Өндірістің қаупі көлемін анықтау
Кәсіпорынның қаржыландыру көздері: негізгі проблемалар және баланс қорытындылары
Жинақталған бухгалтерлік балансты талдау нәтижелері кәсіпорын активтері мен пассивтерінің құрылымында бірқатар маңызды өзгерістер болғанын көрсетеді. Төменде есепті кезең бойынша негізгі қаржылық үрдістер жүйеленіп берілді.
Активтер динамикасы
-
Жалпы активтер 2008 жылы 2007 жылмен салыстырғанда 71 152,96 мың теңгеге немесе 39,67%-ға артты.
-
Есепті кезең соңында айналымнан тыс активтер кезең басымен салыстырғанда 1 350 440,3 мың теңгеге немесе 37,18%-ға ұлғайды.
-
Айналымдағы қысқа мерзімді активтер 50 802,63 мың теңгеге немесе 18,84%-ға азайды.
Бұл өзгерістер кәсіпорын ресурстарының құрылымында ұзақ мерзімді активтердің үлесі артқанын, ал қысқа мерзімді өтімді активтердің қысқарғанын білдіреді. Мұндай үрдіс инвестициялық белсенділіктің жоғарылауын көрсеткенімен, айналым қаражаттарын басқаруға қойылатын талапты күшейтеді.
Пассивтер құрылымы және капиталдағы өзгерістер
Меншікті капитал
Жыл соңында жарғылық және резервтік капиталдың пассивтегі үлесі 57,83%-ды құрады және жыл басымен салыстырғанда 9 831,9 мың теңгеге азайды.
Бұл өзгеріс бөлінбеген пайданың бір бөлігі өндірісті қаржыландыруға бағытталғанын көрсетеді.
Міндеттемелер
Қысқа мерзімді міндеттемелердің пассивтегі үлесі айтарлықтай өзгермей, 17,8% деңгейінде қалды. Дегенмен, сомасы 10 394,48 мың теңгеге немесе 9,27%-ға өсті.
Ұзақ мерзімді міндеттемелер (мәтінде ұзақ мерзімді активтер деп берілген көрсеткіш) жыл басымен салыстырғанда 86,97%-ға өсіп, 83 678,82 мың теңгеге артты.
Қорытынды баға
Кәсіпорынның төлем қабілеттілігі мен несие қабілеттілігі жоғары деңгейде. Бұл оның қаржылық тұрақтылығы жақсы екенін және табыстылықтың жоғары екенін көрсетеді. Салықтық жеңілдіктердің әсерінен таза пайданың көлемі де едәуір қалыптасатыны байқалады.
Жүргізілген есептеулер мен талдау нәтижелері негізінде кәсіпорынның қаржылық жағдайына жалпы оң баға берілді.
Тиімділікті бағалау: “рентабельділік шегі” (break-even) әдісі
Өндіріс көлемі мен өткізу деңгейінің қандай шегінде кәсіпорынның өткізуден түскен табысы өнімнің толық өзіндік құнына теңесіп, пайда да, шығын да болмайды деген сұрақ туындайды. Егер нақты табыс толық өзіндік құннан жоғары болса, кәсіпорын пайда табады; ал төмен болса, шығынға ұшырайды.
Әдістің негізгі мақсаттары
-
Өндірістің қауіпті (шығынсыздық) көлемін анықтау.
-
Өнім өткізуден түсетін табыстың қауіпті деңгейін есептеу.
-
Тұрақты шығындардың қауіпті шегін анықтау.
-
Өткізудің қауіпті бағасын есептеу.
“Рентабельділік шегі” кәсіпорынның қаржылық жағдайын оңтайландырудың маңызды құралдарының бірі болып саналады. Ол рентабельді өнім ассортиментін қалыптастыруда, баға белгілеуде және тиімді баға саясатын әзірлеуде кеңінен қолданылады. Сондықтан бұл әдісті қолдану кәсіпорын үшін өндірістің қауіпті көлемін нақтылау мен өткізудің қауіпті бағасын есептеуде ерекше өзекті.
Кәсіпорын қызметінің негізгі бағыттары
Екі негізгі сала
Егін шаруашылығы
Талдау нәтижелері бойынша ең жоғары деңгейде дамыған сала. Кәсіпорын пайдасының негізгі бөлігі осы бағыттан қалыптасады.
Әсіресе бидай өнімдерін өңдеу және өткізу бойынша түсетін табыс жоғары.
Мал шаруашылығы
Серіктестік мал басын өсіру, көбейту және сату жұмыстарын жүргізеді.
Ірі қараны бордақылау және көбейту мақсатында “Атасу” асыл тұқымды ірі қарасынан 171 бас алынған. Қазіргі уақытта етті бағыттағы Атасу ірі қарасын көбейту жұмыстары жалғасуда.