже барлық қатысушылар тарапынан мақұлдануы тиіс.
  • Ережелердің қолданылу мерзімі тренинг форматына байланысты белгіленеді: 1–3 сағатқа немесе бір күндік тренинг барысына. Уақыт өте келе ережелер өзектілігін жоғалтуы мүмкін, сондықтан қатысушылар мен тренердің пікіріне сүйене отырып, өзгерістер мен толықтырулар енгізіледі.
  • Мұқият қадағалаңыз: ережелер қабылданған кезде әр қатысушы өз пікірін қосуға мүмкіндік алуы керек; ал бекіту кезеңінде әр қатысушы келісімін қол қою арқылы растайды.

Ереже үлгілері

  1. 1) Ойынды (жаттығуды) барлығымыз бірге бастап, бірге аяқтаймыз.

  2. 2) Белсенді боламыз: тапсырмаларды толық орындауға тырысамыз.

  3. 3) Бір-бірімізді есімімен атаймыз.

  4. 4) Кезекпен сөйлейміз: өзгелерді мұқият тыңдап, пікірін бөлмейміз.

Қорытынды

Ережелерді енгізудің әр әдісі топтың тәжірибесіне, тренингтің ұзақтығына және мақсаттарына байланысты таңдалады. Ең маңыздысы — ережелердің түсінікті болуы, бәріне бірдей қолданылуы және қауіпсіз, құрметке негізделген орта қалыптастыруы.