Басты қойындылары
PowerPoint 2007: интерфейстегі ең маңызды жаңалықтар
PowerPoint 2007 бағдарламасын алғаш ашқанда, пайдаланушы интерфейсінің айтарлықтай өзгергенін байқайсыз. Терезенің жоғарғы бөлігінде пәрмендерге арналған жаңа құрылым пайда болды. Бұл құрылым қажетті мүмкіндіктерді тез табуға, оларды тиімді пайдалануға және тартымды презентациялар жасауға көмектеседі.
Алға қадам жасап, жаңа PowerPoint мүмкіндіктерін қолданып көріңіз: таныс әрекеттерді орындап, презентациямен жұмыс істеңіз. Біраз уақыттан кейін бұрынғы тәсілге қайта оралғыңыз келмейтіні анық.
Таспа (Ribbon) — басқарудың жаңа орталығы
PowerPoint терезесінің ең көп өзгеріске ұшыраған аймағы — жоғарғы бөлік. Бұрынғы мәзірлер мен құралдар тақталарының орнына мұнда топтарға бөлінген көптеген көрнекі пәрмендері бар ұзын панель орналасқан. Ол Таспа (Ribbon) деп аталады және презентация жасаудың негізгі басқару орталығы болып саналады.
Неліктен пәрмендер жүйесі өзгертілді?
Себебі пайдаланушылардың көпшілігі белгілі бір пәрмендерді жиі қайталап қолданады. Сол себепті ең танымал әрекеттер — көзге бірден түсетін, қолжетімді деңгейге шығарылды. Мақсат — қажет пәрменді жасырын мәзірлерден ұзақ іздетпеу және жұмысты жылдамдату.
Басты (Home) қойындысы
Таспаның алғашқы әрі ең көп қолданылатын қойындысы — Басты. Мұнда көшіріп-қою, жаңа слайд қосу, орналасуды өзгерту, мәтінді пішімдеу, туралау, іздеу және ауыстыру сияқты күнделікті тапсырмаларға арналған пәрмендер жинақталған.
- Пәрмендер логикалық топтарға бөлінген.
- Ең жиі қолданылатын түймешіктер ірірек болып беріледі.
- Бұрын сұралған, бірақ табу қиын болған пәрмендер көрінетін орынға шығарылған.
Негізгі қойындылар және олардың мақсаты
Таспада бірнеше қойынды бар. Әрқайсысы презентация жасау барысында орындалатын белгілі бір жұмыс түріне арналады.
Кірістіру (Insert)
Слайдқа енгізілетін элементтердің барлығы: кестелер, суреттер, диаграммалар, мәтін ұялары, дыбыс, гиперсілтемелер, үстіңгі және төменгі деректемелер.
Жасақтау (Design)
Слайдтың жалпы стилін таңдаңыз: өң, қаріп, түстер схемасы. Таңдалған түрді кейін теңшеуге болады.
Қимылдану (Animations)
Қимылдану әсерлері осы жерде. Тізімдерге, диаграммаларға және басқа объектілерге анимация қосуды жеңілдетеді.
Слайдтарды көрсету (Slide Show)
Көрсетуді бастау, жазба мәтіндері, көрсетуді баптау және презентацияны көрсетуге дайындауға арналған құралдар.
Сараптау (Review)
Емлені тексеру, тезаурус, анықтамалық материалдар және топтық пікірлер/аңғартпалармен жұмыс.
Көрініс (View)
Ескерімдер беті, тор сызықтары, ашық презентацияларды терезеде ыңғайлы үйлестіру және басқа көріністер.
Мәтінмәндік (қажет кезінде шығатын) қойындылар
Кейбір объектілерді (мысалы, сурет, сызба, диаграмма) таңдағанда, Таспада уақытша арнайы түсті қойындылар пайда болады. Олар сол объектіге қатысты пішімдеу құралдарын бір жерге жинайды.
Алдын ала қарау және «Қосымша» мәзірі
Егер PowerPoint-та бір элементтің (мысалы, өту әсері, WordArt түрі, кескін мәнерлері) көптеген нұсқасы болса, олардың бір бөлігі Таспада бірден көрсетіледі. Толық тізімді көру үшін «Қосымша» көрсеткісін нұқыңыз.
Алдын ала қарау қалай жұмыс істейді?
Нобайдың үстіне меңзерді апарсаңыз, әсер слайдта уақытша көрсетіледі. Ұнамаса — ештеңені болдырмаудың қажеті жоқ: меңзерді басқа нұсқаға апарып, ұнағанын таңдаңыз.
Топтың төменгі бұрышындағы көрсеткі
Кей топтарда (мысалы, Қаріп) төменгі бұрышта шағын қиғаш көрсеткі болады. Оны бассаңыз, қосымша пәрмендері мен параметрлері бар тілқатысу терезесі ашылады. Бұл — сирек қолданылатын, бірақ маңызды баптауларға жылдам жол.
Таспаны кішірейту және жылдам қатынау тақтасы
Кеңес: таспаны уақытша жасыру
Егер қосымша жұмыс кеңістігі қажет болса, Таспаны уақытша кішірейтіп (жасырып) қоюға болады. Бұл әсіресе кіші экранда ыңғайлы.
Жылдам қатынау тақтасы (Quick Access Toolbar)
Таспаның жоғарғы сол жағында орналасқан шағын түймешіктер жинағы. Мұнда әдетте Сақтау, Болдырмау, Қайталау/Қайтару пәрмендері болады.
Көріністер және масштабтау
PowerPoint-та көріністі жиі ауыстыру қажет болады. Бұл мүмкіндік сақталған, тек басқару түймешіктерінің орны өзгерген: қалыпты, слайд сұрыптауыш және слайдтарды көрсету көріністері терезенің төменгі оң жақ бөлігіне ауыстырылған.
Сол жерде масштабтау жүгірткісі және слайдты үлкейтіп/кішірейткеннен кейін қайтадан терезеге сыйғызатын түймешік те орналасқан. Ал көріністердің толық жинағын Көрініс қойындысынан табасыз.
Пернелер тіркесімдері: жаңа логика, ескі әдеттер сақталған
Егер сіз тінтуірден гөрі пернетақтаны жиірек қолдансаңыз, PowerPoint 2007-дегі пернелер тіркесімдері пайдалы болады. Таспа жаңа пернелік басқарумен толықтырылған: көптеген пәрмендер үшін нақты әрі қысқа комбинациялар беріледі.
Таспаны пернетақтамен басқару
- 1 ALT пернесін басыңыз.
- 2 Таспада әріптер мен сандардан тұратын перне көмектері шығады.
- 3 Қажет әріп/санды басып, пәрменге өтіңіз (мысалы, ALT → H — Басты қойындысы).
Бұрынғы тіркесімдер сақтала ма?
Иә. CTRL арқылы басталатын дәстүрлі тіркесімдер өзгеріссіз қалды: мысалы, CTRL+C — көшіру, CTRL+V — қою. Бұрынғы ALT+ тіркесімдері де жұмыс істейді, бірақ оларды толық білу қажет болуы мүмкін.
Жаңа презентация жасау және файл пішімі
Жаңа презентация жасау үшін Microsoft Office түймешігін басып, Жаңа параметрін таңдаңыз. Ашылған терезеде жаңа слайдтан бастауға, үлгі қолдануға немесе бар файл негізінде құруға болады.
Жаңа файл пішімі
PowerPoint 2007 жаңа файлдарды жаңа пішімде сақтайды. Ескі презентацияларды ашып, оларды жаңа пішімде сақтауға болады. Дегенмен, пішімді өзгерту PowerPoint-тың ескі нұсқаларымен ортақ пайдалану кезінде үйлесімділікке әсер етуі мүмкін.
Бұл пішім Office Open XML отбасына жатады және XML (Extensible Markup Language) негізінде құрылады.
Тақырыптар (Themes): көріністі бірден қалыптастыру
Презентацияңыздың жалпы стилін тез көру үшін тақырыпты жұмыстың басында таңдаған дұрыс. Тақырып слайдтардың өңін, толтырғыштардың орналасуын, түстер мен қаріп мәнерін бір жүйеге келтіреді. Тақырыпты таңдау кезінде слайдта алдын ала қарау бірден көрсетіледі.
Жасақтау қойындысындағы теңшеу құралдары
- Түстер: тақырып түстерін өзгерту және жаңа үйлесім таңдау.
- Қаріптер: тақырыпқа арналған тақырып және негізгі мәтін қаріп жұбы.
- Әсерлер: кескіндерге жарық, жиек, 3D сияқты стильдер.
- Өң мәнерлері: тақырып түстеріне сүйенетін баламалы фон түрлері.
Слайд орналасулары және «мазмұн» толтырғыштары
Жаңа слайд қосқанда орналасуды алдын ала таңдауға болады: Басты қойындысындағы Жаңа слайд түймешігін басыңыз — қолжетімді орналасулар тізімі ашылады.
PowerPoint 2007 орналасулары анағұрлым икемді. Көп орналасуларда «мазмұн» толтырғыштары бар: олар кесте, диаграмма, SmartArt сызбасы, файлдан сурет, клип немесе бейне кірістіруге мүмкіндік береді. Қаласаңыз, белгішелерді елемей, жай ғана мәтін енгізе аласыз.
Суреттермен жұмыс: кірістіру және пішімдеу
Суретті слайдтың өзінен немесе мазмұн толтырғышынан тікелей кірістіру оңай. Суретті таңдағанда Таспада Сурет құралдары пайда болады. Пішім қойындысында жиек, көлеңке, жарық, түс, қию, өлшемді өзгерту сияқты параметрлер бар.
Ескерту: Кірістіру қойындысын ұмытпаңыз
Кірістіру қойындысы суретпен ғана шектелмейді: мәтін ұясы, кесте, диаграмма және басқа объектілерді осы жерден енгізесіз. Кей жағдайда маңыздысы — объектінің қай толтырғышқа орналастырылатынын дұрыс түсіну.
Мәтін ұясы, кескіндер және мәнерлер
Сурет тақырыбы немесе қысқаша түсіндірме үшін Мәтін ұясын енгізіңіз (Кірістіру қойындысында). Мәтін ұясын немесе кескінді таңдағанда Сурет салу құралдары ашылады: мұнда градиент бояу, контур түсі, көлеңке, жарық сияқты әсерлерді қолдануға болады. Сондай-ақ кескіндерді туралау, орналастыру және өңдеу мүмкіндіктері бар.
SmartArt және ұйымдастыру диаграммалары
SmartArt — ұйымдастыру диаграммаларын және көптеген басқа сызба түрлерін тез құруға арналған құрал. Оны мазмұн толтырғышындағы белгіше арқылы немесе Кірістіру қойындысынан қосуға болады.
Ең пайдалы жаңалықтардың бірі — диаграмманың жанында пайда болатын мәтін аймағы: мәтінді сол жерде теріп, диаграмма элементтерін тікелей басқаруға болады. Бұл диаграммаға тікелей жазу ыңғайсыз болғанда өте қолайлы.
Тізімді SmartArt-қа түрлендіру
Слайдтағы бар таңбалаушы тізімді Басты қойындысындағы SmartArt нысанына түрлендіру пәрмені арқылы сызбаға айналдыра аласыз.
Өту әсерлері мен қимылдану: қарапайымнан күрделіге дейін
Объектілерге арналған анимациялар Қимылдану қойындысында, ал слайдтар арасындағы ауысулар (өту әсерлері) де осы жерден басқарылады. Эффектілердің бір бөлігі бірден көрінеді, толық тізімді «Қосымша» көрсеткісі ашады. Кез келген әсерді таңдаудан бұрын слайдта алдын ала қарап шығуға болады.
Егер күрделі анимация қажет болса немесе жылдамдықты өзгерту керек болса, Теңшелетін қимылдану параметріне өтіңіз.
Соңғы тексерістер: емле, көрсетуді баптау, басып шығару
Емлені тексеру және аңғартпалар
Сараптау қойындысында емлені тексеру, анықтамалық материалдар, тезаурус және топпен жұмысқа арналған аңғартпалар бар.
Көрсетуді дайындау
Слайдтарды көрсету қойындысы: көрсетуді бастау, навигация, жазба мәтіндері және басқа дайындық параметрлері.
Басып шығару, алдын ала қарау және «Ықшам дискіге арнап буу»
Басып шығару және алдын ала қарау үшін Microsoft Office түймешігін басыңыз. Сол мәзір арқылы басып шығару параметрлерін өзгертіп, үстіңгі/төменгі деректемелерді орната аласыз. Мұнда сондай-ақ Ықшам дискіге арнап буу пәрмені бар: ол презентацияны және қажет файлдарды дискке немесе ортақ қалтаға көшіруге көмектеседі.
PowerPoint параметрлері арқылы жекелеу
Бағдарламаның жалпы баптауларын (әдепкі көрініс, емле тексеру, және т.б.) өзгерту үшін мәзірдің төменгі жағындағы PowerPoint параметрлері түймешігін пайдаланыңыз. Бұл бөлім Жылдам қатынау тақтасына қосымша пәрмендер қосуды да жеңілдетеді.