Жылдық жиынтық табыс
Корпорациялық табыс салығы: төлеушілер, объектілер және қолдану механизмі
Корпорациялық табыс салығы бюджет түсімдерінің құрылымында едәуір орын алады және оның үлесі 27,7% шамасында. Бұл салықты, Ұлттық банк пен мемлекеттік мекемелерді қоспағанда, Қазақстан Республикасы резидент заңды тұлғалары, сондай-ақ Қазақстанда қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын немесе республикадағы көздерден табыс алатын бейрезидент заңды тұлғалар төлейді.
КТС салу объектілері
Корпорациялық табыс салығы бойынша салық салу объектілері төмендегілер болып табылады:
- 1 Салық салынатын табыс
- 2 Төлем көзінде салық салынатын табыс
- 3 Қазақстан Республикасындағы тұрақты мекеме арқылы қызметін жүзеге асыратын резидент емес заңды тұлғаның таза табысы
КТС төлеушілер құрамы және 119-бап бойынша арнайы санат
Жалпы тәртіп бойынша КТС-ты табыс алатын заңды тұлғалар төлейді: резиденттер де, бейрезиденттер де. Сонымен қатар кәсіпкерлік қызметтен табыс алатын коммерциялық емес ұйымдар мен бюджет ұйымдары да осы міндеттемеге тартылуы мүмкін.
119-бап: мұнай-химия саласындағы ұйымдарға қойылатын талаптар
Жаңадан енгізілген 119-бап бойынша КТС төлеушілер қатарына мұнай-химия өнеркәсібіндегі қызметті жүзеге асыратын және бір мезгілде төмендегі талаптарға сәйкес келетін жекелеген ұйымдар енгізіледі:
-
1
Тіркелу мерзімі: 2004 жылғы 1 қаңтар мен 2007 жылғы 31 желтоқсан аралығында мемлекеттік тіркеуден өткен.
-
2
Өндірістік объектілер: толық технологиялық циклі бар өндірістік мақсаттағы объектілері мемлекеттік қабылдау комиссияларымен осы кезеңде пайдалануға қабылданған.
-
3
Табыстың құрылымы: жылдық жиынтық табыстың кемінде 90%-ы ҚР Үкіметі айқындайтын қызмет түрлері бойынша ҚР жер қойнауынан өндірілетін мұнай және (немесе) газ өнімдерін өңдеуге негізделген жеке өндіріс тауарларын өткізуден алынуы тиіс (немесе алынған болуы керек).
-
4
Инвестиция көлемі: өндірістік мақсаттағы объектілерге инвестициялардың ең төменгі көлемі тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгіленген кемінде 5 000 000 айлық есептік көрсеткішті құрауы қажет.
119-1-бап қолданылмайтын ұйымдар
119-1-баптың күші қолданылмайтын заңды тұлғаларға төмендегілер жатады:
- жер қойнауын пайдаланушылар;
- акцизделетін тауарлар өндіретін ұйымдар;
- арнаулы салық режимдерін қолданатын ұйымдар.
2.2 Жылдық жиынтық табыс
Салық салынатын табыс жылдық жиынтық табыс пен Салық кодексіне сәйкес жасалған түзетулерді ескере отырып, заңнамамен белгіленген шегерімдер арасындағы айырма ретінде айқындалады. Жылдық жиынтық табыс салық заңнамасына сәйкес түзетілуге жатады.
Резидент заңды тұлғалар
Резидент заңды тұлғаның жылдық жиынтық табысы салық кезеңі ішінде Қазақстан Республикасында және одан тыс жерлерде алынуға тиіс (алынған) табыстардан тұрады.
Тұрақты мекеме арқылы жұмыс істейтін бейрезиденттер
Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме арқылы қызметін жүзеге асыратын бейрезидент заңды тұлғаның жылдық жиынтық табысы салық заңнамасына сәйкес айқындалады және тұрақты мекеменің қызметіне байланысты табыстардың барлық түрін қамтиды.
Жылдық жиынтық табысқа кіретін табыстар
Салық кодексіне сәйкес жылдық жиынтық табысқа салық төлеушінің табыстарының барлық түрлері енгізіледі, соның ішінде:
Тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) өткізуден түсетін табыс.
Үймереттерді, ғимараттарды, құрылыстарды, сондай-ақ амортизациялауға жатпайтын активтерді өткізу кезіндегі құн өсімінен түсетін табыс.
Міндеттемелерді есептен шығарудан (тоқтатудан) түсетін табыстар.
Күмәнді міндеттемелер бойынша түсетін табыстар.
Мүлікті жалға беруден түсетін табыстар.
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес провизиялар жасауға рұқсат етілген банктер және операциялардың жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар жасаған провизиялар мөлшерін азайтудан түсетін табыс.
Борышты талап етуді басқаға беруден түсетін табыстар.
Кәсіпкерлік қызметті шектеуге немесе тоқтатуға келісім үшін алынатын табыстар.
Шығып қалған тіркелген активтер құнының ішкі топтың құн балансынан асып түсуінен алынатын табыстар.
Кен орындарын игеру зардаптарын жою жөніндегі қорға аударылған соманың асып түсуінен алынатын табыстар.
Ортақ үлестік меншіктен түсетін табысты бөлу кезінде алынатын табыстар.
Борышкерге салынған немесе ол мойындаған айыппұлдар, өсімпұлдар және санкциялардың өзге түрлері (егер бұл сомалар бұрын шегерімге жатқызылмаған болса). Бюджеттен қайтарылған, бұрын негізсіз ұсталған айыппұлдар бұл тармаққа кірмейді.
Бұрын жүргізілген шегерімдер бойынша алынған өтемақылар.
Өтеусіз алынған мүлік, орындалған жұмыстар және көрсетілген қызметтер.
Дивидендтер.
Сыйақылар.
Оң бағамдық айырма сомасының теріс бағамдық айырма сомасынан асып түсуі.
Ұтыстар.
Роялти.
Әлеуметтік сала объектілерін пайдалану кезінде алынатын табыстардың шығыстардан асып түсуі.
Қысқаша қорытынды
КТС есептеу логикасы жылдық жиынтық табысты дұрыс айқындауға, оған қатысты түзетулерді қолдануға және заңмен белгіленген шегерімдерді негізді түрде есепке алуға сүйенеді. Сондықтан төлеуші мәртебесін (резидент/бейрезидент, тұрақты мекеме) және табыс түрлерінің толық тізімін дұрыс анықтау салықтық міндеттемені дәл есептеудің негізгі шарты болып табылады.