Қазақша рефераттар

Батыс Қазақстанның шикізаты

Мазмұны

Кіріспе

  • Кіріспе 3

Тарау I. Қазақстан Республикасының шикізат базасының дамуы

  • 1.1 Қазақстан Республикасының шикізат ресурстары 5
  • 1.2 Қазақстан Республикасындағы шикізат қорының мөлшері 12
  • 1.3 Шикізат көлемі 14

Тарау II. Практикалық бөлім

  • 2.1 Оңтүстік Қазақстанның шикізат ресурстары 18
  • 2.2 Солтүстік Қазақстанның шикізат ресурстары 23
  • 2.3 Батыс Қазақстанның шикізат ресурстары 34
  • 2.4 Шығыс Қазақстанның шикізат ресурстары 39
  • 2.5 Орталық Қазақстанның шикізат ресурстары 42

Қорытынды және дереккөздер

  • Қорытынды 49
  • Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 51
  • Курстық жұмыс көлемі: 38 бет.

Кіріспе

Бұл курстық жұмыстың өзектілігі Қазақстан экономикасының шикізаттық бағытын біртіндеп еңсеру, көлік желілері мен телекоммуникация саласын жедел дамыту, сондай-ақ жетілген нарықтық институттарды қалыптастыру қажеттілігімен айқындалады. 2006–2012 жылдар аралығында ашық типтегі экономиканы жоғары қарқынмен дамыту, дүниежүзілік саудадағы Қазақстанның ұстанымын күшейту және елді әлемнің индустриялы мемлекеттері қатарына жақындату стратегиялық міндет ретінде қарастырылады.

Экономиканың салалық құрылымын жақсартуға қолайлы жағдай жасайтын және тиімді жобаларды ұзақ мерзімге қаржыландыратын Қазақстанның Даму Банкінің жарғылық капиталы 45 млрд теңге көлемінде. Инвестициялық-инновациялық қорлар мен экспортты сақтандыру корпорациялары 2004 жылы бюджеттен 45 млрд теңге қаржы алды; олардың капиталын ұлғайту процесі кейінгі жылдары да жалғасын тапты.

Жалпы алғанда, Қазақстандағы даму институттарының жиынтық жарғылық капиталы 1 млрд АҚШ долларына жуықтады. Сонымен бірге 2005–2015 жылдарға есептелген Ұлттық инновациялық жүйені (ҰИЖ) дамыту бағдарламасы қарастырылып, Ұлттық инновациялық қор шеңберінде 12 арнайы технопарк пен бизнес-инкубатор құру бағыттары жүзеге асырылды.

Мақсаты мен міндеттері

Курстық жұмыстың мақсаты

Қазақстан Республикасының қазіргі экономикалық құрылымы туралы түсінік беру, негізгі үрдістерді талдау және әр салаға тән ерекшеліктерді жүйелі түрде қарастыру.

Курстық жұмыстың міндеттері

  • Ағымдағы салалық жағдайды талдау.
  • Салалардың жағдайын алдыңғы жылдармен салыстырып, қазіргі жетістіктерді бағалау.
  • Әрбір саланың өзіндік ерекшеліктерін айқындау.

Экономиканың құрылымы: негізгі сипаттамалар

Қазақстанның шаруашылық салалары өзіндік құрылымымен ерекшеленеді. Экономиканың құрылымын ең айқын көрсететін көрсеткіш — жалпы ішкі өнім (ЖІӨ). ЖІӨ шаруашылық қызметтің түпкі нәтижесін сипаттайды: ЖІӨ неғұрлым жоғары болса, экономика ауқымы соғұрлым ірі болады.

Қазақстанда ЖІӨ-нің елеулі бөлігі қызмет көрсету секторында қалыптасады. Дегенмен оның үлесі дамыған және бірқатар дамушы елдермен салыстырғанда төмендеу деңгейде.

Қысқаша қорытындылар

ЖІӨ-дегі үшінші сектордың үлесі
50%+
Өңірлік «үштаған» ықпалы
жалпы өнімнің 4/5 бөлігі
Әлемдік нарыққа бағдарлану
тауар/қызметтің 3/5 бөлігі

Қазақстан экономикасының үш ерекшелігі

  • Үшінші сектордың жетекші рөлі

    ЖІӨ-нің жартысынан астамы қызмет көрсету саласында қалыптасады.

  • Өңірлік «үштаған»

    Оңтүстік–Батыс–Солтүстік аймақтарының ықпалы жоғары: жалпы өнімнің шамамен 4/5 бөлігі осы кеңістікте өндіріледі.

  • Экспорттық бағдар

    Елде өндірілетін тауарлар мен қызметтердің едәуір бөлігі әлемдік нарыққа шығарылады (шамамен 3/5).

Индустриялық-инновациялық даму саясаты

Қазақстан Республикасын үдемелі индустриялық-инновациялық дамыту жөніндегі 2010–2014 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарлама Мемлекет басшысының тапсырмаларын орындау, сондай-ақ 2030 жылға дейінгі даму стратегиясын іске асырудың екінші кезеңі саналатын 2020 жылға дейінгі стратегиялық жоспардың түйінді бағыттарына сәйкес әзірленді.

Бағдарламаның басты мақсаты

Экономиканы әртараптандыру және бәсекеге қабілеттілігін арттыру арқылы орнықты әрі теңгерімді өсуді қамтамасыз ету.

Бұл бағдарлама экономиканы әртараптандыру саясатының қисынды жалғасы ретінде индустриялық-инновациялық дамудың 2003–2015 жылдарға арналған стратегиясы, «Қазақстанның 30 корпоративтік көшбасшысы» бастамасы және өзге де бағдарламалық құжаттардағы негізгі тәсілдерді біріктірді.

Ірі жобаларға басымдық

2015 жылға дейінгі кезеңде дәстүрлі экспортқа бағдарланған секторларда ірі инвестициялық жобаларды іске асыру, қазақстандық қамтуды мақсатты дамыту және шағын әрі орта бизнеске жаңа мүмкіндіктер қалыптастыру негізгі басымдық ретінде белгіленді.

Ірі жобаларды ілгерілетудің бастамашылары: «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ АҚ, отын-энергетика және металлургия секторларындағы жүйе құраушы компаниялар, сондай-ақ стратегиялық шетелдік инвесторлар.

Жаңа секторларды қалыптастыру

Шикізат секторымен тікелей байланысты емес, бастапқыда ішкі, кейінірек өңірлік нарықтарға (Кеден одағы, Орталық Азия елдері) бағдарланған салаларды қалыптастыру және күшейту қатар жүргізіледі.

  • Импорт алмастырушы өндірістерді құру үшін шетел инвесторларын тарту.
  • Озық технологиялар трансферті және экспорттық әлеуетті кезең-кезеңімен кеңейту.
  • Ғылыми-технологиялық негіздерді қолдау және инновациялық инфрақұрылымды дамыту.

Мемлекеттік қолдаудың логикасы

Экономиканы әртараптандыруды мемлекеттік қолдау макро және секторлық деңгейлерде жүйелі шаралар арқылы, сондай-ақ нақты секторлар мен жобаларды қолдаудың селективті тетіктері арқылы іске асырылады.

Жүйелі шаралар

  • Қолайлы макроортаны және инвестициялық ахуалды қалыптастыру.
  • Ұлттық экономиканың өнімділігі мен бәсекеге қабілеттілігін арттыру.
  • Бизнес-ахуалды жақсарту және инвестициялар ағынын ынталандыру.
  • Жаппай технологиялық жаңғырту және ҰИЖ-ді дамыту.
  • Адами капитал сапасын арттыру.

Селективті шаралар

Басым секторлар мен жобаларға қаржылық және қаржылық емес қолдауды біріктіретін құралдар пакеті негізінде жүзеге асырылады.

Мемлекет пен бизнес өзара іс-қимылды республикалық және өңірлік деңгейде тиімді ынтымақтастық институттары арқылы жүйелі түрде құрады. Индустрияландыру саясаты ресурстық, инфрақұрылымдық, институционалдық және технологиялық шектеулерді ескере отырып үйлестіріледі.