Несие формалары және түрлері
Кіріспе
Нарықтық экономика жағдайында несиенің банк жүйесіндегі орны және экономикаға ықпалы ерекше.
Нарықтық экономикада несие банк жүйесінде маңызды рөл атқарады, әрі оның экономикадағы алатын орны елеулі екендігі күмән тудырмайды. Сондықтан бұл тақырыптың өзектілігі айқын.
Жұмыстың мақсаты — қарызға берілген ақша капиталының қозғалыс формасы ретінде несиені, ақша капиталының айналымын және несие беруші мен қарыз алушы арасындағы қатынастардың мазмұнын көрсету. Несие тетігі арқылы жеке және заңды тұлғалардың, сондай-ақ мемлекеттің уақытша бос ақша қаражаттары шоғырланып, қарыз капиталына айналады және белгілі бір мерзімге ақылы негізде пайдалануға беріледі.
Несиенің маңызы және өзгермелі сипаты
Несиенің маңызы және қолданылу аясы елдің экономикалық жағдайына байланысты үнемі өзгеріп отырады. Экономиканы орталықтандырылған жоспарлы түрде басқарудан нарықтық қатынастарға көшу кезеңінде Қазақстанда коммерциялық және ипотекалық несие, лизингтік және трастылық операциялар, сондай-ақ өзге де қаржылық-банктік қызмет түрлері кеңінен жаңғыртылды.
Бұл үдерістер несие қатынастарының ауқымына, несие көлеміне және пайыздық мөлшерлемелердің деңгейіне тікелей әсер етті. Осылайша, несие экономикалық жүйенің серпінін айқындайтын құралдардың біріне айналды.
Неге маңызды?
- Уақытша бос қаражаттарды шоғырландырады.
- Оларды қарыз капиталына айналдырады.
- Экономикалық белсенділікті қолдайды.
Неден тәуелді?
- Елдің экономикалық конъюнктурасынан.
- Несие саясаты мен реттеуден.
- Пайыздық мөлшерлемелерден және тәуекелден.
Несие формалары мен түрлері
Несие қатынастарының нақты көрінісі несиенің формалары мен түрлері арқылы сипатталады. Несиенің негізгі екі формасы — коммерциялық және банктік несие. Бұл екі форма несие субъектілері мен олардың құрамына, қарыз объектісіне, динамикасына, пайыз мөлшеріне және қызмет ету аясына қарай бір-бірінен ерекшеленеді.
Несиенің түрлері — несие қатынастарының белгілі бір экономикалық қатынас ретіндегі мазмұнынан туындайтын, өзіндік қасиеттері бар нысандар. Олар экономиканың әр саласында әртүрлі мақсаттар мен шарттарға сай қолданылады.
Екі негізгі форма
Коммерциялық несие
Нарық субъектілері арасындағы тауар-ақша қатынастарының негізінде қалыптасатын несие қатынасы.
Банктік несие
Банктер мен қарыз алушылар арасындағы ақша қаражаттарын белгілі мерзімге, ақылы түрде беру арқылы жүзеге асатын қатынас.
Қазақстандағы қазіргі ахуал және жұмыстың қамту аясы
Қазақстан Республикасының қазіргі экономикалық жағдайында, әсіресе несиелі ақша жүйесінде, ауқымды өзгерістер жүріп жатыр. Несие экономикамен және оның жекелеген секторларымен тығыз байланыста болғандықтан, елдегі экономикалық дамудың қарқыны мемлекеттің несие саясатына тікелей тәуелді.
Осыдан несиенің бүгінгі экономикадағы тірек құралдардың бірі екенін көреміз: ол қаржы ресурстарын қайта бөлуді жеделдетеді және шаруашылық субъектілерінің төлем қабілеттілігіне ықпал етеді.
Қарастырылатын мәселелер
- Несиенің мәні мен қажеттілігі
- Формалары мен түрлері
Субъектілер
- Жеке тұлғалар
- Заңды тұлғалар
Салаға назар
- Ауыл шаруашылығын несиелеу
- Шетел тәжірибесімен салыстыру
Бұл жұмыста несиенің жеке және заңды тұлғалар үшін маңызы, оның төлем қабілеттілігі, қайтарымдылығы және тиімділігі тұрғысынан қарастырылуы көзделеді. Сонымен қатар ауыл шаруашылығына берілетін несиенің мемлекет үшін қажеттілігі мен мәні талданып, шетелдік тәжірибелермен салыстырылады.