Жедел - іздестіру шараларын токтатудың негізі
Жедел-іздестіру шаралары: түсінігі және құқықтық негіздері
Бұл мәтін жедел-іздестіру шараларының мәнін, оларды жүзеге асырудың құқықтық негіздерін, сондай-ақ мерзімдерін іске асыру, тоқтату және қысқарту тәртібін жүйелі түрде түсіндіреді.
Жоспары
- Жедел-іздестіру шараларын жүзеге асыру мерзімдері.
- Жедел-іздестіру шараларын тоқтатудың негіздері.
- Жедел-іздестіру шараларын қысқартудың негіздері.
Лекция мақсаты
Материал жедел-іздестіру қызметі саласындағы өкілдерге ғана емес, тергеушілерге, прокурорларға, білім алушыларға, қорғаушыларға және оқытушыларға да әдістемелік әрі тәжірибелік үлгі бола алады. Лекция құқықтық мәселелерді толық қамтуға бағытталған.
Жедел-іздестіру қызметінің міндеттері
- 1 Адам мен азаматтардың өмірін, денсаулығын, бостандығын және құқықтарын қылмыстық әрекеттерден қорғау.
- 2 Қоғам мен мемлекеттің қауіпсіздігін қамтамасыз ету.
- 3 Қылмыстың алдын алу, оны ескерту, жасалған қылмысты ашу.
- 4 Анықтау органдарынан, алдын ала тергеуден немесе соттан бой тасалап жүрген адамдарды іздестіру.
Жедел-іздестіру шараларының түсінігі
Жедел-іздестіру шаралары — өз өкілеттігі шегінде жедел-іздестіру қызметін жүзеге асыратын мемлекеттік органдардың заңға негізделген іс-әрекеттері.
Негізгі элементтері
1) Заңға негізделген іздеу (барлау) қызметі
Жедел-іздестіру қызметі заң шеңберінде барлау және іздеу сипатындағы шараларды жүзеге асыратын орган қызметі ретінде көрінеді.
2) Ғылыми-техникалық құралдарды қолдану және ақпарат жинау
Шараларды жүргізу барысында ғылыми-техникалық құралдарды пайдалану, қылмыстарды тіркеу, қылмысты ашуға қажетті ақпараттарды жинау маңызды орын алады.
3) Ғылыми негізделген тәсілдерді пайдалану
Жедел-іздестіру шаралары ғылыми негізделген әдістер мен тәсілдерге сүйене отырып жүзеге асырылады.
4) Арнаулы өкілеттік қағидаты
Заңда көзделген субъектілерден басқа ешбір тұлғаның жедел-іздестіру шараларын жүргізуге құқығы жоқ.
Жедел-іздестіру қызметін жүзеге асыруға негіздер
«Жедел-іздестіру қызметі туралы» Заңның 10-бабы 1-тармағына сәйкес, жедел-іздестіру қызметін жүзеге асыруға мынадай негіздер болуы мүмкін:
-
1) Қозғалған қылмыстық істің болуы
Қылмыстық іс тіркеліп, іс жүргізу басталған жағдайда жедел-іздестіру шаралары заңды негізде ұйымдастырылуы мүмкін.
-
2) Уәкілетті органға келіп түскен ақпараттардың болуы
- Дайындалып жатқан, жасалған немесе жасалуы мүмкін қылмыстар туралы.
- Анықтау органдарынан, алдын ала тергеуден немесе соттан бой тасалап жүрген адамдар туралы.
- Із-түссіз жоғалған адамдар немесе танылмаған мәйіттер туралы.
- Шетел арнайы қызметтері немесе халықаралық ұйымдардан келіп түскен мәліметтер туралы.
-
3) Тергеушінің немесе прокурордың жазбаша тапсырмалары
Іс бойынша қажетті шараларды орындау үшін тергеуші не прокурор жазбаша тапсырма бере алады.
-
4) Құқықтық көмек шеңберіндегі шетел мемлекеттерінің сұраулары
Халықаралық құқықтық көмек туралы келісімдер негізінде келіп түскен сұраулар да негіз бола алады.
-
5) Қоғам мен мемлекет мүддесін қорғауға бағытталған барлау ақпараты
Қоғамдық және мемлекеттік қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатындағы барлау сипатындағы мәліметтер қарастырылады.
Мерзімдері, тоқтату және қысқарту тәртібі
Мерзімдерді іске асыру және тоқтату
Жедел-іздестіру шараларының мерзімдерін белгілеу, оларды тоқтату немесе қысқарту мәселелері уәкілетті органдар туралы заңнамалық актілерде айқындалады. Мұндай рәсімдер Қазақстан Республикасының Бас прокурорының келісімін талап етеді.
Қысқартудың негіздері
«Жедел-іздестіру қызметі туралы» Заңның 16-бабына сәйкес, жедел-іздестіру шаралары төмендегі жағдайларда ғана қысқартылады:
- Алға қойылған мақсаттарға қол жеткізілгеннен кейін.
- Объективті себептерге байланысты қойылған мақсаттарды жүзеге асыру мүмкін болмаған жағдайда.
- Тексерілушінің қылмысқа қатысы жоқ екені заңда көзделген тәртіппен анықталған жағдайда.