Банктегі негізгі құралдар операцияларының есебін ұйымдастыру
Кіріспе
Курстық жұмыстың негізгі мақсаты — банктің негізгі құралдарының қалыптасуын және қозғалысын зерттеу, сондай-ақ олардың банк қызметіне әкелетін экономикалық пайдасын көрсету. Жұмыста негізгі құралдарды есепке алу тәртібі, бағалау, есептен шығару және құжаттық рәсімдеу мәселелері АҚ «Цеснабанк» тәжірибесі негізінде қарастырылды.
Зерттеу нысаны
Банктің негізгі құралдары: ғимараттар, құрылыстар, есептегіш техника, компьютерлер, көлік құралдары және бір жылдан астам мерзім пайдаланылатын өзге де активтер.
Құқықтық-нормативтік негіз
- Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Заңы (28.02.2007 ж., №234-III).
- Бухгалтерлік есептің халықаралық стандарттары (ХҚЕС).
- Банктің ішкі нормативтік құжаттары.
Негізгі құралдар есебін ұйымдастыру
Негізгі құралдардың бухгалтерлік есебі орталықтандырылған тәртіпте Бас банктің бэк-офисінде жүргізіледі. Тек Бас банк қана барлық филиалдардың шоттарына кіріп, қажетті мәліметтерді ала алады.
Фронт-офис арқылы жүргізілген операциялардың уақытылы көрініс табуын, сондай-ақ негізгі құралдарға қатысты бастапқы құжаттардың дұрыстығын тексеруді бэк-офис пен филиалдың тиісті бөлімшелері бақылап отырады.
Актив ретінде тану шарттары
Негізгі құрал объектісі актив ретінде танылуы үшін бір мезгілде екі шарт орындалуы тиіс:
Банк активті пайдалану нәтижесінде экономикалық пайда алатынына жоғары сенімділік болуы.
Активтің өзіндік құнын (бастапқы құнын) сенімді түрде бағалау мүмкіндігі болуы.
Өткізу және құжаттық рәсімдеу
Негізгі құралдарды өткізу (сату немесе сатып алу) қолданыстағы заңнама талаптарына сәйкес жасалатын сатып алу-сату шартының негізінде жүзеге асырылады. Құжаттар екі тараптың басшылары қол қойғаннан кейін және мөрмен расталғаннан соң күшіне енеді.
Бағалау түрлері және олардың маңызы
Негізгі құралдардың есебін дұрыс ұйымдастыруда бағалаудың рөлі ерекше. Бағалау активтің қаржылық есептілікте дұрыс көрсетілуіне және басқарушылық шешімдердің сапасына тікелей әсер етеді.
- Бастапқы құн — активті сатып алу/дайындауға жұмсалған нақты шығындар.
- Баланстық құн — есептілікте көрсетілетін есептік құн.
- Ағымдағы құн — нарықтық жағдайға жақындатылған құн.
- Қалдық құн — тозуды шегергеннен кейінгі құн.
- Келісілген құн — тараптардың келісімімен анықталған құн.
Зерттеу міндеттері
- Банктің негізгі құралдарын есепке алу тәртібін қарастыру.
- Негізгі құралдарды реттеу және ұйымдастыру қағидаларын талдау.
- Негізгі құралдардың түрлерін және олар бойынша есеп жүргізу ерекшеліктерін жан-жақты зерттеу.
- Негізгі құралдар есебін жетілдіру жолдарын ұсыну.
Қорытынды ескертпе
Бұл кіріспеде зерттеу мақсаты, нормативтік негізі, есепті ұйымдастырудың жалпы тәсілі және негізгі ұғымдар жүйеленді. Келесі тарауларда негізгі құралдардың есебі, бағалануы, жөндеу шығындары, ауыстыру және есептен шығару тәртібі АҚ «Цеснабанк» тәжірибесі бойынша толық ашылады.