Жүйенің инфологиялық моделі туралы қазақша реферат

Мәліметтер базасының (МҚ) инфологиялық моделі және мәліметтер схемасы МҚ құрылымын түсіндірудің негізгі құралдарының бірі. Схема тек графикалық бейне ғана емес, сонымен қатар МҚ-мен жұмыс істеу процесінде кеңінен қолданылады.

Артықшылық

Көпкестелі формаларды, сұраныстарды және басылымдарды (есептерді) жылдам әрі дұрыс құрастыруға көмектеседі.

Тұтастық

Кестелерді түзету барысында байланысқан мәліметтердің тұтастығын сақтауға мүмкіндік береді.

Автоматты байланыс

Өзара байланысқан кестелер негізінде құрастырылатын объектілерде (форма, сұраныс, есеп) байланыстарды автоматты түрде пайдалануға жағдай жасайды.

Мәліметтер схемасы қалай бейнеленеді?

МҚ схемасы арнайы терезеде кестелердің өрістер тізімі арқылы көрсетіледі. Қажетті өрістер сызықтармен байланыстырылып, кестелер арасындағы нақты қатынастар визуалды түрде бейнеленеді. Мұндай көрініс мәліметтердің екі тобы арасындағы байланысты анық әрі түсінікті көрсетеді.

Бірдің бірге

1:1

Бір жазба екінші кестеде тек бір жазбамен ғана сәйкестендіріледі.

Бірдің көпке

1:K

Бір жазба бағынышты кестеде бірнеше жазбамен байланыса алады.

Көптің көпке

K:K

Екі кестедегі бірнеше жазбалар өзара көп-көп қатынаста байланысады (көбіне аралық кесте қажет).

Мысал: жүргізуші құжатының объектісін сипаттау

Мысал ретінде жүргізуші құжатына қатысты объектіні сипаттағанда КУРСАНТ, ЕМТИХАН ҚАБЫЛДАУ БӨЛІМІ, ҚЫЗМЕТКЕРЛЕР сияқты мәндер (кестелер/өрістер) пайдаланылуы мүмкін. Олардың арасындағы ықтимал байланыстар:

КУРСАНТ ↔ ЕМТИХАН ҚАБЫЛДАУ БӨЛІМІ 1:1

Әр курсант нақты бір бөліммен бір-біріне сәйкес келетін байланыста болуы мүмкін.
КУРСАНТТАР → ЕМТИХАН ҚАБЫЛДАУ БӨЛІМІ 1:K

Бір бөлім көптеген курсанттармен байланысуы мүмкін.
ҚЫЗМЕТКЕРЛЕР ↔ КУРСАНТТАР K:K

Бір қызметкер бірнеше курсантпен, ал бір курсант бірнеше қызметкермен жұмыс істеуі мүмкін.

Access-та байланыс типін анықтау логикасы

Access бағдарламасы мәліметтер схемасын құру кезінде таңдалған өріске сүйеніп, кестелер арасындағы байланыс типін көп жағдайда автоматты түрде анықтайды. Байланыс орнату логикасы өрістің кілттік (түйінді) болуына және қайталануына тәуелді.

1:1 байланыс қашан орнатылады?

Егер байланысатын өріс басты және бағынышты кестелердің екеуінде де қайталанбайтын түйінді (кілттік) өріс болса, онда бірдің бірге (1:1) қатынасы орнатылады.

1:K байланыс қашан орнатылады?

Егер байланыс өрісі басты кестеде қайталанбайтын түйінді болса, ал бағынышты кестеде ол түйінді емес болса немесе құрамалы түйіннің бір бөлігі болса, онда басты кестеден бағынышты кестеге қарай бірдің көпке (1:K) байланысы орнатылады.

Қосымша ескерту

Егер басты кестеден байланыс өрісі ретінде түйінді емес (кілттік емес) өріс таңдалса, байланыс шектеулі болуы мүмкін: әдетте бір жазба тек біреуімен ғана дұрыс сәйкестенеді. Мұндай тәсіл кестелердің екі жағынан да өрістер пайдаланылатын формалар мен есептерді құрастыру кезінде кездеседі.

Сұраныстарда жазбаларды біріктіру тәсілдері

Байланысқан кестелер бойынша сұраныс құрастырғанда, жүйе жазбаларды біріктірудің әртүрлі режимдерін қолдануы мүмкін. Төмендегі тәсілдер байланыс өрісіндегі мәндерге сүйенеді:

1
Екі кестенің байланысқан өрістеріндегі мәндер бірдей болған жазбаларды ғана біріктіру (ішкі біріктіру логикасы).
2
Бірінші кестедегі барлық жазбаларды және екінші кестеден сәйкес келетіндерін қосып көрсету (сол жақ біріктіру логикасы).
3
Екінші кестедегі барлық жазбаларды және бірінші кестеден сәйкес келетіндерін қосып көрсету (оң жақ біріктіру логикасы).

Ескерту: Бастапқы мәтіндегі 2 және 3 тармақтары қайталанғандықтан, мазмұны сұраныстардағы стандартты біріктіру режимдеріне сәйкестендіріліп түзетілді.

Мәліметтер тұтастығы және каскадты әрекеттер

1:1 немесе 1:K типіндегі байланыстар үшін мәліметтер тұтастығын қамтамасыз ету параметрін қосуға болады. Сонымен қатар байланысқан жазбаларды каскадты жаңарту және каскадты жою режимдерін енгізуге мүмкіндік бар.

Каскадты жаңарту

Басты кестенің байланысу өрісіндегі мән өзгерсе, бағынышты кестелердегі сәйкес мәндер автоматты түрде жаңартылады.

Каскадты жою

Басты кестедегі жазба өшірілгенде, барлық деңгейдегі бағынышты жазбалар каскадты түрде жойылады.