Жеке инвестициялар

Кіріспе

Бұл тақырыптың мақсаты — Қазақстанның инвестициялық саясатының экономикадағы орнын, маңызын және тәуелсіз ел үшін қажеттілігін нақты көрсету. Мұны Қазақстан Республикасының даму тәжірибесі мен мемлекеттік басымдықтары айқындайды.

2005 жылғы 18 ақпандағы Қазақстан халқына Жолдауда еліміздің 1990-жылдардың басындағы экономикалық ахуалы, нарықтық экономиканың қалыптасуындағы бастапқы қадамдар және сол кезеңдегі шешуші факторлар атап өтілді. Инвестициялардың ықпалы нәтижесінде ішкі жалпы өнімнің өсуіне, жаңа экономикалық институттардың орнығуына және тұрақты өсім траекториясына шығуға мүмкіндік туды.

Негізгі тезис

Экономикаға шамамен 30 миллиард АҚШ доллары көлемінде тікелей шетел инвестициясының тартылуы Қазақстанның тұрақты, тиімді әрі сенімді әріптес ретінде мойындалғанын көрсетті.

Инвестиция — табыс табу және капиталды ұлғайту мақсатында өндірістік және өзге де қызмет түрлеріне қаржы жұмсау. Яғни қаражат үнемі жұмыс істеуі, табыс әкелетін жобаларға бағытталуы тиіс.

1. Қазақстан Республикасындағы инвестиция саясаты

1.1 Инвестицияның мәні мен қызметі

Инвестиция экономикалық өсімнің қарқынын арттыруға, жаңа өндірістер ашуға, технологиялық жаңаруға және еңбек өнімділігін көтеруге қызмет етеді. Ол капиталдың айналымын жандандырып, кәсіпкерлік белсенділік пен қаржы нарықтарының тереңдеуіне ықпал етеді.

Мемлекеттік саясат тұрғысынан инвестиция — құрылымдық жаңғырту құралдарының бірі: инфрақұрылымды жақсарту, өндірістік қуаттарды кеңейту және ғылымға негізделген секторларды дамыту арқылы елдің ұзақ мерзімді бәсекеге қабілеттілігін күшейтеді.

1.2 Экономиканы мемлекеттік реттеудегі негізгі инвестициялық бағыттар

1997 жылғы 10 қазанда Алматы қаласында өткен Республика белсенділерінің жиналысында жарияланған «Қазақстан — 2030» Жолдауында шетел инвестициясын қорғау және инвесторлардың пайданы кері қайтарып алу мүмкіндіктерін қамтамасыз ету негізгі басымдықтардың бірі ретінде көрсетілді. Бұл ұстаным инвестицияны экономиканы дамытуға қажетті стратегиялық ресурс ретінде қарастыратынын айғақтайды.

2003 жылғы 9 сәуірдегі Президент Жолдауында Үкіметтің 2015 жылға дейінгі Индустриялық-инновациялық даму бағдарламасын әзірлегені және инвестициялық сипаттағы тікелей мемлекеттік шығыстардың жылына орта есеппен 38 млрд теңге (шамамен 250 млн АҚШ доллары) көлемінде жоспарланғаны атап өтілді. Қаражаттың едәуір бөлігі өндірістік және ғылыми инфрақұрылымды қалыптастыру мен жаңартуға бағытталуы тиіс болды.

Индустриялық-инновациялық серпіннің институционалдық негізі

Даму институттарының жүйесін құру және капиталдандыру.
Жинақтаушы әрі тұрақтандырушы міндет атқаратын Ұлттық қордың рөлін күшейту.
Қосылған құны жоғары өнім шығаратын компанияларды қолдайтын Қазақстанның инвестициялық қорын құру.
Инновациялар мен венчурлік кәсіпкерлікті дамытуға өкілеттік берілген Инновациялық қор құру.

Инвестициялық саясаттың басымдықтары

Алдағы онжылдықта әлеуметтік-экономикалық салада ішкі жалпы өнімді екі есе ұлғайту, соның нәтижесінде кедейшілік пен жұмыссыздық проблемаларын жүйелі түрде шешу міндеті қойылды. 2004 жылы экономикалық өрлеудің барынша жоғары қарқынына жету басты мақсат ретінде белгіленді.

Жоғары экономикалық өсімді тұрақты ұстап тұру үшін таяудағы 4–5 жыл ішінде негізгі капиталдың ІЖӨ-ге қатысты жалпы жинақталу көлемін 28% деңгейіне дейін жеткізу қажеттігі атап өтілді. Сонымен бірге мемлекеттік инвестициялардың ІЖӨ-дегі үлесін 2–4% аралығында өсіру шарт ретінде көрсетілді.

Мемлекеттік бюджеттің асыра орындалуы жағдайында стратегиялық салалардағы ірі кәсіпорындардың акция пакеттерін сатудан түскен жоспардан тыс кірістерді Ұлттық қорға бағыттау және бюджет нақтыланған кезде артық қаражатты жинақтауға әрі әлеуметтік дамуға бөлу жөнінде тапсырмалар берілді.

2. Мемлекеттің инвестициялық тартымдылығын қамтамасыз ету жолдары

2.1 ҚР-дың инвестициялық қызметі және өзекті мәселелер

Инвестициялық тартымдылықты қалыптастыруда мемлекет құқықтық кепілдіктерді күшейтуге, институттардың тиімділігін арттыруға және ұзақ мерзімді даму бағдарламаларын қаржыландыру тетіктерін құруға басымдық береді. Негізгі мақсат — капитал үшін болжамды, ашық әрі қауіпсіз орта қалыптастыру.

Индустриялық-инновациялық даму бағдарламасын іске асыру аясында бірқатар қаржы институттарын құру және капиталдандыру бойынша нақты қаржыландыру бағыттары ұсынылды.

Мемлекеттік инвестициялар: қаржыландыру бағыттары

Даму банкінің жарғылық капиталын ұлғайту және кредиттік әлеуетін күшейту

12 млрд тг

Қазақстанның инвестициялық қорының жарғылық капиталы

23 млрд тг

Инновациялық қор

36 млрд тг

Экспортты сақтандыру жөніндегі корпорация құру

7,7 млрд тг

2.2 Шетел инвесторларының рөлі және қызметтері

Шетел инвестициялары экономиканың ашықтығын арттырып, жаңа технологиялар мен басқару тәжірибесін енгізуге, экспорттық мүмкіндіктерді кеңейтуге және ірі инфрақұрылымдық жобаларды іске асыруға жол ашады. Сонымен қатар бәсекелестікті күшейтіп, өнім сапасы мен өндіріс тиімділігін көтеруге ықпал етеді.

Инвесторлар үшін шешуші факторлар — құқықтық қорғау, тұрақты ережелер, ашық реттеу және пайданы заңды түрде кері қайтару мүмкіндігі. Бұл қағидалар мемлекеттік саясаттың тұрақты күн тәртібінде болуы елдің инвестициялық беделін нығайтады.

Жеке инвестициялар және қаржы нарығының әлеуеті

Зейнетақы жинақтары

~300 млрд тг

Жинақтаушы жүйенің жиынтық капиталы

Банк депозиттері

>600 млрд тг

Қаржы тұрақтылығын қолдайтын база

Экономикаға кредит

4,5 есе

Соңғы үш жылдағы өсім

Бұл көрсеткіштер жеке сектордың рөлін күшейту қажеттігін және ішкі қаржы ресурстарының экономикалық өсімді қолдаудағы маңызын айқындайды.

Қорытынды

Қазақстанның инвестициялық саясаты экономикалық өсімнің орнықты қарқынын қамтамасыз етуге, өндірісті жаңғыртуға және инновациялық инфрақұрылымды дамытуға бағытталды. Мемлекеттік бағдарламалар мен институттар жүйесі капитал тартудың сапасын арттырып, ұзақ мерзімді мақсаттарды қаржыландыруға мүмкіндік берді.

Шетелдік капиталды қорғау, реттеудің болжамдылығы және ұлттық жинақтарды тиімді іске қосу — инвестициялық тартымдылықты тұрақты күшейтетін негізгі тетіктер. Осы факторлардың үйлесуі ел экономикасының тұрақтылығы мен бәсекеге қабілеттілігіне тікелей әсер етеді.

Қолданылған әдебиеттер

Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына Жолдаулары (1997, 2003, 2005).
Индустриялық-инновациялық даму бағдарламасына қатысты ресми материалдар мен экономикалық шолулар.

Ескерту: бастапқы мәтінде көрсетілген әдебиеттер тізімі толық берілмегендіктен, бұл бөлім редакциялық түрде жалпыланған.

Жұмыс туралы мәлімет

Түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет