Қазақша рефераттар

Білім және ғылым министрлігінің сайты

Әрбір ересек адам үшін өміріндегі ең жақын әрі қадірлі нәрсе — бала. Оның жарық дүние есігін ашқанда іңгәлаған дауысы, алғашқы жымиюы мен шалықтап күлген сәттері, «апа», «әке» деген алғашқы сөздері өмірді мән-мағынаға толтырады. Бала үшін ата-ананың ыстық ықыласы мен мейірімінен артық не бар?

Көптеген отбасылар бала сүйгісі келеді, алайда бала асырап алу туралы шешім қабылдау оңай емес. Сонымен қатар, бүгінгі қоғамда отбасылық бақыттан айырылған қаншама сәби бар. Қымбатты болашақ ата-ана, қиындықтан ешқашан қорықпаңыздар: жер бетіндегі ең үлкен бақыт — әке атану мен ана болу бақыты.

Сәл ойланып көрсеңіз, дүниеге ұрпақ әкелуден де маңыздысы — оны азамат етіп тәрбиелеп өсіру екеніне көз жеткізесіз.

Қайда жүгінуге болады?

Егер сіз бала асырап алғыңыз келсе, республикамыздың кез келген аймағындағы немесе тұрғылықты жеріңіз бойынша қорғаншылық және қамқоршылық органына барып, өтініш бере аласыз.

Өтінішке қоса тіркелетін құжаттар

Төмендегі құжаттар әдетте өтінішпен бірге тапсырылады.

  1. Жұмыс орнынан лауазымыңыз бен еңбекақыңыз көрсетілген анықтама.
  2. Тұрғылықты мекенжайдағы үй кітапшасының көшірмесі.
  3. Тұрғынжайға иелік ету/меншік құқығыңызды растайтын құжат.
  4. Сотталмағаныңызды растайтын құқық қорғау органдарының анықтамасы.
  5. Денсаулық жағдайыңыз туралы емдеу-профилактикалық мекеменің медициналық қорытындысы.
  6. Егер некеде болсаңыз, неке куәлігінің көшірмесі.
  7. Қорғаншылық және қамқоршылық органының мамандары жасаған тұрғын үй-тұрмыстық жағдайды зерттеу актісі.

Құжаттарды тапсырғаннан кейін сізге баланы таңдап, онымен танысып, қарым-қатынас орнату үшін ата-анасының қамқорлығынан айырылған және жетім балаларға арналған мекемелерге жолдама беріледі.

Баланы таңдауда назар аударатын жайттар

Жеке іс-парақпен танысу

Барлық мәліметті толық алу үшін баланың жеке іс-парағымен мұқият танысыңыз.

Медициналық қорытынды

Әрбір бала медициналық комиссия тексеруінен өтеді. Кейде асырап алушылар диагноздың кейбір қырларына алдын ала мән бермей, кейін асырап алудан бас тартып жатады — бұл әрі ересекке, әрі балаға ауыр соққы болуы мүмкін.

Өз қаражатыңыз есебінен тәуелсіз медициналық сараптама жүргізуге де құқығыңыз бар екенін ұмытпаңыз.

Мәртебені растайтын құжаттар

Баланың жетім немесе ата-анасының қамқорлығынан айырылғанын растайтын құжаттарды міндетті түрде сұратыңыз.

Мысалы, егер анасы ата-аналық құқығынан айырылған, ал әкесі бас бостандығынан айырылған болса, әкесі қамаудан босатылғанға дейін баланы асырап алу мүмкін болмауы мүмкін. Алайда әкесі жазбаша түрде келісім берсе, асырап алу қарастырылуы ықтимал.

Кәмелетке толмаған ата-аналардың баласы

Егер сіз 18 жасқа толмаған ата-аналардың баласын асырап алғыңыз келсе, олардың ата-аналарының немесе қамқоршыларының (қорғаншыларының) келісімі қажет. Егер ондай адамдар болмаса, қорғаншылық және қамқоршылық органының келісімі алынады.

Ата-аналардың келісімі: тәртібі мен ерекшеліктері

Баланы асырап алуға байланысты ата-аналардың келісімі өтінішпен бірге тіркелуі тиіс. Ол:

  • нотариус арқылы куәландырылуы немесе
  • ата-анасының қарауынсыз қалған бала орналастырылған мекеме басшысымен расталуы, немесе
  • асырап алу ісі қаралатын сот отырысында тікелей расталуы, немесе
  • ата-аналардың тұрғылықты жері бойынша қорғаншылық және қамқоршылық органы арқылы расталуы мүмкін.

Назар аударыңыз

Ата-аналар сот шешімі шыққанға дейін бала асырап алуға берген келісімін қайтарып алуға құқылы.

Келісім талап етілмейтін жағдайлар

Баланың ата-анасының оны асырап алуға байланысты келісімі төмендегі жағдайларда талап етілмеуі мүмкін:

  • ата-анасы белгісіз болса немесе сотпен хабарсыз кеткен деп танылса;
  • сотпен әрекетке қабілетсіз (дәрменсіз) деп танылса;
  • сотпен ата-аналық құқығынан айырылса;
  • сот негізсіз деп таныған себептермен алты айдан артық уақыт баламен бірге тұрмаса және оның тәрбиесі мен асырауынан жалтарса.

Баланың келісімі қашан қажет?

Есіңізде болсын: егер сіз 10 жасқа толған баланы асырап алғыңыз келсе, оның өз келісімі қажет болады.

Алайда бала сіздің отбасыңызда алдын ала тұрып, сізді ата-анасы ретінде қабылдаған жағдайда, асырап алу баланың келісімінсіз де қарастырылуы мүмкін.

Нормативтік құжаттар

  1. Қазақстан Республикасының Азаматтық іс жүргізу кодексі (36-1 тарау. Баланы асырап алу туралы өтінішті қарау тәртібі).
  2. Қазақстан Республикасының «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» заңы (12 тарау. Бала асырап алу).

Пайдалы сілтемелер

Интернет арқылы іздеу

Бұл тақырып бойынша көптеген материалды интернеттен де таба аласыз. Іздеу жүйелерінде (мысалы, Google, Rambler, Yandex) «бала асырап алу», «Қазақстанда бала асырап алу» сияқты кілт сөздерді теріп көріңіз.