Intranet - қосымшаларының архитектурасы

Intranet желілері көп деңгейлі (модульдік) архитектураға негізделеді: жоғарғы деңгейлер төменгі деңгейлердің сервистерін пайдаланады. Желілік және платформалық деңгейлер ішкі желі инфрақұрылымын құраса, қосымшалар мен жүйелік қызмет көрсету деңгейлері соңғы тұтынушыға қызмет көрсетіп, өндірістік функцияларды автоматтандыруды қамтамасыз етеді.

Инфрақұрылым

Желілік және платформалық қабаттар ішкі желінің техникалық негізін қалыптастырады.

Қызмет көрсету

Жүйелік сервистер басқару, қолжетімділік және сенімділікті күшейтеді.

Қосымшалар

Бизнес-процестерді автоматтандыратын нақты қолданбалар тұтынушыға жақын деңгейде жұмыс істейді.

Intranet архитектурасының негізгі деңгейлері

Желілік деңгей

Бұл — архитектураның ең төменгі қабаты. Ол желілік құрал-жабдықтан және программалық жабдықтаудың логикалық компоненттерінен тұрады.

Физикалық компоненттер

  • кабельдер (оптикалық, коаксиалды және т.б.)
  • концентраторлар
  • коммутаторлар
  • маршрутизаторлар

Логикалық компоненттер

  • мәлімет беру протоколдары
  • мәлімет ағынын басқару
  • маршрутизацияны басқару механизмдері

Платформалық деңгей

Клиент пен сервердің есептеуіш платформалары осы деңгейде орналасады. Жұмыс станциялары және тұтынушының басқа да құрылғылары — клиенттер, ал серверлер корпоративтік сервистер мен ресурстарды ұсынады.

Нәтиже

Платформалық деңгей аппараттық және бағдарламалық орта тұрақтылығын қамтамасыз етіп, қосымшалардың үздіксіз жұмыс істеуіне негіз болады.

OSI моделі және протоколдар иерархиясы

OSI (Open Systems Interconnection) моделі — ашық жүйелердің өзара әрекеттесуін сипаттайтын стандартты үлгі. Ол желілік өзара әсерлесу құралдарын 7 деңгейге бөледі және әр деңгейдің өз атауы мен функциясы бар.

Горизонтальды модель

Әртүрлі машиналардағы процестер мен бағдарламалардың өзара әрекетін протоколдар базасы арқылы қамтамасыз етеді. Мәлімет алмасу үшін екі тарапқа ортақ протокол қажет.

Вертикальды модель

Бір машина ішіндегі көршілес деңгейлер қызметтер арқылы байланысады. Мәлімет алмасу API интерфейстері арқылы іске асады.

OSI деңгейлері: негізгі функциялар

Төменнен жоғарыға қарай: сигналдан бастап қолданба сервистеріне дейін.

1) Физикалық деңгей (Physical Layer)

Оптикалық, коаксиалды және басқа физикалық арналар арқылы биттердің берілуін орындайды. Электрлік сигнал параметрлері мен беріліс ортасының сипаттамаларын анықтайды.

2) Каналды деңгей (Data-Link Layer)

Типтік топологиялы желілерде түйіндер арасындағы мәлімет алмасуды ұйымдастырады. Адрестеу әдістері анықталады; локальды желілерде бұл деңгейде MAC-адрестер қолданылады.

3) Желілік деңгей (Network Layer)

Кез келген екі түйін арасында мәліметтердің жеткізілуін қамтамасыз етеді және маршрутизация логикасын іске асырады.

4) Транспорттық деңгей (Transport Layer)

Қажетті сенімділік деңгейінде түйіндер арасында мәліметтерді жеткізеді. Пакеттерді реттеу, буферлеу, нөмірлеу және қосылымды орнату механизмдерін қолданады.

5) Сеанстық деңгей (Session Layer)

Хат алмасу (сеанс) барысында синхрондау және өзара әрекеттесу процедураларын ұйымдастырады.

6–7) Қолданбалы деңгей (Application Layer)

Әртүрлі желілік сервистер жиынтығы. Мысалдар: электрондық пошта, файл алмасу, желі арқылы қашықтан терминалдық қосылу және басқа қолданбалық сервистер.

Intranet-қосымшаларының архитектурасы

Intranet-қосымшаларының архитектурасын талдау үшін негізгі ақпараттық ресурстар мен ағындарды, қосымшаларды пайдалануға (эксплуатацияға) және өңдеуге арналған құралдар классификациясын, сондай-ақ жүйе компоненттерінің өзара әрекеттесуінің базалық схемаларын қарастыру қажет.

Негізгі ақпараттық ресурстар

Гипермәтінге негізделген жүйелер түрлі ресурстарды біріктіріп, корпорацияның ақпараттық инфрақұрылымын құруға мүмкіндік береді.

  • гипермәтіндер және гипермедиа
  • офистік құжаттар
  • графикалық ақпарат
  • архивтік файлдар
  • электрондық пошта хаттары
  • жаңалықтар
  • мәліметтер базасы
  • мәліметтерді сақтау орны (Data Warehouse)
  • қолданбалы бағдарламалық жасақтама

Ақпараттық ағындар: мазмұны мен бағыты

Ақпараттық ағындардың мазмұны мен бағыты ресурстардың табиғатына, оларды құру құралдары мен механизмдеріне, сондай-ақ ақпаратқа қолжетімділік құқықтарына тәуелді.

Гипермәтін және гипермедиа

Гипермәтін әртүрлі ресурстарды біріктіретін «желім» рөлін атқарады: навигацияны жеңілдетеді және тұтынушыға электрондық форма арқылы серверге мәлімет енгізуге мүмкіндік береді. Қажет болса, тұтынушы серверге файл да жібере алады.

Гипермедиа табиғаты бойынша динамикалық. Көп жағдайда ағын бір бағытта ұйымдастырылады және аудио, видео сияқты мультимедиа файлдарымен байланысты болады.

Офистік құжаттар

Офистік автоматтандыру немесе топтық жұмыс құралдарымен дайындалған мәтіндер, кестелер, жоспарлар мен құжаттар болуы мүмкін. Қолжетімділік оқу режимінде немесе құжатты өңдеу құқығымен беріледі. Гипермәтін арқылы контекстік іздеуді ұйымдастыруға болады.

Графикалық және архивтік ресурстар

Графикалық ақпарат анимация, статистикалық иллюстрациялар немесе виртуалды шынайылық элементтері ретінде ұсынылуы мүмкін. Архивтік файлдар әдетте FTP және Gopher серверлерінде сақталып, электрондық архив қызметін атқарады; пайдаланушы ақпаратты сұраныс бойынша алады. Файлдарды Web-серверлерден де жүктеуге болады.

Мәліметтер базасы және мәліметтерді сақтау орны

Мәліметтер базасына қол жеткізу және оны жүргізу серверлік немесе клиенттік қосымшалар арқылы орындалады. Іздеу мен енгізу сұраныстары жиі түрде HTML-формалар арқылы жіберіледі.

Мәліметтерді сақтау орны әртүрлі форматта болуы мүмкін (мысалы, реляциялық/көпөлшемді құрылымдар, ODBC-көздерінің жиынтығы) және көбіне жедел аналитикалық өңдеуге бағытталады. Оған қол жеткізу тәсілдері мәліметтер базасына қол жеткізу тәсілдеріне ұқсас.

Клиенттік және серверлік қосымшалар

Клиенттік және серверлік қосымшалар маңызды ресурс болып саналады. Клиенттер мен серверлер арасындағы ақпараттық ресурстар мен ағындарды ұйымдастыру үшін Intranet-қосымшаларын пайдалану және әртүрлі өңдеу құралдары қолданылады.

Қорытынды ой

Intranet архитектурасы — желілік инфрақұрылымнан бастап қолданбалы сервистерге дейінгі деңгейлердің үйлесімді жұмысы. OSI моделі бұл өзара әрекеттесуді жүйелі түрде түсіндіруге көмектеседі, ал корпоративтік ресурстар мен ақпараттық ағындарды дұрыс ұйымдастыру Intranet-қосымшаларының тиімділігін арттырады.