Қазақша рефераттар

Электронды құжатайналым интранет жүйесінің құрылымы

Intranet — ұйым ішінде қолданылатын, клиент–сервер архитектурасына негізделген корпоративтік желілік орта. Мұнда Intranet-қосымшалары деректер қорымен (мәліметтер базасымен) өзара әрекеттесуді клиент–сервер қағидалары арқылы жүзеге асырады.

Мәтінде «сурет 1–4» сілтемелері аталады. Бұл нұсқада диаграммалар берілмегендіктен, олар түсіндірме ретінде ғана сақталды.

Intranet-қосымшаларының жұмыс істеу логикасы

CGI интерфейсі мен HTML-дегі диалогтік мүмкіндіктер Intranet-қосымшаларына деректер қорына қол жеткізуді ұйымдастыруға мүмкіндік береді (сурет 1). Мұндай жағдайда URL мекенжайы гипермәтін бетіне емес, серверлік бағдарламаға бағытталады.

Процестің негізгі қадамдары

  1. Серверлік процедура тұтынушы енгізген деректерді қабылдайды.
  2. SQL-сұранысын жібереді.
  3. Деректер қоры сервері сұранысқа сай жазбаларды таңдайды, жаңартады немесе жояды.
  4. Нәтиже CGI-процедура арқылы HTML форматына түрленеді.
  5. Web-сервер дайын HTML-бетті браузерге қайтарады.

Бұл тәсіл Web-технологиясына сүйенеді: клиенттік платформа ретінде браузер жұмыс істей алатын кез келген компьютер, ал серверлік платформа ретінде Web-сервер басқаратын кез келген есептеуіш жүйе қолданыла алады.

API және аралық буын арқылы жетілдіру

CGI-дің кемшіліктерін азайту үшін Web-сервердің арнайы API мүмкіндіктері қолданылады және архитектураға қосымша аралық (релелік) буын енгізіледі. Мұның бәрі клиент–сервер архитектурасының әрі қарай дамуына әкеледі.

Java-технологиясы және көпбуынды архитектура

Java-технологиясын қолдана отырып ақпараттық қосымшаларды жасағанда, клиент–сервер архитектурасының классикалық екі немесе үш буынды үлгісі қалыптасады (сурет 2). Бұл жерде гипермәтін екінші жоспарға ығысып, қолданбаның логикасы күшейеді.

Негізгі артықшылық: аппараттық платформадан тәуелсіздік.

Intranet және кеңселік үдерістер: құжатайналым мен ұжымдық жұмыс

Құжатайналым, электрондық құжаттарды басқару, ақпаратты өңдеу және ұжымдық әзірлемемен байланысты кеңселік қосымшалар Intranet ортасында әсіресе тиімді дамиды. Маңызды бағыттардың бірі — Internet мүмкіндіктерін корпоративтік кеңселік қосымшалармен интеграциялау.

Геоақпараттық жүйелер (ГАЖ) және интранет

Қазіргі заманғы жергілікті ортада спутниктік деректерді алу және өңдеу міндеттерін институттың есептеу құралдары базасында, локальды есептеу желісіне біріктірілген серверлік инфрақұрылым арқылы, сондай-ақ провайдер мен Internet арқылы іске асыруға болады. Мұндай макеттің негізінде WWW технологиясына сүйенетін геокеңістіктік ақпаратты өңдеу жүйесінің архитектурасы — аппараттық-бағдарламалық интранет жатыр.

Модельдеу және технологиялық негіз

  • Жоғары деңгейлі объектіге-бағытталған бағдарламалау тілдері
  • ГАЖ және деректер қорын басқару жүйелерінің Web-интерфейстері
  • Тұтынушыларға арналған типтік ГАЖ-қосымшалар (сурет 3)

Іске асырудың мысалы

Жергілікті ГАЖ макетінде атрибуттық деректерді сақтау үшін MS Access деректер қоры және Web-түйінді қолдайтын Windows 2000 (Pentium II) платформасы қолданылған.

Желілік қол жеткізу үшін SQL сұраныс тіліне және HTML, ASP, Java, JavaScript, VBScript секілді технологияларға сүйенетін арнайы Web-интерфейс әзірленеді. Объектіге-бағытталған клиент–серверлік тәсілдің артықшылықтары желілік талдау, картографиялық генерализация және ірі топографиялық деректер қорының тұтастығын қолдау сияқты міндеттерде айқын байқалады.

Мұндай технологияда ГАЖ сервері геокеңістіктік деректерді өңдеудің негізгі функцияларын орындап, интранет пайдаланушыларына стандартты Web-интерфейсті ұсынады. Өңдеу құралдары, әдетте, объектілі-компоненттік COM моделі негізінде құрастырылады.

Электрондық құжатайналымға арналған интранет жүйесі

Негізгі артықшылықтары

  • Технологиялық тұрғыдан Web-сайтты басқару жүйелерімен тығыз байланысты.
  • Тұтынушы жағында қарапайым браузерді қолдануға болады.
  • Күрделі құжатайналым жүйелеріне қарағанда, жұмыс рәсімдерінің қатаң регламентін міндетті түрде талап етпейді.
  • Құжаттар MS Word, MS Excel, MS PowerPoint, Adobe Acrobat және басқа да кең таралған форматтарда сақталады.
  • Кәсіпорынның ішкі Web-түйініндегі HTML-беттерді пайдаланушы визуалды режимде жасай алады.

Құрылымы: ақпараттық бөлік

  • Кәсіпорын мақсаты
  • Ұйымдық құрылым
  • Экономикалық нәтижелер
  • Өнім каталогы
  • Құрмет тақтасы
  • Іс-шаралар
  • Демалыс (еңбек) кестелері
  • Ұсыныстар мен ескертулер
  • Бағдарламалық жабдықтау
  • Өтініштер

Құрылымы: модульдер

  • Хат алмасу жүйесі
  • Адрестік кітапша
  • Күнделік
  • Пайдаланушылардың ашық және жабық топтарын құру мүмкіндігі
  • Файлдық сақтау (құжаттармен ұжымдық жұмыс)
  • Ішкі форум

Толыққанды интранеттің функционалдық компоненттері

  • Хабарландыру тақталары: жарғы, бұйрықтар, ведомстволық нормативтік актілер, есептер, жоспарлар, көрме/байқау туралы хабарламалар
  • Фотоқұжаттар архиві
  • Кең таралған бағдарламалық жабдықтау архиві
  • Ақпаратпен жедел алмасу құралдары: электрондық конференция, chat, электрондық пошта клиенті
  • Анықтамалық ақпарат: телефондар мен электрондық пошта адрестері
  • Кітапханалық және библиографиялық ақпарат
  • Ғылыми-ұйымдық қызмет ішкі жүйелері: ғылыми жоспарлар және есептер
  • Ішкі құжат алмасу ішкі жүйелері

Қазіргі уақытта интранет ядросы толық жүзеге асырылып, жоғарыда аталған компоненттерді іске асыратын бағдарламалық жабдықтау әзірленген. Сурет 4-те қолданбаның мысалы келтіріледі.

Intranet-технологиясының артықшылықтары мен кемшіліктері

WWW тәсілдеріне тән жалпы ерекшеліктер

  • Гипермәтін әртекті ақпараттың өзара байланысын қамтамасыз етеді.
  • Браузер (WWW-сервердің клиенттік бағдарламасы) пайдаланушыға біртұтас әрі түсінікті интерфейс ұсынады.

Артықшылықтары

  • Корпоративтік желі ішінде ақпаратты жариялаудың ыңғайлы тәсілі.
  • Фирмалық клиенттері бар топтық жұмыс пакеттерімен салыстырғанда, Web-браузер кез келген пайдаланушылық жүйе үшін қолайлы.
  • Web-серверлер Lotus Notes сияқты классикалық топтық жұмыс пакеттеріндегідей аса қуатты аппараттық ресурстарды жиі талап етпейді.
  • Web-серверлерге арналған бағдарламалық жабдықтау нарығында бәсекелестік жоғары, таңдау кең.
  • Web-технологиялары ауқымды есептеу желілерінде кеңінен қолданылады.
  • Қолданбалы құралдардың дамуы HTML-беттерді жасауды жаңа пайдаланушылар үшін жеңілдетеді.

Кемшіліктері

  • Intranet-қосымшалары дәстүрлі топтық жұмыс пакеттерінің барлық мүмкіндіктерін әрдайым толық қайталай бермейді.
  • Қолданбаларды ұйымдастыру және қолдау үшін бөлек әкімшілендіру үдерістері қажет болуы мүмкін.
  • Іске асыру үшін TCP/IP желісінің болуы жеткілікті болғанымен, қауіпсіздік пен басқару саясатын дұрыс құру міндетті.
  • Intranet ортада «тираждау» (репликация) құралдары әрдайым дайын күйде болмайды; ал Lotus Notes типті шешімдерде бұл мүмкіндік жиі бар.
  • HTML тілі мен HTTP протоколы күрделі клиент–сервер қолданбаларын әзірлеуде кей жағдайда функционалдық шектеу тудыруы мүмкін.