Ұйым өзінің кірісі есебінен резервтік қор құрған уақытта оған тиісті сомаға
Бөлінбеген пайда (жабылмаған зиян) есебі
Бөлінбеген табыс (жабылмаған зиян) — кәсіпорынның қорытынды табысынан бюджетке төленетін салықтарды және табыс есебінен өтелетін басқа шығындарды алып тастағаннан кейін қалған сома. Бұл көрсеткіш ұйымның меншікті капиталының маңызды бөлігі болып саналады және оның қаржылық тұрақтылығын сипаттайды.
Есепті жылдың бөлінбеген табысы (5410) не үшін қолданылады?
5410 шоты есеп берілетін жыл ішінде қалыптасқан бөлінбеген табыс немесе жабылмаған зиян сомасының қолда бары мен қозғалысы туралы ақпаратты жинақтауға арналған. Есепті жылдың соңында 5410 шотқа жыл бойы анықталған табыс (немесе зиян) сомасы көрсетіледі.
Жыл қорытындысы бойынша негізгі жазбалар (5610 ↔ 5410)
Егер жыл қорытындысы бойынша пайда болса:
Дт 5610 — Жиынтық табыс (зиян) / Кт 5410 — Есепті жылдың бөлінбеген табысы (жабылмаған зияны)
Егер жыл қорытындысы бойынша зиян болса:
Жоғарыдағы жазба керісінше жүргізіледі: Дт 5410 / Кт 5610.
5410 шоты бойынша типтік қозғалыстар
5410 шоты түрлі операциялар арқылы өзгеруі мүмкін. Төменде тәжірибеде жиі кездесетін жағдайлар жинақталып берілген.
5410 шотының дебеті бойынша
- Резервтік капиталға аудару: қолданылып жүрген заңнамаға және құрылтай құжаттарында белгіленген мөлшерге сәйкес. Корреспонденция: Дт 5410 / Кт 5310 (Заңмен белгіленген резервтік капитал) немесе Кт 5340 (Басқа да резервтік капитал).
- Дивидендтер мен қатысушыларға табыс төлеу: жай және артықшылықты акциялар бойынша, сондай-ақ серіктестік қатысушыларына төленетін табыс. Корреспонденция: Дт 5410 / Кт 3031, Кт 3032, немесе Кт 3390.
- Өз акцияларын атаулы құнынан жоғары бағаға сатып алу: айырма сомасы. Корреспонденция: Дт 5410 / Кт 5210 (Қайтарылып алынған капитал).
5410 шотының кредиті бойынша
- Жыл қорытындысындағы пайда сомасы: Дт 5610 / Кт 5410.
- Қайта бағалау және өзге де капиталдық түзетулер: есептен шығарылған негізгі құралдар бойынша қайта бағалау сомасы, қызмет барысында бұрын таратылмаған табыс сомалары және ұзақ мерзімді инвестициялар бойынша ықтимал түзетулер.
- Өз акцияларын номиналдан төмен бағаға кері сатып алу кезіндегі айырма: номиналдық құннан төмен болған сома айырмасы тиісті тәртіппен көрсетіледі.
Есепті жыл нәтижесін келесі кезеңге көшіру (5410 → 5420)
Есепті жылдың соңында 5410 шоттағы нәтиже «өткен жылдар» құрамына ауыстырылады. Бұл — жылдық қорытындыны бекітіп, келесі есептік кезеңде өткен жылдардың бөлінбеген табысы (немесе жабылмаған зияны) ретінде көрсетуге мүмкіндік береді.
Көшіру жазбалары
Бөлінбеген табыс болғанда:
Дт 5410 / Кт 5420
Жабылмаған зиян болғанда:
Дт 5420 / Кт 5410
Ескерту: жыл соңындағы жабу операцияларынан кейін кірістер мен шығыстар шоттарында қалдық қалмауы тиіс; олар міндетті түрде 5610 шотымен жабылады.
Қорытынды
Бөлінбеген табыс (жабылмаған зиян) есебі 5400 бөлімшесінің негізгі шоттары арқылы жүргізіледі: есепті жылдың нәтижесі 5410 шотында жинақталып, жыл соңында 5420 шотына көшіріледі. Ал кірістер мен шығыстардың жабылуы 5610 шоты арқылы орындалып, есепті кезең бойынша қаржылық нәтиже (пайда немесе зиян) анықталады.