Батыр ағамыз 1921 жылы Павлодар облысы, Қашыр ауданы, Сұлуағаш ауылында дүниеге келген
Өмір жолының бастауы
Құдайберген Сұрағанов 1921 жылы Павлодар облысы, Қашыр ауданы, Сұлуағаш ауылында дүниеге келген. Ұлты — қазақ, КОКП мүшесі. 1940 жылы Павлодар педагогикалық училищесін аяқтап, Жанауыл мектебінде мұғалім болып еңбек етті.
Майданға аттану
1940 жылдың қазан айында Қызыл Армия қатарына шақырылды. 1942 жылы артиллерия училищесін бітірген соң, майданға кіші лейтенант болып аттанды. Оның соғыс жолы Сталинградтан Берлинге дейін жалғасты.
Алғашқы айқас
Жау Волгаға қарай ұмтылған шақта, Калач станциясы маңында Құдайберген тұңғыш рет фашист басқыншыларымен бетпе-бет шайқасты. Сталинград түбіндегі ұрыста 1942 жылдың желтоқсанында кіші лейтенант ауыр жарақат алды.
Ерлікке толы ұрыстар
Емделіп шыққаннан кейін 142-пушкалық артиллерия бригадасының 8-батарея басқармасында взвод командирі қызметін атқарды. Аға лейтенант Қ.М. Сұрағанов көптеген қалалар мен ауылдарды азат етуге, сондай-ақ Днепр, Одер, Висла сияқты өзендерді жаудан тазартуға қатысты.
Одердегі шабуыл
1945 жылдың көктемінде Кеңес Армиясы фашист әскерін өз ұясында талқандауға кірісті. Одердің батыс жағалауындағы шабуыл шайқастарында Сұрағановтардың артиллеристері 49-атқыштар дивизиясының жаяу әскерлерімен қатар жылжып, оларды үздіксіз оқпен қолдап отырды.
Барлауды ұйымдастыру
Батарея командирі барлау жұмысын жоғары деңгейде ұйымдастырды. 1945 жылдың 16—17 сәуірінде Полиц, Риссен, Цильтендорф аудандарында оның барлаушылары дұшпанның бірнеше батареясының атыс позицияларын анықтады.
Нысананы дәл көрсету
49-атқыштар дивизиясының бөлімдері неміс қорғанысының маңызды тірек пункттерін алу үшін шайқасқан кезде, Қ.М. Сұрағанов дұшпан траншеясына шамамен 200 метр қашықтықтан еңбектеп жақындап, артиллерияға нысананы дәл көрсетіп берді.
Совет зеңбіректерінің дүркін-дүркін соққысы жауды есеңгіретіп, шағын барлаушылар тобының батыл шабуылымен дұшпан ірі елді мекеннен ығыстырылды.
Фордер көлі маңындағы шешуші сәт
23 сәуірде Фордер көлі маңында шабуыл жасап бара жатқан 49-атқыштар дивизиясының 222-полкі дұшпанның қарша бораған оғы астында кідіріп қалуға мәжбүр болды. Сұрағанов батарея зеңбіректерін 2-батальонның жауынгерлік сапына орналастырды.
Артиллеристер Одер өзені бойындағы қорғаныс жүйесіндегі ең соңғы траншеяны тура нысанаға алып атқылады. Дәл соққылармен фашист зеңбіректерінің үні өшіріліп, кейін жау минометтері талқандалды.
Жаяу әскерлер артиллерия оғының қалқалауымен гитлершілерді қорғаныс шебінен ығыстырып, оларды өкшелей қуып Одер–Шпре каналына шықты. Дұшпанның кейін шегінетін жолы кесілді.
Ұрыстан кейінгі есеп бойынша, Сұрағанов батареясы атқылаған траншеядан фашистердің 100-ден аса солдаты мен офицерінің мүрдесі табылған.
Жеңістен кейінгі қызмет
Соғыс жолын Берлинде аяқтаған Кеңес Одағының Батыры туған Қазақстанына оралды. 1946 жылдың 15 маусымында КСРО Жоғарғы Кеңес Президиумының жарлығымен аға лейтенант Қ.М. Сұрағановқа Кеңес Одағының Батыры атағы берілді.
Қан майданнан аман келгеннен кейін де ұстаздық жолынан айныған жоқ. 1951 жылдары Алматыда Абай атындағы педагогикалық институтын тәмамдап, 1955 жылы Қазақ қыздар педагогикалық институтында еңбек етті.
1975 жылы педагогика ғылымдарының кандидаты атанып, 1982 жылдан бастап математика және геометрия кафедрасының доценті болды. Ол қажыр-қайратын білім мен тәрбие ісіне арнады.
Өнеге және құрмет
«Ер бақыты — ел қолында, ел бақыты — ерлер қолында», — деген Бауыржан Момышұлының нақыл сөзі Құдайберген Сұрағановтың ғұмыр жолымен терең үйлесіп тұрғандай.
2006 жылдың 25 мамырында оның 85 жасқа толуы ел ішінде елеулі белес ретінде аталып өтті. Туған елінің ғалым-ұстазы, қарт жауынгері ретінде есімі құрметпен айтылады.