Тауардың өміршеңдік кезеңі туралы қазақша реферат
Тауардың өміршеңдік кезеңі: мәні және маңызы
Экономика ғылымында сатылым көлемдерінің кезең-кезеңімен құбылуы және өнімнің «өмірі» белгілі бір сатылар арқылы өтетіні экономикалық цикл немесе тауардың өмір циклі ретінде қарастырылады. Осы тұрғыдан алғанда, тауардың өміршеңдік кезеңі тауардың рынокта өмір сүру мерзімін және оның даму сатыларын сипаттайды.
Неге маңызды?
Өнімнің өтімі мен пайда көлемі, тұтынушылардың мінез-құлқы, бәсеке деңгейі және маркетинг стратегиясы осы циклге тікелей тәуелді.
Тәуекел
Рынокта «сырқат тауарды» ұзақ ұстап қалу шығынды арттырып, фирманың беделіне нұқсан келтіруі мүмкін.
Өмір циклі фазалары
Тауардың өміршеңдік кезеңі әдетте төрт негізгі фазаға бөлінеді. Бір фазадан екіншісіне өткенде күрт секірістер жиі байқала бермейді, сондықтан өзгерістерді ерте аңғару үшін сатылым динамикасын жүйелі түрде талдау қажет.
1) Рынокқа енгізу
Жаңа өнімнің алғашқы орнығуы
- Жаңа тауар үшін рынок қалыптаса бастайды.
- Сату көлемі әдетте төмен, маркетинг шығындары салыстырмалы түрде шектеулі.
- Пайда көбіне болмайды; керісінше, шығынның болуы ықтимал.
2) Өсу
Сұраныс пен сатылымның үдеуі
Бұл фаза тауардың болашағына шешуші әсер етеді: тұтынушылар өнімді қабылдап, сұраныс өседі, сатылым көлемі ұлғаяды. Пайда әдетте ең жоғары деңгейіне жақындайды.
Фирманың негізгі мақсаты
Сату көлемінің өсуін барынша ұзақ уақытқа созу.
- Жаңа рынок сегменттеріне шығу.
- Жаңа өткізу арналарын табу.
- Жарнаманы күшейту.
Бұл кезеңде баға төмендеуі мүмкін, себебі рынокта бәсекелестердің ұқсас тауарлары пайда болады. Кей жағдайларда олардың жолын бөгеу үшін бағаны төмендету қажет.
3) Кемеліне жету
Нарықтың қанығуы
- Жаңа тауар біртіндеп дәстүрлі тауарға айналады.
- Сату көлемі шектеледі, өсім баяулайды.
- Пайда көлемі төмендей бастайды, бірақ тұтынушылардың көпшілігі сатып алуды жалғастырады.
4) Құлдырау
Сатылымның төмендеуі
Құлдырау фазасында сату көлемі төмендей береді. Бұл кезде тауардың қасиеттерін қайта қарап, оны жаңарту мүмкіндігін немесе өндірістен алып тастау нұсқасын талдаған дұрыс.
Жаңарту
Қаптама, функционал, позициялау немесе сервис арқылы құндылықты күшейту.
Өндірістен шығару
Шығынды азайтып, ресурсты перспективалы бағыттарға қайта бөлу.
Фазалардың ұзақтығына әсер ететін факторлар
Тауар өміршеңдік кезеңінің сипаты және әр фазаның ұзақтығы бірнеше факторға байланысты. Ең алдымен бұл — тауардың тұтыну қасиеттері, олардың тұтынушылар қажеттіліктеріне сәйкестігі, сондай-ақ өзара алмастырушы тауарлардың саны мен олардың бәсекеге қабілеттілігі. Бұған қоса рыноктың жалпы жағдайын да міндетті түрде есепке алу қажет.
Қысқаша тізім
- Тұтыну қасиеттері және сапа деңгейі
- Қажеттілікке сәйкестік
- Алмастырушы тауарлар саны
- Бәсекелік қабілеттілік
- Рыноктың жалпы жағдайы (сұраныс, инфрақұрылым, бәсеке қарқыны)
Фирма үшін басқарушылық қорытындылар
Тауардың өміршеңдік кезеңі фирманың алдына екі негізгі міндет қояды. Біріншісі — жаңа тауарларды дер кезінде табу және құлдырау кезеңіне өткен өнімдерді жоспарлы түрде алмастыру. Екіншісі — фирманың бұрыннан шығарып келе жатқан тауарларымен жұмысты тиімді ұйымдастыру.
Теңгерімнің бірінші шегі
Кейбір фирмалар бұрыннан өндіріп немесе сатып келе жатқан тауарларын тиімді басқара алмай, негізгі күшін тек жаңа тауарларға бағыттайды.
Теңгерімнің екінші шегі
Басқа фирмалар, керісінше, жаңа тауарларға назар аудармай, бар күш-жігерін үйреншікті өнімдеріне жұмылдырады.
Негізгі ой
Тиімді стратегия — осы екі шектен шығушылықтың арасындағы тепе-теңдікті сақтау: қолданыстағы өнімдерді нәтижелі басқару және бір мезгілде жаңа тауарларды үздіксіз әзірлеу мен енгізуді жолға қою.