Корейліктердің тағы бір техникалық жетістігі корелық ашық жасыл селадон керамикасы
10–15 ғасырлар аралығында Корея ғылым мен техникада айқын серпіліс жасап, білімді тарату, қолөнер, әскери іс және табиғатты зерттеу бағыттарында жоғары деңгейге көтерілді. Сол кезеңнің ең көрнекті жетістіктері төмендегі салаларда ерекше байқалады.
Кітап басып шығару: ксилографиядан жылжымалы шрифтке дейін
Корей мәдениетінің ірі табыстарының бірі — кітап басу ісінің дамуы. Тақтайшаға басып шығару, яғни ксилография, Кореяда VIII ғасырдан бастау алды. Коре мемлекеті кезеңінде кітап басу өз шарықтау шегіне жетті.
Буддалық канон және «Пхальман Течжанген»
1011–1090 жылдары алты мың томнан тұратын буддалық қасиетті мәтіндер жинағын (Течжанген) басып шығару үшін 80 мың ағаш тақтайша қолданылған. Бұл жинақ корей дәстүрінде «Пхальман Течжанген» («Сексен мың тақтайша Течжанген») деп ерекше аталған.
1232 жылы моңғол шапқыншылығы кезінде бастапқы нұсқасы өртеніп кеткендіктен, жинақ кейін қайтадан басылып шығарылды.
Мемлекеттік тапсырыстар және өндірістің қиындығы
Кітап баспасының дамығанына тағы бір дәлел — 1091 жылы Қытай императорының Кореяға 5 мың том кітап басып шығаруға тапсырыс беруі. Дайын кітаптар Сун әулеті билеген Қытайға жіберілген.
Алайда әр кітап үшін жаңа тақтайшалар даярлау ұзақ әрі қымбат үрдіс болды. Осы себепті уақыт өте тиімдірек тәсілдерге сұраныс артты.
Жылжымалы шрифттің пайда болуы
Корейлердің жылжымалы шрифтті алғаш қолданғаны туралы деректер 1234–1241 жылдарға жатады. Бұл қадам кітап басуды жеделдетіп, мәтінді көбейтудің технологиялық мүмкіндігін кеңейтті.
Селадон керамикасы: нефрит түстес шеберлік
Корейлердің тағы бір техникалық жетістігі — ашық жасыл, нефритке ұқсас реңкімен танылған корей селадон керамикасы. Оның гүлденген кезеңі 1120–1190 жылдарға сәйкес келеді.
Түстің құпиясы
Ашық жасыл түсті алу үшін глазурь құрамына металл ұнтағы және ұсталардың құпиясы саналатын бірнеше қоспа қосылған.
Күйдіру технологиясы
Күйдіру үшін ұзындығы шамамен 40 метр, ені 1 метр болатын ерекше «кама» пештері қолданылған. Пештер жота бойына салынған: басы мен аяғының биіктік айырмасы шамамен 7 метр болуы қажет еді.
Пеш құрылысының ерекшеліктері
- Әр 2,2–2,3 метр сайын ыстық ауаны шығаруға арналған саңылаулар болған.
- Пеш едені құммен жабылған.
Бұйымдар мен бейнелер
Селадоннан вазалар, тәрелкелер, шәйнектер сияқты тұрмыстық бұйымдармен қатар арыстан, айдаһар, тасбақа, маймыл, көгершін және үйрек мүсіндері де жасалған.
Ою-өрнектің негізгі төрт тақырыбы
- Ашық аспандағы аққұтан бейнесі
- Үйрек пен аққұтанның судағы бейнесі
- Әртүрлі гүлдер мен көбелектер бейнесі
- Қарапайым адамдар өмірінен көріністер
Бұл өрнектер көбіне ыдыс иесіне бақыт пен сәттілік тілеп, игі ниетпен салынған.
Әскери техника және кеме жасау
Отты қарулар мен арбалеттер
Қару-жарақ жасауда да маңызды жаңалықтар болды. Корейлер зеңбірек секілді отты қаруларды белсенді қолданған. Сонымен қатар корей арбалеттері оқтың ұшу қашықтығымен ерекшеленген.
Кемелердің соққылауға бейімделген тұмсығы
Кореяда кеме жасау ісі жақсы дамыды. Кей кемелердің алдыңғы бөлігі қарсылас флотпен кездескенде жау кемесін соғып, жарамсыз етуге ыңғайланып жасалған.
Астрономия: бақылау және болжау мәдениеті
Кореяда астрономияға да ерекше мән берілді. Сарай аумағында аспан денелерін және көктегі өзгерістерді зерттейтін арнайы әкімшілік құрылым жұмыс істеген. Негізгі обсерватория Кэген қаласының маңында орналасқан.
Тұтылулар және Күн дақтары
Корей астрономдары Күн мен Айдың тұтылуын болжаумен қатар, Күн бетіндегі дақтарды да анықтаған. Күн дақтары туралы шамамен он шақты жазба дерек белгілі, олардың ең көнелерінің бірі — астроном Кан Боның «Суси-рек Чхобоп» атты жазбасында кездеседі.
Медицина және білім жүйесі
Сарай маңында медициналық әкімшіліктер құрылып, жоғары лауазымды тұлғаларға қызмет көрсеткен. 958 жылдан бастап медициналық қызметке тағайындалу үшін емтихан тапсыру міндетті етілді.
Дәстүрлі медицина трактаттары
Кореяда дәстүрлі медицина туралы бірнеше трактат жазылды. Солардың ең әйгілілерінің бірі — «Ханьяк кугыппан».
География және картография
География саласының дамығанын дәлелдейтін деректердің қатарында «Үш патшалық картасы», «Индия картасы» және «Коре картасы» аталады. Бұл еңбектер кеңістік туралы білімді жүйелеуге және мемлекетаралық байланыстарды түсіндіруге қызмет етті.