Жалпы білім беру мекемелері
Ауыл жасөспірімдерімен тәрбие жұмысын дамытудың өзектілігі
Бүгінгі таңда білім беру жүйесінде ауыл жасөспірімдерімен тәрбие жұмысын дамыту — басты мақсаттардың бірі. Осыған байланысты мектептің алдына қойылатын негізгі талаптардың қатарына өнегелі, азаматтық-адамгершілік қасиеті қалыптасқан, ұлттық тілін сақтаған және өзге елдегі замандастарымен тең дәрежеде бәсекелесе алатын терең білімді ұрпақ тәрбиелеу жатады.
Қазіргі кезеңде жасөспірімнің өнегелік қасиеттерінің қалыптасуына және өзін-өзі тануына айрықша мән беріліп отыр. Сондықтан ауылдық жерлерде басым бөлігі шағын комплектілі мектептер болып келетінін ескере отырып, тәрбие үдерісін олардың ерекшеліктеріне сай ұйымдастыру мәселесі күн тәртібінен түскен емес.
Негізгі ой
Қазақ мектебі — ауыл мектебі. Бұл — мемлекеттің болашағына тікелей әсер ететін орта.
Ауыл мектебінің әлеуметтік-мәдени рөлі
Көптеген ел басқарған азаматтар мен зиялы қауым өкілдері ауыл мектептерінен тәлім-тәрбие алып, жеке тұлға ретінде қалыптасты. Демек, ауыл мектебі тек білім беретін орын емес, сонымен қатар қоғамға бағыт беретін құндылықтар мен мінез-құлық нормаларын орнықтыратын маңызды институт.
Дегенмен ауылдық жерлерде қалыптасқан кейбір келеңсіз жағдайлар тәрбие жұмысына кері әсерін тигізіп отыр.
Өзекті қиындықтар: бос уақыт, мәдени орта және тәуекелдер
Инфрақұрылымның әлсіреуі
Көптеген ауылдарда мәдениет ошақтары — клубтар, кітапханалар, мектепке дейінгі тәрбие мекемелері (балабақшалар) жабылып қалған. Нәтижесінде оқушылардың сабақтан тыс уақытында баратын орындары өте аз.
Әлеуметтік салдар
Бұл жағдай ұлттық құндылықтардың әлсіреуіне, мәдениеттен алыстауға, бұзақылықтың көбеюіне және бұрын ауылда сирек кездесетін келеңсіз мінез-құлық түрлерінің пайда болуына әсер етуі мүмкін.
Ұсынылатын бағыт
Осы себепті мәдени және тәрбиелік мекемелердің жұмысын қалпына келтіру, жүйелі түрде жандандыру мәселесін нақты деңгейде қолға алу қажет.
Мемлекеттік басымдықтар және құндылықтарды жаңғырту
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2006 жылғы Қазақстан халқына арналған Жолдауында білім беру саласындағы мәселелер ерекше атап өтіледі. Жолдаудың төртінші басымдығы осы бағытты қамтиды.
Жолдаудағы түйін
Жалпы білім беру мекемелерін 12 жылдық жүйеге көшіру арқылы елдің ертеңі болатын жас жеткіншектерге сапалы білім мен саналы тәрбие беру көзделеді. Халқымыздың асыл қазыналарын жас ұрпаққа түсіндіріп, олардың бүгінгі күні де құнды екенін ұғындыру — өнегелік қасиеттерді қалыптастырудың маңызды тетігі ретінде қарастырылады.
Бұл бағыт Қазақстанның дамыған елу елдің қатарына кіру мақсатына сай, ел намысын қолдан бермейтін, жоғары парасатты, ұлттық мұраны ұрпақтан ұрпаққа жоғалтпай жеткізетін тұлғаларды тәрбиелеуге негіз болады.
Қоғамдық қолдау және педагог жауапкершілігі
Еліміздің Бірінші Ханымының жасөспірімдердің өнегелі қасиеттерін қалыптастыруға деген жанашырлығы, болашаққа деген сенімі және қоғам дамуына сай ұрпақ тәрбиесіне көңіл бөлуі педагог қауымға ғана емес, көпшілікке де айтарлықтай ықпал етеді.
Ауыл жасөспірімдерінің өнегелілік қасиеттерін қалыптастыру мәселесі мектептің күн тәртібінен түскен емес. Алайда уақыт талабының үдеуі мен мұғалімдердің шамадан тыс жүктемесі әр баланың іс-әрекетіне шығармашылықпен үңіліп, жеткілікті деңгейде көңіл бөлуге кедергі келтіріп отыр.
Өнегелілік қасиет қалай қалыптасады?
Өнегелілік қасиеттер үлкен мен бала арасындағы шынайы қарым-қатынаста қалыптасады. Көзге көрінбейтін, нәзік әрі аса құнды адамгершілік сезімдерді жүректен жүрекке үзбей жеткізу — кәсіби шебер әлеуметтік педагогтың және мұғалімнің ең жауапты міндеттерінің бірі.
Қорытынды мән
Ауыл мектебіндегі тәрбие жұмысы — инфрақұрылым, қоғамдық қолдау және педагогтың адами ықпалы тоғысатын кеңістік. Осы үш тірек қатар нығайған кезде ғана жасөспірімнің өнегелік келбеті жүйелі түрде қалыптасады.