Ұлытау республикалық мұражай қорығы
Облыстағы мәдениет инфрақұрылымы: негізгі көрсеткіштер
Облыста 528 мемлекеттік мәдениет объектісі жұмыс істейді. Олардың ішінде:
- 317 кітапхана
- 155 мәдени-сауықтыру ұйымы
- 21 бейне-мобиль
- 5 театр және 2 концерттік ұйым
- 15 мұражай
- 7 мәдениет және демалыс саябағы, кинотеатрлар
- 3 хайуанаттар паркі
- Облыстық ғылыми-әдістемелік, сауықтыру және халық шығармашылығы орталығы
- Тарихи-мәдени мұраларды қорғау жөніндегі мемлекеттік инспекция
- Ұлытау республикалық мұражай-қорығы
Мемлекеттік мекемелерден бөлек, облыста 55 мемлекеттік емес мәдениет ұйымы бар.
2005–2007 жылдар: мәдениет объектілері желісінің кеңеюі
2005–2006 жылдар
Мемлекеттік желі 48 бірлікке өсті
Ақтоғай, Бұқар жырау, Қарқаралы, Жаңаарқа, Осакаров, Ұлытау, Шет аудандары мен Жезқазған, Саран, Сәтбаев, Теміртау қалаларында кітапханалар ашылды. Сонымен қатар Абай, Бұқар жырау, Қарқаралы, Жаңаарқа, Нұра, Ұлытау аудандарының ауылдарында клубтар іске қосылды.
2007 жыл
Мемлекеттік желі 25 бірлікке артты
Бұқар жырау, Жаңаарқа, Нұра, Ұлытау, Шет аудандары мен Жезқазған, Саран, Қарағанды, Теміртау қалаларында 9 кітапхана ашу жоспарланды. Бұқар жырау, Қарқаралы, Жаңаарқа, Нұра, Осакаров, Ұлытау аудандарында 15 клуб ашу көзделді.
Сондай-ақ Нұра ауданының Киевка кентінде тарихи-өлкетану мұражайын ашу жоспарланды.
Тарихи-мәдени мұра: қалпына келтіру және зерттеу бағыттары
2005–2006 жылдары өңірдегі маңызды ескерткіштерді қалпына келтіру, археологиялық зерттеу және ғылыми-әдістемелік жұмыстар жүйелі түрде басталды әрі жалғасын тапты.
Қалпына келтіру жұмыстары басталған нысандар
Шет ауданы
Ағыбай батыр кесенесі
Нұра ауданы
Әли-Түсіп кесенесі
Ұлытау ауданы
Жошы хан кесенесі
Археологиялық зерттеулер мен ғылыми жобалар
- Осакаров ауданында Қаратоғай қорғаны зерттелді; қола дәуіріне тән сирек қорған қарастырылып, 525 м² аумақта қазба жүргізілді. Нәтижесінде қоладан жасалған бұйымдар, сүйек сыбызғылар және 4 сауыттың бөлшектері табылды.
- Бұқар жырау ауданында Ащысу және Тегіс жол кешендері зерттелді; Ащысу бейітіндегі апатты жағдайдағы 2 қорған қазылып, жерлеу қалдықтары мен археологиялық материалдар алынды.
- Қарқаралы ауданында Алат, Кент елді мекендері, сондай-ақ Кент қонысына археологиялық қазба жұмыстары жүргізілді.
- Ұлытау ауданында Айбас дарасы, Талдысай және Тоқтауыл аялдамасы бағытында археологиялық жұмыстар атқарылды.
- Орталық Қазақстанда ерте темір дәуіріне қатысты 59 ескерткіш зерттеліп, ескерткіштердің сызба-картасын жасау аяқталды.
- Бұрынғы Қарлаг басқармасы ғимаратын жөндеу-қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді.
- Ақтоғай, Бұқар жырау, Қарқаралы аудандарында тарихи-этнографиялық зерттеу жұмыстары өтті.
Баспа өнімдері, фильм және ескерткіш құрылысы
Жинақтар мен кітаптар
- Ұлытау және Нұра аудандарындағы ғибадат ету сәулет ескерткіштері туралы жинақ
- Қарағанды суретшілері ардагерлері және олардың өнер туындылары туралы жинақ-кітап
- Ж. Елебеков, Б. Байжанов, Доскейдің өмірі мен шығармашылығы туралы энциклопедиялық жинақ
- Сарыарқа өңірінің белгілі орындаушылары репертуарынан ән жинағын дайындауға фольклорлық материалдар жинау
Кино және монумент
- Ғылыми-танымдық фильм түсіру үшін 50 тарихи ескерткіш және 5 ғылыми экспедиция бейнетаспаға түсірілді.
- Қарағанды қаласында ғалым, қоғам қайраткері Е. Бөкетов ескерткіші салынды.
2007 жылдан кейінгі басымдықтар мен жоспарлар
2005–2006 жылдары басталған бірқатар ірі жобалар 2007 жылы да жалғасуы жоспарланды. Негізгі мақсат — тарихи мұраны сақтау, зерттеу аясын кеңейту және мәдени өнімдерді қолжетімді ету.
Қалпына келтіру жұмыстары жалғасатын нысандар
- Алаша хан кесенесі
- Ахмет кесенесі
- Ұлытау ауданы: Ақмешіт Әулие
- Едіге–Тоқтамыс кешендері
Зерттеу, цифрландыру және этнотуризм бағыттары
- Көне түрік және қыпшақ дәуірі ескерткіштерін археологиялық зерттеу
- Солтүстік Балқаш маңын тарихи-археологиялық тұрғыдан зерттеу
- Сарыарқа өңіріндегі әйгілі әншілер жазбаларының архивін қалыптастыру
- Қарағанды қаласындағы этнопарк пен тарихи туризм орталықтарында этноауылдар құру (Қарқаралы–Кент, Талдысай, Бегалы, Тегіс жол)
- Құжаттамалық мұралар қорын сақтау және цифрлық лаборатория құру
Жаңа басылымдар мен жобалар
- Тайжан Қалмағанбетов пен Шынболат Ділдебаев шығармалары бойынша жинақтар әзірлеу
- Қарағанды облысының петроглифтары, таулары мен жоталары туралы альбом-жинақ шығару
- Қарағандының белгілі тарихи тұлғалары туралы энциклопедиялық жинақ (Гапеев, Костенко, Күзембаев, Чижевский және т.б.)
- Қарағанды облысында тұратын халықтардың салт-дәстүрлері туралы «Бір шаңырақ астында» атты жинақ әзірлеу
- Орталық Қазақстанның тарихы мен мәдениетінің көрнекті өкілдері туралы (Қаз дауысты Қазыбек би, Ә. Бөкейханов, Ә. Ермеков және т.б.) мұрағат топтамаларын құру және ғылыми зерттеулер жариялау