Алғаш баланы мектепке берерде оның биологиялық жасы мен мектепке психологиялық даярлығының көрсеткішін өлшеп шығару - бүгінгі күн талабы
Мазмұны
Кіріспе
3-бет
I бөлім. Білім беру жүйесіндегі 12 жылдыққа өту мәселесінің мазмұны
5-бет
- 1.1. 12 жылдық білім берудің мақсаты 5
- 1.2. Қазақстан Республикасындағы 12 жылдық жалпы орта білім беру тұжырымдамасы 10
- 1.3. 12 жылдық білім берудің мақсаты мен күтілетін нәтижелері 13
II бөлім. Алматы қаласында 12 жылдық білім беру экспериментінің басталуын талдау
18-бет
-
2.1. Білім беру жүйесінің жай-күйін талдау 18
-
2.2. Алматы қаласында 12 жылдық білім беру эксперименті 22
-
2.3. Тәжірибелік-эксперименттік жұмыстың нәтижесі 24
Қорытынды
26-бет
Қолданылған әдебиеттер тізімі
29-бет
Қосымша
30-бет
Кіріспе
Курстық жұмыстың өзектілігі: ертеңгі күннің бүгінгі күннен асып түсуіне ықпал етіп, адамзат қоғамын алға жетелейтін құдіретті күш — білім. Заман талабына сай білім беру жеке тұлғаны дамытуға, қоғамның рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастыруға бағытталуы тиіс. ХХІ ғасырда еліміздің болашағын ілгерілететін жас ұрпаққа сапалы білім беруді қамтамасыз ету үшін жалпы орта білім беру жүйесінде түбегейлі өзгеріс жасау, яғни 12 жылдық жалпы орта білім беру моделін енгізу маңызды мәселе болып табылады.
Негізгі идея
Білім беру мерзімін 12 жылға ұзарту психологиялық және физиологиялық тұрғыдан негізделуі керек.
Қоғамдық сұраныс
Саяси және әлеуметтік-экономикалық өзгерістер білім беру жүйесіне жаңа талаптар қойды.
Практикалық мән
1-сыныпқа қабылдау кезінде баланың мектепке даярлығын жан-жақты бағалау өзектілігін арттырды.
ХХІ ғасыр мектебінің маңызды міндеті — оқыту барысында балалардың кейінгі оқуына толыққанды негіз болатын психикалық даму ерекшеліктерін айқындау. Бұл үдеріс оқушылардың күрделі білімдерді, икемдер мен дағдыларды жеткілікті деңгейде игеруін талап етеді. Сондықтан көзделген мақсаттарға жету үшін 12 жылдық білім беру жүйесіне көшу мәселесі күн тәртібіне шықты.
Дегенмен, 12 жылдық білім беру жүйесі жағдайында бастауыш сыныпқа оқушыларды қабылдау мәселесін теориялық әрі тәжірибелік тұрғыдан талдап, жүйелі енгізу көп уақыт пен нақты әдістемелік шешімдерді қажет етеді. Баланың тұлғасын жан-жақты дамыту және мектепке даярлау ісі — бүгінгі білім беру кеңістігіндегі ең маңызды бағыттардың бірі.
Неге 1-сыныпқа бейімделу қиын болуы мүмкін?
- Баланың биологиялық жасы мен психологиялық даярлығы әрқашан ескерілмейді.
- Жаңа ортаға түскендегі көңіл күйі, сабақтық жүйеге төзімділігі және еріктік қасиеттері жүйелі түрде бағаланбайды.
- Жазбаша білімдерді меңгерудегі танымдық үдерістердің (түсіну, ұғыну, есте сақтау) даму деңгейі жеткілікті тексерілмейді.
- Құрдастарымен қарым-қатынасы, тіл табысуы және сөйлеу ерекшеліктері психикаға елеулі әсер етеді.
Жаңа келген бала өз даралық ерекшеліктерімен таныла отырып, бейімделу кезеңінен өтеді. Бұл кезеңде баланың сабаққа қатынасы, өзіндік сана-сезімі, қарым-қатынас дағдылары, сөйлеу мәнері және қабылдау деңгейі өзгеруі мүмкін. Сондықтан мұғалімге оқушының жай-күйін бақылау және жаңа ортаға баулу үшін оның психикалық ерекшеліктері туралы бастапқы деректер қажет. Мұндай деректер баланың мектептегі оқуға психологиялық тұрғыдан даярлығын анықтау барысында алынады.
Психологиялық даярлықты анықтау жұмысын арнайы маман — психолог немесе психодиагност жүргізуі тиіс. Осыған байланысты бастауыш сынып оқушыларының тұлғалық және психикалық даярлығын диагностикалаудың теориялық әрі практикалық тиімділігін ғылыми тұрғыдан негіздеу қажеттігі туындайды.
Мәселенің өзектілігі
Тәжірибелі психологтар балалардың мектепке психологиялық дайындығын бағалау мәселесімен жиі бетпе-бет келеді. Әр маман өз білім деңгейіне, теориялық ұстанымына және мүмкіндіктеріне сүйене отырып, әртүрлі әдістемелік тәсілдерді қолданады. Сондықтан қабылдау үдерісінде бірізді, дәлелді және өлшемдері айқын диагностикалық негіз қажет.
12 жылдық жүйеге өтудің мәні
Елдегі үздіксіз білім беру моделін жаңарту — ғылым мен білім саласындағы елеулі жаңалық. Бұл өзгеріс оқушылардың әрі қарай білім алуына, күрделі мазмұнды жеткілікті қабылдауына және дағдыларын әр салада жетілдіруіне мүмкіндік беруі тиіс.
Зерттеудің негізгі параметрлері
- Курстық жұмыстың мақсаты
- 12 жылдық білім беру жүйесін зерттеу және талдау.
- Зерттеу пәні
- Мектепке дайындық компоненттері.
- Зерттеу болжамы
- 12 жылдық мектепке бастауыш сынып оқушыларын қабылдау үшін даярлық компоненттері айқындалады.
- Зерттеу міндеттері
-
- Білім беру жүйесіндегі 12 жылдыққа өту мәселесінің мазмұнын зерттеу.
- Алматы қаласында 12 жылдық білім беру экспериментінің басталуын талдау.
Зерттеу базасы және жұмыс құрылымы
Эксперименттік жұмысты жүзеге асыру барысында зерттеу алаңы ретінде Алматы қаласындағы №7, №9, №18 және №44 орта мектептері (даярлық топтары) алынды. Курстық жұмыс кіріспеден, екі бөлімнен, түйін мен қорытындыдан, тәжірибелік ұсыныстардан, пайдаланылған әдебиеттер тізімі мен қосымшалардан тұрады. Зерттеу нәтижелері көрнекі материалдар арқылы жинақталып берілген. Жұмыстың көлемі — 30 бет.