Қазақша рефераттар

Автобус моделі индекстерінің түрі

Машина мен құрал-жабдықтарды жіктеу және ұқсастырудың маңызы

Машина мен құрал-жабдықтарды бағалау көптеген қиындықпен қатар жүреді. Бағаланатын объектілер көбіне жаңа өндірілген техника ғана емес, сондай-ақ эксплуатацияда тұрған, моральдық және физикалық тозған, парк құрамындағы немесе өндірістен шығарылған машиналар болуы мүмкін. Осындай жағдайда объектілерді белгілі бір қағидалар бойынша топтастырып, жіктеу және бір топ ішіндегі ұқсас объектілерді салыстыра отырып бағалау процедурасы ерекше өзекті болады.

Жіктеу — нақты ажыратылатын белгілеріне сүйене отырып объектілерді топтарға бөлу жүйесі.

Бағалау тәжірибесінде жіктеудің қолданылатын негізгі жағдайлары

1) Негізгі қорды қысқа мерзімде жаппай қайта бағалау

Мұндай кезде парктегі барлық құрал-жабдық ұқсас топтарға бөлінеді, әр топтан өкілі-модель таңдалады. Таңдалған өкілі объект бойынша нақты қалпына келтіру құны және қайта есептеу коэффициенті анықталып, оның сандық мәні сол топтағы барлық объектіге қолданылады. Объектілерді дұрыс топтастыру — өкілі-модель нәтижесін бүкіл топқа тарату дәлдігінің негізгі шарты.

2) Салыстырмалы әдіс арқылы бағалау

Егер негізгі (аналог) объектінің қалпына келтіру (орынбасу) құны және негізгі әрі бағаланатын құрал-жабдықтың техникалық сипаттамалары белгілі болса, салыстырмалы әдіс қолданылады. Бұл жағдайда түзетулер бағаланатын объектінің және аналогтың тұтынушылық ерекшеліктеріне қарай енгізіледі. Мұнда аналог ретінде таңдалған негізгі модельдің дұрыстығын дәлелдеу қажет, ал дәлелдемелердің маңыздысы — бағаланатын объектіні жіктелген топтардың біріне негізді түрде жатқызу.

3) Ұйымдастыру және жоспарлау міндеттері

Жіктеу бағалау кезіндегі жұмыс көлемін анықтауда, бағалаушылар арасында міндеттерді бөлуде, сарапшыларды тартуда және басқа да ұйымдастыру мәселелерінде қолданылады.

Жіктеу алгоритмі

Жіктеу жұмысы, әдетте, төмендегі кезеңдерді қамтиды:

  1. 1 Бастапқы бағалау объектісін анықтау.
  2. 2 Жіктеу амалын (тәсілін) таңдау.
  3. 3 Таңдалған амал шегінде бөлшектеу деңгейін (деталдану) анықтау.
  4. 4 Бағалау объектісін кодтау.

Бастапқы бағалау объектісі ретінде таңдалатын бірліктер

Мүліктік объект

Көбіне жеке объектіні бөлек бағалау қажет болғанда таңдалады.

Технологиялық кешен

Дайын өнім өндіретін құрал-жабдықтарды кіріс әдісімен бағалауда қолданылады.

Біртекті машиналық парк

Мекеменің негізгі қорын жаппай қайта бағалау кезінде ыңғайлы.

Жіктеудің кең тараған түрлері

А) Негізгі құралдардың түрі және шығу тегіне қарай

Мекеме бөлімшелерінің құрамына қарай өндірістік және өндірістік емес болып бөлінеді. Бұл тәсіл жеке қызметке немесе бөлімшеге бағалау жүргізгенде өзекті.

Ә) Өмірлік цикл кезеңдеріне қарай

  • Жуырда түсіп, эксплуатацияға дайындалып жатқан объектілер.
  • Эксплуатацияда тұрған объектілер.
  • Уақытша пайдаланылмайтын (толық жөндеу, жаңғырту, қайта құру және т.б.).
  • Тозған күйдегі немесе запаста тұрған объектілер.
  • Сатуға немесе беруге дайындалып жатқан объектілер.
  • Есептен шығарылған, қоқысқа/утилизацияға жіберілген объектілер.

Б) Меншік құқығына қарай

  • Мекемеге тиесілі объектілер.
  • Басқа иеленушіден пайдалануға алынған объектілер.
  • Өз меншігін жалға (лизинг/арендаға) берілген объектілер.

В) Алынуы мен шығу тегіне қарай

  • Отандық, жаңа күйінде алынған.
  • Шетелден, жаңа күйінде алынған.
  • Отандық, пайдаланылған күйінде алынған.
  • Шетелден, пайдаланылған күйінде алынған.
  • Өз күшімен жасалған (жинақталған) объектілер.

Г) Универсалдық дәрежесіне қарай

Универсалды Маманданған Арнаулы

Марка мен индекстер арқылы шифрлеу (идентификация)

Көптеген техника түрінде жіктеу элементтері олардың маркасында (индексінде) көрініс табады. Төменде автокөліктер және металл кескіш станоктар бойынша кең тараған шифрлеу қағидалары қысқаша берілген.

Автомобильдер индексациясы

Жүк автомобильдері

Индексте әдетте класс, түр, модель нөмірі және модификация кодталады.

Жеңіл автомобильдер

Класс көбіне қозғалтқыштың жұмыс көлемімен байланысты: өте шағын, шағын, орташа, үлкен санаттарға бөлінеді.

Автобустар

Класс автобустың ұзындығына қарай анықталады (қысқадан ұзынға дейінгі диапазондар).

Жүк көліктері: класс (толық салмақ, т)

  • 1 класс — 1,2 т-дан аз
  • 2 класс — 1,2–2 т
  • 3 класс — 2–8 т
  • 4 класс — 8–14 т
  • 5 класс — 14–20 т
  • 6 класс — 20–40 т
  • 7 класс — 40 т-дан көп

Жүк көліктері: түр коды (құрылымдық орындалуы)

  • 3 — бортты
  • 4 — сүйретпе тягач
  • 5 — самосвал
  • 6 — цистерна
  • 7 — фургон

Мысал: ЗИЛ-4431 — Лихачёв атындағы зауыттың толық салмағы 8–14 т класқа жататын бортты жүк көлігі (индекс құрылымына сәйкес түсіндіріледі).

Жеңіл автомобильдер: класс (қозғалтқыш көлемі)

  • 1 класс — 1,2 л-ден аз (өте шағын)
  • 2 класс — 1,2–2,0 л (шағын)
  • 3 класс — 2–4 л (орташа)
  • 4 класс — 4 л-ден жоғары (үлкен)

Автобустар: класс (ұзындығы)

  • 2 класс — 5 м дейін
  • 3 класс — 6–7,5 м
  • 4 класс — 8–9,5 м
  • 5 класс — 10,5–12 м
  • 6 класс — 16,5–24 м

Мысал: ВАЗ-2108 — Волжский автомобиль зауытының шағын класты жеңіл автомобилі.

Мысал: ЛиАЗ-5256 — Ликинский автобус зауытының ұзын автобусы.

Металл кескіш станоктардың индексі

Металл кескіш станоктардың модель индексі көбіне 4 саннан және бірнеше әріптен тұрады. Алғашқы екі сан станоктың тобы мен типін білдіреді. Әріптік белгілер негізгі модельдің модификациясын көрсете алады, ал индекс соңындағы әріптер станоктың дәлдік класын сипаттайды.

Дәлдік класын білдіретін әріптер

  • П — жоғарылатылған дәлдік
  • В — жоғары дәлдік
  • А — ерекше дәлдік

Қосымша белгілер

  • Ф — сандық бағдарламалық басқару (СББ/CNC)
  • М — құралдар дүкені (магазин) жүйесінің болуы

Индекстегі қалған сандар өңделетін дайындаманың максималды өлшемін немесе станоктың басқа негізгі параметрлерін көрсетуі мүмкін.

Бағалауда объектіні теңестіру (идентификация) талаптары

Бағалау кезінде объектіні теңестіру маңызды рөл атқарады: бұл — құжаттағы деректер мен объектінің нақты жағдайының сәйкестігін анықтау. Машина мен құрал-жабдықтардың орындалу нұсқаларының көптігі, модификациялары және әртүрлі толықтырушы құрамдары олардың құнына едәуір әсер етеді. Сондықтан теңестіру сапасы бағалау нәтижесінің дәлдігіне және бағалаушының кәсіби беделіне тікелей ықпал етеді.

Теңестіру актісінде (анықтамада) қамтылатын мәліметтер

  • Атауы, объект моделі (маркасы).
  • Тағайындалуы және жұмыс істеу қағидасы.
  • Салмағы мен өлшемдері.
  • Тұтынушылық қабілеттілігін айқындайтын негізгі техникалық сипаттамалар.
  • Басқару жүйесінің сипаттамасы.
  • Толықтырғыштары: бағдарламалық басқару, саймандар және қосымша мүмкіндіктер.
  • Жасалған жылы және эксплуатацияға енгізілген мерзімі.
  • Орнату туралы мәліметтер, энергетикалық және ақпараттық жүйелерге қосу деректері.
  • Жөндеу және техникалық қызмет көрсету тарихы, тораптар мен агрегаттарды ауыстыру туралы ақпарат.