Хак Групп компаниясы холдингтік құрылым

Қазақстандағы логистика нарығы: өзекті мәселелер және даму алғышарттары

Қазіргі кезеңде Қазақстан экономикасының салыстырмалы түрде тұрақты болуы, тұтыну нарығының өсуі және компаниялардың жоғары қарқынмен дамуы байқалады. Алайда толыққанды бағалық логистикалық қызметтер нарығының қалыптаспауы жергілікті компаниялардың өсуін тежеп, халықаралық корпорациялардың келуіне де кедергі келтіреді. Клиенттердің тұтынушылық қажеттіліктерін толық қанағаттандыратын операторлардың жеткіліксіздігі — саладағы өзекті мәселелердің бірі.

Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә. Назарбаевтың тапсырмаларына сәйкес, Үкімет экономиканы кластерлер арқылы әртараптандыруға бағытталған жаңа жобаларды іске асыра бастады. Осы контексте кәсіпорындардың негізгі даму бағыты — сатып алу–тасымалдау–қоймалау–өткізу тізбегіндегі логистикалық жүйе элементтерін икемді әрі тиімді үйлестіретін механизмдерді қалыптастыру.

Логистикалық концепцияны енгізудегі негізгі кедергілер

1) Айналым сферасының рөлін төмен бағалау

Ұзақ уақыт бойы отандық экономикада Батыс елдерінде логистиканың негізгі бөлігі саналатын айналым сферасының (жабдықтау және өткізу) маңызы жеткілікті дәрежеде ескерілмеді. Тарихи тұрғыда айналым сферасы өндіріс сферасынан баяу дамыды, әсіресе тауар мен қызметті өткізу жүйесін ұйымдастыру әлсіз болды.

Тауар өндірушіден тұтынушыға баяу жетті, сұраныс жиі қанағаттандырылмады.
Қызмет сапасы мен сақтық деңгейі төмен болды.
Қаржыландыру көбіне “қалдық принципі” бойынша жүргізілді, басқарушылардың түсінігі жеткіліксіз болды.

2) Инфрақұрылымның әлемдік орта деңгейден артта қалуы

Тауар айналымы саласындағы экономикалық инфрақұрылымның дамуы көптеген бағытта дүниежүзілік орта деңгейден төмен болды. Бұл жағдай логистикалық концепцияны жедел енгізуге жүйелі түрде кедергі келтірді.

Тауар өткізуші құрылымдардың рационалды емес дамуы.
Электрондық коммуникация, байланыс және телекоммуникация жүйелерінің әлсіздігі.
Көлік инфрақұрылымының жеткіліксіздігі, әсіресе автомобиль жолдарының сапасы мен қамтылуы.
Мультимодальды және кедендік терминалдардың аздығы, техника-технология деңгейінің төмендігі.
Көлік құралдарының физикалық және моральдық тозуы.
Қойма шаруашылығының өндірістік-техникалық базасының және механизация/автоматтандырудың әлсіздігі.

Қысқа мерзімді басымдық: көлік және қоймалау

Көрсетілген факторлар логистиканы экономикаға жылдам енгізуді қиындатты. Сондықтан жақын кезеңде логистика ең алдымен көлік кешені мен қоймалау жүйесінде қолдануға қолайлы болды. Осы бағытта отандық көлік-экспедиторлық кәсіпорындар алғашқы болып заманауи логистикалық технологияларды енгізе бастады: интермультимодальды және терминалдық тасымал, “дәл уақытында” және “есіктен есікке дейін” жеткізу модельдері және т.б.

Кейс 1: High Tech Logistic ЖШС — қоймалау нарығындағы көшбасшылық тәжірибе

High Tech Logistic логистикалық операторы 2005 жылдың басында құрылып, Amanat Invest Group компаниялар тобына кірді. Компания Қазақстандағы қоймалау және терминалдық инфрақұрылымды жүйелі түрде дамытып, логистикалық қызмет көрсетудің кешенді моделін қалыптастырды.

2005: ИКаР қойма кешені

Бірінші іске қосылған алаң — ИКаР. Сыйымдылығы: 25 000 паллет-орын. Кеден-брокерлік және көлік қызметтері көрсетілді, УСҚ ұйымдастыруға және кедендік қызметке лицензия алынды.

2006: Первомайский кеден-қоймалы терминал

Жаңа терминал іске қосылды. Сыйымдылығы: 35 000 паллет-орын.

2007+: DAMU орталықтары

Алматыдан 10 км жерде (Алматы–Қапшағай трассасы) DAMU индустриалды-логистикалық орталығы салына бастады: 210 га. Жоспар: 150 000 паллет-орын. Сонымен бірге Астанада 40 000 паллет-орынға арналған DAMU Astana жобасы басталды.

Мамандану және қалалық логистикадағы ұстаным

Компанияның басты мамандануы — XXI ғасыр талаптарына сай, халықаралық стандарттарға сәйкес индустриалды-логистикалық орталықтарды құру және дамыту. Құрылған сәттен бастап компания ірі мегаполис ішінде жүк ағындарын басқаруда клиент сұранысын қанағаттандыру стратегиясын таңдады: қала магистральдарының шамадан тыс жүктелуі қоймаларды қаладан тыс аумақтарға шығару арқылы шешілді.

Инвестициялар бірден заманауи талаптарға бағытталды, өйткені Қазақстанда коммерциялық тиімділікті айқын арттыратын логистикалық объектілер жеткіліксіз еді. High Tech Logistic сақтау, тасымалдау және кедендік рәсімдеу процестерін жаңа технологиялар арқылы оңтайландырды.

Қойманың логистикалық рөлі

Қойма — логистикалық жүйенің негізгі элементтерінің бірі. Қорларды сақтауға арналған арнайы орындар материалдық ағымдардың барлық кезеңінде қажет: шикізат көзінен бастап соңғы тұтынушыға дейін.

High Tech Logistic қоймалары заманауи жабдықпен және қоймалық автоматтандырылған есеп жүйелерімен жабдықталған. Бұл жүктің жоғары динамикалық өңделуін қамтамасыз етіп, тауарды келу уақыты мен өндірілген уақыты бойынша бақылауға мүмкіндік береді және сақтау процесін басқаруды жеңілдетеді.

Қойма аумағындағы негізгі операциялар

Арнайы температуралық режимді қажет ететін тауарларды сақтау
Ірілендірілген жүктерді сақтау
Тиеу–түсіру жұмыстары
Тапсырыс берушінің талаптарына сай өңдеу
Таңбалау, термоорау және пакеттеу
Жүктің қозғалысы бойынша есептер дайындау
Бас қоймада, УСҚ-та, кедендік және фармацевтикалық қоймаларда сақтау

Көлік логистикасы: көрсетілетін қызметтер

Транспорттық-логистикалық шешімдерді әзірлеу
Алматы және Алматы облысы бойынша “есіктен есікке дейін” қызмет
Қазақстан қалалары бойынша авто және теміржол арқылы дистрибуция
Тәуекелдерді тиімді сақтандыру полисін таңдауға көмектесу
Жүктің орналасуы туралы жедел ақпарат беру
Тасымалдау қауіпсіздігін қамтамасыз ету
Әр клиентке жеке менеджер, кеңес беру қызметі
Экспорт-импорт жүктерін “есіктен есікке дейін” жеткізу

Кедендік-брокерлік қызметтер

Тауарды толық кедендік рәсімдеу
Сәйкестік сертификаттарын алу, рұқсат құжаттарын рәсімдеу
Ветеринарлық және фитосанитарлық бақылау рәсімдеріне сүйемелдеу
Дәрі-дәрмектерді УСҚ-та және кеден қоймасында сақтау

Терминалдар: қуаттылық және технология

ИКаР кедендік-қоймалық терминалы

Сыйымдылық: 25 000 паллет-орын
Ярус саны: 3–4
Өңдеу форматы: Паллет және қорап
Теміржол рампасы: Бір мезетте 17 вагон
Қосымша инфрақұрылым: 150 жүк көлігіне арналған автотұрақ, офистік ғимараттар — 1500 м²

Первомайский кедендік-қоймалық терминалы

Сыйымдылық: 35 000 паллет-орын
Ярус саны: 7
Өңдеу форматы: Паллет және қорап
Теміржол рампасы: Бір мезетте 13 вагон
Қосымша инфрақұрылым: 150 жүк көлігіне арналған автотұрақ, офистік ғимараттар — 500 м²

Ортақ технологиялар мен өнімділік

Негізгі жүйелер

Қойманы басқару жүйесі (WMS), бейнебақылау, климатты басқару.

Өңдеу қуаты

Тәулігіне 2500 паллетке дейін өңдеу мүмкіндігі.

Түсіру жылдамдығы

1 паллеттік жүк көлігін 30 минут ішінде түсіру.

Екі терминалда да жүктерді бір шатырдың астында әртүрлі режимде сақтау (УСҚ, бос, кедендік және ақпараттық қоймалар) ұйымдастырылып, жабдық пен мамандарды тиімді пайдалану және өңдеу қарқынын арттыру қамтамасыз етіледі.

DAMU: индустриалды-логистикалық орталықтар логикасы

DAMU (Алматы)

ИЛО DAMU — Алматы үшін тиімді орналасқан объект: қаладан тыс орналасуы тасымалдауды жеңілдетеді. Орталық толық автономды инфрақұрылыммен (энергия үнемділігі, кәріз, сандық желі, су құбыры, жоғары жылдамдықты интернет) қамтамасыз етілген.

Өндірістік алаңдар сегменттерге бөлінеді: 1–5 га
Қойма қоры: 500 000 м², сыйымдылығы: 150 000 паллет-орын

DAMU Astana

Астана қарқынды өсіп, құрылыс және өндірістік белсенділік күшейген аймақ ретінде қазіргі заманғы логистикалық парктерді талап етеді. DAMU Astana аймақтық деңгейде жүктерді өткізу мен таратуды басқаруды қамтамасыз етуге бағытталған.

Орталықтың өндірістік зонасы мен инфрақұрылымы компанияларға өз өндірістерін орналастыруға мүмкіндік береді. Орналасуы көлік логистикасы тұрғысынан ыңғайлы: айналма сақина және аймақаралық трассаға жақын.

Болашақ жоспар: «3А» стратегиясы

High Tech Logistic-тің перспективадағы жоспары — «3А» стратегиясы: Астана–Алматы–Ақтөбе тораптарын бір жүйеге біріктіру. Әр торап өз аймағын қамтиды: Ақтөбе — Батыс, Алматы — Оңтүстік-Шығыс, Астана — Солтүстік. Мұндай бірыңғай желі Қазақстанның Еуропа мен Азияны байланыстыратын транзиттік буын ретіндегі рөлін күшейтіп, елдің транзиттік әлеуетін арттыра алады.

Кейс 2: Хак Групп АҚ — ұлттық тауар өткізу жүйесін құру тәжірибесі

Хак Групп — холдингтік құрылым. Компания Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы аумағында қызмет атқарады. Құрылған жылы — 1998. Даму барысында ірі инфрақұрылымдық жүйеге айналып, құрамына 29 мекеме (қызметкерлер саны 300-ден астам) енді.

Негізгі бағыттар

Автошиналар бизнесі
Материалдық-техникалық жабдықтауда аутсорсинг
Жеткізу, бөлу, импорттық тауарларды тарату
Қойма қызметтері, экспорт-импорт
Автокөлікпен жүк тасымалдау
Жылутехникалық жабдықпен комплектациялау
Заңдық қызметтер

Клиенттер мен серіктестер

Клиенттік базаға 3000-нан астам ұйым кіреді: ірі, орта және шағын бизнес. Серіктестер әртүрлі салалардан — өнеркәсіп, автожол және жол-құрылыс, ауыл шаруашылығы және т.б. Ірі топтардың қатарында: Kazakhmys, KazZinc, Kazatomprom, Еуразиялық Өндірістік Ассоциация құрамындағы кәсіпорындар.

Аймақтық желі

Компанияда 10 аймақтық бөлімше (Қазақстан: Алматы, Астана, Талдықорған, Өскемен, Павлодар, Қарағанды, Көкшетау, Орал, Шымкент, Қызылорда) және Ресейде 3 аймақтық құрылым (Набережные Челны, Мәскеу, Омбы) бар. Бұл бизнес-процестерді үйлестіруге және нарық өзгерістеріне жедел жауап беруге мүмкіндік береді.

Ұлттық тауар өткізу жүйесі: материалдық және ақпараттық блок

Хак Групп Қазақстанда ұлттық тауар өткізу жүйесін қалыптастыруға бағытталған. Бұл құрылым екі негізгі блоктан тұрады:

Ақпараттық блок

Алматыдағы ірі ақпараттық агенттік тауар туралы (орналасуы, жеткізуші, бағалар) мәлімет береді, кеңес ұсынады, жеткізушілер мен тұтынушылар бойынша талдау қызметін көрсетеді.

Материалдық блок

Алматы, Орал, Қостанай, Қарағанды, Павлодар, Өскемен қалаларындағы тарату орталықтарына сүйенеді: автоматтандырылған қоймалар, өндіруші зауыттармен (немесе дилерлермен) байланыс және тауарды тікелей тұтынушыға немесе екінші деңгейлі өткізушілерге тарату инфрақұрылымы.

Қызмет көрсету логикасы

Өз технологияларының арқасында Хак Групп қажетті уақытта және салыстырмалы төмен шығынмен келесі қызметтерді ұсына алады: жеткізу, өткізу, тасымалдау, қоймалау және ақпараттық сүйемелдеу.

Компания көппрофильді құрылым ретінде өндірістік және автокөліктік кәсіпорындарды материалдық-техникалық жабдықтауға маманданған, сонымен қатар машинатехникалық топ тауарларын жеткізуді кең көлемде ұйымдастырады.

Жеткізу сервистерінің артықшылықтары

Тапсырысты орындауда нақтылық пен дәлдік кепілдігі
Оперативті жеткізу
Жоғары сервис және әр клиентке жеке тәсіл
Оңтайлы маршрутты таңдау
Икемді баға саясаты

Ассортимент және сапаны растау

Компания машинатехникалық топтың кең ассортиментін ұсынады: автошиналар, қосалқы бөлшектер, арнайы техника (коммуналдық, жол-құрылыс), автотракторлық техника, сорғылар, сүзгілер және т.б. Жеткізілетін тауарлардың барлығы қажетті сертификаттармен бірге ұсынылады, бұл сапасыз немесе жалған өнім тәуекелін азайтады.

Ірі клиенттер қатарында: «Алюминий Қазақстана» АҚ, «ҚТЖ» ҰК, «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК, «Казцинк» АҚ, «ЕЭК» АҚ, «Фуд Мастер» және басқа да компаниялар бар.

Стратегиялық мақсат және қосымша сервистер

Хак Групп-тың стратегиялық мақсаты — Қазақстан аумағында материалдық-техникалық жабдықтау саласындағы бизнес-процестерді ұйымдастыруға арналған принципті түрде жаңа логистикалық жүйе қалыптастыру. Бұл жүйе тарату–өткізу режимінде біріктірілген жұмысты қамтамасыз етеді.

Нарыққа маркетингтік зерттеу жүргізу
Ассортиментті таңдау бойынша кәсіби кеңес беру
Мәліметтер базасынан әлеуетті әріптестер мен клиенттерді іздеу
Сауда алаңдарын консигнация шартымен жалға беру

Өндіруші мен тұтынушыға беретін пайда: ықпалдың қысқа моделі

Өндіруші үшін	Тұтынушы үшін
Потенциалды тұтынушылар, өндірілген тауарлар және талап етілетін ассортимент бойынша жедел әрі дәл ақпарат алу.	Тауарды тез табу, жеткізушілер мен негізгі дилерлер бойынша техникалық және бағалық сипаттамаларға қатысты нақты ақпарат алу.
Төлем және жүк қозғалысы бойынша қолданылатын тиімді схемалар.	Сатып алудың оңтайлы шарттарына қол жеткізу.
Өткізу көлемін арттыру және жаңа нарықтарға шығу.	Қойма қорларын қысқарту арқылы шығынды үнемдеу, консолидация есебінен жеткізу шығындарын төмендету.
Қойма қалдықтарын азайту және олардың “қатып қалуын” болдырмау.	Қажетті тауарды жедел жеткізу арқылы жабдықтың бос тұрып қалуын азайтып, өндірістік циклді жылдамдату.
Әріптестермен өзара тиімді шарттарда тұрақты жұмыс.	Әріптестермен өзара тиімді шарттарда тұрақты жұмыс.
Нәтиже: жұмыс аумағын кеңейту, одан әрі даму үшін қосымша пайда, бәсекелестер арасында қосымша артықшылық.	Нәтиже: тауар құнының төмендеуі, айналым қаражаты айналымының жеделдеуі, бәсекеге қабілеттіліктің артуы.

Тасымалдауды басқару: процестің құрылымы

Кең география, орталықтандырылған басқару және инновациялық технологиялар Хак Групп-қа материалдық-техникалық жабдықтау саласында жоғары бәсекеге қабілеттілік береді. Компания тапсырыс түскен сәттен бастап тауардың алушы қоймасына жеткізіліп түсірілуіне дейінгі процесті толық басқара алады.

Дайындық кезеңі

Тапсырысты қабылдау, есеп жасау, тасымалдау схемасын және консолидация тәртібін анықтау, алдын ала тасымалдау мен кедендік процедураларды келісу, қажетті бұйрықтарды дайындау.

Негізгі кезең

Тауарға көлікті таңдау, кедендік процедураларды орындау, тасымалдау, белгіленген шаралар мен мерзімдерді бақылау.

Қорытынды кезең

Кедендік тазарту, тауарды тұтынушыға беру, орындалған шаралардың тиімділігі мен шығындарын талдау.

Тәртіпке келтірілген және автоматтандырылған жеткізу жүйесі логистикалық тізбекте болатын кез келген өзгеріске жедел жауап беріп, тиімді басқарушылық шешім қабылдауға мүмкіндік береді. Компания серіктестер талаптарына сай бизнес-процестерді үнемі жетілдіріп отырады. Клиенттерге мінсіз қызмет көрсету мақсатында жеткізілетін тауарларды сақтау, консолидациялау және әрі қарай тасымалдау үшін тармақталған қоймалар желісін дамытуға ерекше көңіл бөлінеді.