Жалқаудың соры
Жалқаулық туралы мақал-мәтелдер
Төмендегі нақыл сөздер еңбектің қадірін, еріншектіктің кесірін, істің берекесі мен жауапкершіліктің мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Ойды айқындайтын тұстар бөлек көрсетілді.
Негізгі ой
Жалқаудың соры — байлығы. Аз жұмысты қиынсынсаң, көп жұмысқа тап боларсың.
Ер тынысы — еңбек, Ез тынысы — ермек.
Еңбектің наны тәтті, Жалқаудың жаны тәтті.
Істемеген тістемейді. Тілде бар да, істе жоқ.
Түйінді мақалдар
Көңілсіз басталған іс көпке бармайды.
Жаманға жан жуымас, жалқауға мал жуымас.
Егінді жабайы шөп аздырар, ерді еріншектік аздырар.
Ермек қуған бәле табар, еңбек қуған қазына табар.
Еріншек түске дейін ұйықтайды, кешке дейін есінейді.
Қойын алдырып, қорасын бекітеді.
Жалқаулық — жаман ауру.
Істеу қиын, сынау оңай.
Мақал-мәтелдер топтамасы
Еңбекке ынта, іске ұқып, уақытты бағалау туралы ойлар төменде толық берілді.
Саудың асын ішіп, аурудың ісін істейді.
Жақсы мұраптың соңынан су ереді, жаман мұраптың соңынан шу ереді.
Есектің жүгі жеңіл болса, жатаған болады.
Жалқауға күнде той.
Жалқауға от басы — айшылық жер.
Жалқауға сөз өтпейді, шабанға таяқ өтпейді.
Бұқаның арамзасы бұзау арасында жүреді.
Жалқау жатып ішер, отырып ұйықтар.
Біткен іске сыншы көп, піскен асқа жеуші көп.
Ерінбесең, еңбегің өнеді.
Еңбек етпесең елге өкпелеме, егін екпесең жерге өкпелеме.
Орақшының жаманы орақ таңдайды.
Еккенің тікен болса, орғаның балауса болмас.
Еңбекқор ұйқыдан ширап тұрады, еріншек ұйқыдан қирап тұрады.
Жалқаудың жауы — жұмыс.
Еңбекшіге әр күн — сәт, еңбексізге бір күн — сәт.
Жүріп шаршаған тұрып тынығады, тұрып шаршаған отырып тынығады. Отырып шаршаған қалай тынығады?
Еріншекке бүгіннен ертең оңай.
Еріншекке сылтау жоқ.
Жақсы қойшының төлі түлеп туады, жаман қойшының төлі жүдеп туады.
Бақайын десе малы жоқ, ауырғайын десе ауруы жоқ.
Еріншектің ісі — екі.
Аттың жемін жеп, тайдың ойынын ойнау.
Балық аулай алмаған суын лайлар.
Ит итті жұмсайды, ит құйрығын жұмсайды.
Диқан нанын жейді, жалқау арын жейді.
Ақымақ күлкіге тоймайды, жалқау ұйқыға тоймайды.
Еңбексіз елге сыймас.
Еріншек егішіден елгезек масақшы озыпты.
Шегені қаға білмесең — қолыңды ұрасың, түймені таға білмесең — қолыңа ине тығасың.
Ханның қызы шөміш ұстаса, қолын құс басады.
Жаман болатын жігіт шегіншек келеді.
Жан аяр жау жеңе алмас, еріншек егін еге алмас.
Айран ұйытса — іріткен, тері илесе — шіріткен.
Ой түйін
Бұл мақал-мәтелдер бір нәрсені қайталай еске салады: еңбек — берекенің бастауы, ал еріншектік — істің жауы.
Уақытты бағалап, азды көп көрмей, істі дер кезінде бастау — адамның да, қоғамның да ырысын арттырады.