Қазақша рефераттар

Арнайы жад

Мазмұны

  1. Кіріспе 3
  2. 1. Функционалды-құрылымдық ұйым 5
    1. 1.1 ДК-нің негізгі блоктары және олардың қызметі 5
    2. 1.2 Машиналық ішкі жүйелік интерфейс 11
  3. 2. Микропроцессорлар 14
    1. 2.1 Микропроцессорлар түрлері 14
  1. 3. ДК-нің сақтау құрылғылары 15
    1. 3.1 Жедел жад (RAM) 15
    2. 3.2 Кэш-жад 16
    3. 3.3 Арнайы жад 17
  2. 4. ДК-нің негізгі сыртқы құрылғылары 21
  3. Қорытынды 33
  4. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 34
  5. Курстық жұмыс көлемі 35 бет

Кіріспе

Компьютер (ағыл. computer — «есептеуіш») — деректерді өңдеуге және есептеулер жүргізуге қабілетті программаланатын электрондық құрылғы. Сонымен қатар ол символдармен манипуляциялау сияқты өзге де міндеттерді орындай алады.

Компьютерлердің негізгі кластары

  • Цифрлық компьютерлер — мәліметтерді екілік сандық кодтар түрінде өңдейді.
  • Аналогтық компьютерлер — есептелетін шамалардың үздіксіз өзгеретін физикалық аналогтарын (электр кернеуі, уақыт және т.б.) өңдейді.

Қазіргі уақытта компьютерлердің басым бөлігі цифрлық болғандықтан, бұл мәтінде «компьютер» ұғымын цифрлық компьютер мағынасында қолданамыз.

Аппараттық құралдар (Hardware)

Компьютердің негізін электрондық және электромеханикалық элементтерден тұратын құрылғылар жиынтығы құрайды.

Бағдарламалық қамтамасыз ету (Software)

Компьютердің жұмыс істеу принципі программалардың орындалуына негізделеді: арифметикалық, логикалық және басқа операциялардың алдын ала анықталған тізбегі іске асырылады.

Команда ұғымы және командалар жүйесі

Кез келген компьютерлік программа жеке командалардың реттелген тізбегі ретінде беріледі. Команда — компьютер орындауға тиіс операцияның сипаттамасы.

  • Көбіне команда кодтан, бастапқы мәліметтерден (операндылардан) және нәтижеден тұрады.
  • Мысалы, екі санды қосу командасында қосылғыштар — операндылар, ал қосынды — нәтиже.
  • Stop (тоқтату) командасында операндылар болмайды, ал нәтиже — программаның аяқталуы.

Белгілі бір компьютерде орындалатын командалардың толық жиынтығы командалар жүйесі деп аталады.

Жылдамдық және дербес компьютердің ерекшеліктері

Компьютерлер өте жоғары жылдамдықпен жұмыс істейді: өнімділік секундына миллиондаған, тіпті жүздеген миллион операцияға жетуі мүмкін.

Дербес компьютерлер (ДК) жаңа ақпараттық технологияларға көшуге кең мүмкіндік береді. Оларға тән сипаттар:

  • пайдаланушымен «достық» ақпараттық, программалық және техникалық интерфейс;
  • ақпараттық процестерді пайдаланушымен диалог режимінде орындау;
  • интегралданған деректер қоймасы негізінде процестерді тікелей ақпараттық қолдау;
  • қағазсыз технология қағидаларын қолдану.

Компьютер сәулеті және фон Нейман принциптері

Компьютер — ақпаратты жинауға, өңдеуге және беруге арналған көпфункционалды электрондық құрылғы. Ал компьютер сәулеті деп оның логикалық ұйымын, құрылымын және ресурстарын, яғни белгілі бір уақыт аралығында мәліметтерді өңдеуді қамтамасыз ететін есептеуіш жүйе құралдарының ұйымдасуын айтады.

1) Программалық басқару

Программа — процессор автоматты түрде белгілі бір ретпен орындайтын командалар жиынтығы.

2) Жадының біркелкілігі

Программалар мен мәліметтер бір ортақ жадыда сақталады; мәліметтерге қолданылатын әрекеттерді командаларға да қолдануға болады.

3) Адрестік принцип

Негізгі жады нөмірленген ұяшықтардан тұрады, әр ұяшыққа адрес сәйкес келеді.

Осы принциптерге сүйеніп құрылған есептеуіш машиналар классикалық (фон Нейман) сәулетіне жатады.

ДК-нің негізгі түйіндері және кеңейту мүмкіндігі

ДК сәулеті компьютердің жұмыс принципін, ақпараттық байланыстарын және негізгі логикалық түйіндерін анықтайды:

  • орталық процессор
  • негізгі жады
  • сыртқы жады
  • шеткері құрылғылар (периферия)

Процессор сәулетін анықтайтын негізгі электрондық компоненттер компьютердің жүйелік (аналық) платасында (Motherboard) орналасады. Қосымша құрылғылардың контроллерлері мен адаптерлері, немесе құрылғылардың өздері көбіне кеңейту платалары (Daughterboard) түрінде орындалып, кеңейту слоттары (slot) арқылы жүйелік шинаға қосылады.