Қазақстанның халықаралық ұйымдармен ынтымақтастығы туралы қазақша реферат
Қазақстанның халықаралық ұйымдармен ынтымақтастығы
Қазақстанның халықаралық қауымдастықтағы оң имиджінің қалыптасуы және халықаралық мәртебесінің нығаюы сыртқы саясаттағы көреген шешімдермен тығыз байланысты. Бұл бағытта ядролық қаруды таратпау, діни экстремизмге қарсы іс-қимыл және әлемдік діндер арасындағы толерантты өзара түсіністікті дамыту секілді бастамалар ерекше орын алады.
Осы негіздің арқасында Қазақстан аймақтық және жаһандық қауіпсіздік мүдделерін ілгерілете отырып, халықаралық аренада өз ұсыныстары мен бастамаларын жүйелі түрде көтеруге мүмкіндік алды.
Негізгі ұстаным
Қауіпсіздік пен диалогқа сүйенген сыртқы саясат.
Басым бағыт
Аймақтық және халықаралық ұйымдардағы белсенділік.
Нәтиже
Қазақстан беделінің артуы және ықпалының кеңеюі.
ЕҚЫҰ: төрағалыққа апарған жол
Қазақстанның Еуропадағы Қауіпсіздік және Ынтымақтастық Ұйымына (ЕҚЫҰ) қатысты маңызды қадамдарының бірі — 2003 жылы төрағалыққа өз кандидатурасын ұсынуы. Бұл шешім Қазақстанның бұрынғы кеңестік кеңістіктегі елдер арасында көшбасшылыққа ұмтылысын ғана емес, ұйым жұмысына мазмұнды үлес қосуды көздеген ниетін де көрсетті.
Соңғы жылдары Қазақстан осы мақсатқа қол жеткізуде тиянақтылық пен табандылық танытты. Көптеген мемлекеттер Қазақстанның халықаралық қауіпсіздік саласындағы еңбегін жоғары бағалап, оның кандидатурасын қолдады.
Маңызды шешім
2007 жылғы қарашада Мадридте өткен ЕҚЫҰ-ға мүше мемлекеттердің Сыртқы істер министрлері кеңесінің шешімі Қазақстанның 2010 жылы ЕҚЫҰ-ға төрағалық етуіне жол ашты.
Мадрид шешімі халықаралық қауымдастықтың Қазақстанның тәуелсіз мемлекет ретінде қол жеткізген жетістіктерінің маңызын мойындағанын көрсетті. Бұл ретте Қазақстан төраға ретінде халықаралық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған өзекті мәселелер бойынша нақты ұсыныстар ұсына алатыны атап өтіледі.
ЕҚЫҰ-ға төрағалық ету Қазақстанның Еуропа қауіпсіздігі аймақтық жүйесіне интеграциялануын тереңдетіп, ұйымға мүше жетекші мемлекеттермен жалпы еуропалық проблемаларды талқылауда тең құқықты сұхбатты жалғастыруға мүмкіндік береді.
АӨСШК: Азиядағы сенім архитектурасы
Қазақстан дипломатиясының ірі жетістіктерінің бірі — Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаев ұсынған Азиядағы Өзара Ықпалдастық және Сенім Шаралары жөніндегі Кеңесті (АӨСШК) құру идеясын іске асыру. Бұл бастама алғаш рет 1992 жылғы қазанда жарияланды.
Қазақстан АӨСШК шеңберінде мүше мемлекеттер басшыларының саммиттерін 2002 және 2006 жылдары екі мәрте өткізіп, халықаралық деңгейде жоғары бағаланған нәтижелерге қол жеткізді.
2006 жылғы II саммит (Алматы)
- Азиядағы ынтымақтастық пен қауіпсіздік мәселелерін бірлесіп шешу қағидаттары айқындалды.
- Декларация қабылданып, ұйым хатшылығы туралы келісімге қол қойылды.
Қазіргі құрамы
Мүше мемлекеттер
Азияның 20 мемлекеті
Бақылаушылар
7 мемлекет және 3 халықаралық ұйым
АӨСШК жұмысы Азиядағы тұрақтылық пен қауіпсіздікті нығайтуға бағытталған. Бүгінде бұл құрылым бейбіт диалогты дамытуға және құрлықтағы күрделі геосаяси мәселелерді талқылауға арналған маңызды алаңға айналды.
БҰҰ ЭСКАТО: өңір үшін тарихи сессия
Алматыда өткен Азия мен Тынық мұхиты елдерінің Экономикалық және әлеуметтік комиссиясының (БҰҰ ЭСКАТО) 63-сессиясы Қазақстан үшін ғана емес, бүкіл Орталық Азия үшін маңызды оқиға болды. Оған ЭСКАТО-ға мүше 62 мемлекеттен 400-ден астам делегат қатысты.
Мұндай деңгейдегі шараның Орталық Азияда алғаш рет өтуі өңірдің халықаралық экономикалық және әлеуметтік күн тәртібіндегі маңызын айқындай түсті.
ШЫҰ: қауіпсіздік және көпсалалы серіктестік
Қалыптасып отырған халықаралық жағдайда халықаралық және аймақтық ұйымдармен жүйелі қарым-қатынас орнатудың маңызы артып келеді. Мұндай құрылымдардың негізгі қызметі көбіне қауіпсіздік саласымен байланысты, ал солардың бірі — Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы (ШЫҰ).
2001 жылдан бастап Қазақстан ШЫҰ-ны құру бастамасына белсенді атсалысып, осы ұйым шеңберіндегі жұмысын сыртқы саясаттың басым бағыттарының біріне айналдырды. Қазіргі таңда ШЫҰ құрамына Қазақстан, Қырғызстан, Қытай Халық Республикасы, Ресей, Тәжікстан және Өзбекстан кіреді.
Бақылаушы мемлекеттер
ШЫҰ-дағы бақылаушы елдер қатарына Моңғолия, Иран, Үндістан және Пәкістан жатады.
ШЫҰ аясындағы диалог Қазақстанға саяси, сауда-экономикалық және гуманитарлық салалардағы бірқатар мәселелерді келісу мен шешуге мүмкіндік береді.
Қорытынды
Қазақстанның халықаралық ұйымдармен ынтымақтастығы қауіпсіздік күн тәртібін ілгерілетуге, өңірлік тұрақтылықты нығайтуға және көпжақты дипломатиядағы ықпалын арттыруға бағытталған. ЕҚЫҰ, АӨСШК, БҰҰ ЭСКАТО және ШЫҰ сияқты алаңдардағы белсенділік елдің халықаралық беделін күшейтіп, тең құқықты серіктестік орнатуға жағдай жасайды.