Қазақстан Республикасының әлемдік экономикалық қатынастарға енуіндегі мәселелерге тоқталу
Мазмұны
1-бөлім. Теориялық аспектілер
- 1.1 Сыртқы экономикалық саясаттың мәні, қағидалары және мақсаттары 5
- 1.2 Қазіргі кезеңдегі сыртқы экономикалық саясат —
2-бөлім. Қазақстанның экономикасы және әлемдік нарық
- 2.1 Қазақстан Республикасының әлемдік экономикалық нарықтағы орны 16
- 2.2 Қазақстанның халықаралық экономикалық ұйымдарға кіруі 19
- 2.3 Қазақстан Республикасы мен ТМД елдері арасындағы экономикалық кеңістіктің дамуы 21
3-бөлім. Ену мәселелері және жетілдіру жолдары
- 3.1 Қазақстан Республикасының әлемдік экономикалық қатынастарға енуіндегі мәселелер 24
- 3.2 Қазақстан Республикасының әлемдік экономикалық қатынастардағы орнын жетілдірудегі мемлекеттің саясаты 26
Қорытынды бөлім
- Қорытынды 28
- Пайдаланылған әдебиеттер 30
Ескерту: Курстық жұмыстың жалпы көлемі — 30 бет.
Кіріспе
Қазіргі кезеңде Қазақстан Республикасы әлемдік экономикалық қоғамдастыққа ену жағдайында. Осыған байланысты елдің сыртқы экономикалық байланыстары дамып, жаңа сапалық деңгейге көтеріліп келеді. Сондықтан әлемдік экономикалық қатынастар мәселелері ерекше маңызға ие: олардың дамуын, жұмыс істеу логикасын және қозғаушы факторларын түсіну қажеттілігі арта түсуде.
Соңғы елу жылдағы әлемдік шаруашылықтың эволюциясы әлемдік экономикалық қатынастардың қарқынды дамуымен тығыз байланысты. Әлемдік шаруашылыққа әсер етіп, оны түбегейлі өзгертетін негізгі үрдістердің қатарына капиталдың, өндірістің, қоғам мен адамдардың өмір сүру салттарының интернационалдануы және жаһандануы жатады.
Негізгі заңдылық
Әлемдік дамудың іргелі заңдылығы — дүниежүзілік экономиканың өздігінен дамушы жүйе ретінде біртұтастығы және оның құрамдас бөліктері арасындағы өзара байланыстардың тұрақты күшеюі.
Сонымен бірге бұл жүйенің әртүрлі бөліктері әлемдік шаруашылыққа көлемі мен құрылымы жағынан біркелкі кірікпейді. Елдің немесе оның белгілі бір аймағының әлемдік маңызы, әдетте, оның экономикалық әлеуетімен, әлемдік тауар өндірісі, технология және қаржы жүйесіндегі орнымен, сондай-ақ жалпы экономикалық серпінділігімен айқындалады.
Әлемдік экономикалық қатынастар — жалпы экономикалық жүйенің негізгі компоненттерінің бірі. Бұл ұғым, біріншіден, әртүрлі елдердің шаруашылық жүргізуші субъектілері арасындағы экономикалық байланыстарды, екіншіден, осы байланыстарды іске асыратын тетіктерді қамтиды.
Әлемдік экономикалық қатынастар жүйесіне мемлекеттер, интеграциялық бірлестіктер, сондай-ақ жекелеген кәсіпорындар арасындағы материалдық игіліктер мен қызметтерді өндіру, бөлу, айырбастау және тұтыну бойынша өтемді қатынастардың тетігі кіреді.
Дамудың алғышарты
Қазіргі әлемдік экономикалық қатынастардың дамуының маңызды алғышарты — әлемде жұмыс күші, табиғи ресурстар, техникалық құралдар, негізгі және айналым капиталы, сондай-ақ ғылыми-техникалық әлеуеттің орналасуындағы географиялық және тарихи қалыптасқан теңсіздік.
Сыртқы экономикалық қызмет көптеген елдерде бірнеше функция атқарады: ұлттық және әлемдік экономикалық даму деңгейін теңестіруге ықпал етеді; ұлттық және әлемдік өндіріс шығындарын салыстыруға мүмкіндік береді; әлемдік еңбек бөлінісінің артықшылықтарын іске асырады және соның негізінде ұлттық экономиканың тиімділігін арттырады.
Бұл функциялар Қазақстан Республикасының сыртқы экономикалық қызметіне де тән. Алайда Қазақстан жағдайында олардың өзіндік ерекшеліктері бар: бір жағынан, ұлттық экономиканың қазіргі даму кезеңі, реформалардың жүруі және нарықтық қатынастардың тереңдеуімен; екінші жағынан, Қазақстанның әлемдік экономикаға интеграциялану үдерісінің күшеюімен айқындалады.
Мұнда сыртқы сауда айналымын тек шикізат экспортын ұлғайту және дайын өндірістік тауарларды импорттау арқылы кеңейту ғана емес, сондай-ақ әлемдік өндірістік, ғылыми-техникалық және инвестициялық ынтымақтастыққа кіру, әртүрлі меншік түріндегі кәсіпорындардың сыртқы экономикалық қызметке кеңінен қатысуы маңызды орын алады.