Құжаттар атауы
Есеп саясатының мәні және құқықтық негізі
Есеп саясаты — компанияның қаржылық есептілігін дайындау және ұсыну кезінде қолданатын қағидалар, негіздер, шарттар, ережелер және тәжірибелер жиынтығы. WASABI ЖШС-нің есеп саясаты Қазақстан Республикасының заңдары мен нормативтік-құқықтық актілеріне сүйенеді және ұйымның уәкілетті басқару органдары бекіткен ұйымдастырушы-басқарушылық құжаттармен (ережелер, бұйрықтар, нұсқаулықтар, ескертпелер және өзге де құжаттар) қамтамасыз етіледі.
Негіз
ҚР заңнамасы және ішкі ұйымдастырушы-құқықтық құжаттар.
Тәсіл
Қаржылық есепті дайындау қағидалары ХҚЕС талаптарымен үйлестіріледі.
Мақсат
Есепті пайдаланушылар үшін пайдалы, шынайы және уақтылы ақпарат ұсыну.
ХҚЕС қолдану және басшылықтың кәсіби пікірі
Есеп саясатын қалыптастыру кезінде WASABI ЖШС Халықаралық қаржылық есеп стандарттарына (ХҚЕС) сүйенеді. Егер нақты стандарт немесе тұрақты комитеттің түсіндірмесі болмаған жағдайда, компания басшылығы қаржылық есепті пайдаланушыларға пайдалы ақпарат беретіндей етіп кәсіби пікірін қолданады.
Кәсіби пікір қалыптастыруда ескерілетін факторлар
- Ұқсас немесе байланысты мәселелерді қамтитын ХҚЕС нұсқаулығы мен талаптары.
- Активтерді, міндеттемелерді, кірістер мен шығыстарды тану және бағалау критерийлері.
- Жоғарыдағы қағидаларға сәйкес келетін өзге стандарттаушы органдардың шешімдері.
Стандарттардан шегіну
Стандарт талаптарынан шегіну сирек жағдайларда ғана мүмкін: егер нақты талапты сақтау қаржылық есептіліктің шынайы көрінісіне қол жеткізуге кедергі келтіруі ықтимал болса. Мұндай шешім WASABI ЖШС басшылығының негізделген пайымына сүйенеді.
Бағалау кезінде қаралатын сұрақ
Талаптың мақсаты қандай және неге ол осы жағдайда орындалмайды немесе қолданылмайды?
Салыстырмалы талдау
Осы талапты сақтайтын ұйымдардан компания тәсілі қандай ерекшеліктерге ие?
Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру және жауапкершілік
Есеп саясаты бухгалтерлік есеп пен қаржылық есепті нормативтік реттеу жүйесінің ішкі элементі болып табылады және мемлекеттік нормативтік актілермен бірізді, кешенді түрде қолданылады. ҚР «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» заңына сәйкес WASABI ЖШС бухгалтерлік есепті ұйымдастыруды қамтамасыз етеді, ал бухгалтерия қызметкерлерінің міндеттері қызметтік нұсқаулықтармен айқындалады.
Инвентаризация
Мүлік пен міндеттемелер жыл сайын инвентаризациядан өткізіледі. Өткізу кезеңдері, мерзімдері және орындары директордың бұйрығымен белгіленеді, сондай-ақ инвентаризациялық комиссия құрылады.
Автоматтандыру
Бухгалтерлік есеп бағдарламалық қамтамасыз ету негізінде автоматтандырылған тәсілмен жүргізіледі. Қажет болған жағдайда есеп жазбалары қолмен де рәсімделуі мүмкін.
Құпиялылық және қолжетімділік
ҚР заңнамасына сәйкес бухгалтерлік есеп регистрлары мен ішкі бухгалтерлік құжаттардың мазмұны тек компания басшылығы рұқсат еткен тұлғаларға немесе өкілетті мемлекеттік органдардың лауазымды тұлғаларына ғана беріледі. Аудиторлар мен өзге де тұлғалар басшылықтың жазбаша рұқсатынсыз ақпаратты жарияламауға және оны жеке мүддесіне пайдаланбауға міндетті.
Шоттар жоспары және құжат айналымы
Компанияда директор бекіткен және типтік шоттар жоспарына негізделген бухгалтерлік шоттар қолданылады. Құжат айналымының сақталуына, құжаттардың уақтылы әрі сапалы толтырылуына, мәліметтердің сенімділігіне және құжаттардың бухгалтерлік есепке уақытылы тапсырылуына құжатқа қол қойған тұлғалар жауапты.
Есеп саясатының негізгі мақсаты
Есеп саясатының негізгі мақсаты — компания қызметінің кез келген кезеңінде капиталды, активтерді, міндеттемелерді, кірістер мен шығыстарды бағалауға қажетті ақпаратты жүйелі түрде қалыптастыру.
Есеп саясаты не үшін қажет?
- Қаржылық және салықтық есептілікті дұрыс құрастыру үшін.
- Менеджмент тиімділігін арттыру үшін (басқарушылық шешімдерді негіздеу).
- Салық аударымдарын уақтылы және дұрыс жүзеге асыру үшін.
Алғашқы құжаттар және бухгалтерлік жазбалар
Қаржы-шаруашылық операцияларды бухгалтерлік есепте көрсету үшін негіз болатын алғашқы құжаттарға директор (немесе қол қоюға уәкілетті тұлға) қол қоятын келісімшарттар, контракттар, келісімдер, ресми хаттар және бұйрықтар жатады. Бухгалтерлік есепті жүргізу ҚР Қаржы министрлігі бекіткен есеп жүргізу қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.
Құжаттарды рәсімдеу тәртібі
Алғашқы құжаттар, мүмкіндігінше, операция орындалған сәтте рәсімделеді; егер бұл мүмкін болмаса — операция аяқталғаннан кейін дереу рәсімделеді. Құжаттар бағдарламалық жүйеге енгізіледі, бақылаудан өткізіледі және қажет болған жағдайда қағаз тасымалдаушыда басып шығарылады.
Үлгілер және міндетті реквизиттер
Егер уәкілетті орган бекіткен үлгі немесе талаптар болса, соларға сәйкес құжаттар есепке қабылданады. Тиісті үлгілер бекітілмеген жағдайда компания заңнамада көрсетілген міндетті реквизиттері бар өз нысандарын әзірлей алады. Операцияның ерекшелігіне қарай қосымша реквизиттер енгізілуі мүмкін.
Қол қою құқығы және құжаттар жиыны
Директор бухгалтерлік құжаттарға қол қоюға құқығы бар тұлғаларды анықтайды және лауазымына, қызмет аясына әрі операция мәніне қарай қол қою иерархиясын белгілейді. Біртектес операциялар бойынша құжаттар жиыны қалыптастырылады; алғашқы құжаттар қоса тіркелген жағдайда жиын өз дәлелдемелік күшін сақтайды.
Коммерциялық құпия және үшінші тұлғаларға ашу
Алғашқы құжаттардың мазмұны және бухгалтерлік есепті тіркеу деректері коммерциялық құпия болып саналады. Басқару органдарының және компанияның рұқсатынсыз ақпарат жарияланбайды. Қажет болған жағдайда, міндеттерді орындау үшін жеткілікті көлемде ақпарат үшінші тұлғаларға тек құпиялылық міндеттемесін қабылдаған жағдайда ғана ашылуы мүмкін.
Коммерциялық құпияға жататын құжаттар тізімі
- Заңды және жеке тұлғалармен жасалған келісімшарттар мен контракттар.
- Төлем тапсырмалары.
- Банк көшірмелері.
- Кіріс және шығыс кассалық ордерлер.
Есепте көрсету толықтығы
Активтерге, міндеттемелерге, қаржыландыруға, кірістер мен шығыстарға әсер ететін барлық шаруашылық операциялар және компания қызметіндегі өзге оқиғалар бухгалтерлік есепте толық көлемде көрсетілуі тиіс.
Құжаттарды сақтау және сақтау мерзімдері
WASABI ЖШС алғашқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп регистрларын (қағаз және электрондық тасымалдағыштарда), қаржылық есептілікті, есеп саясатын және есептік көрсеткіштерді электронды өңдеу бағдарламаларын Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген мерзімдер ішінде сақтайды.
| № | Құжаттар атауы | Сақтау мерзімі |
|---|---|---|
| 1 | Бухгалтерлік қорытынды есептер, баланстар және түсіндірме жазбалар | Тұрақты |
| 2 | Алғашқы құжаттар және қосымшалар (кассалық, банк құжаттары, банк көшірмелері, табельдер, мүлік пен материалдарды қабылдау/есептен шығару, аванстық есептер) | 5 жыл |
| 3 | Есеп айырысу және дербес шоттары болмаған жағдайда есеп айырысу-төлем құжаттары | 75 жыл |
| 4 | Ақша қаражаттары мен тауарлы-материалдық қорларды алуға сенімхаттар | 5 жыл |
| 5 | Сақтандыру полистері және сақтандыру келісімшарттары | 5 жыл |
| 6 | Кепілхаттар, шаруашылық операцияларының есеп кітабы, бас кітап, журналдар, ведомосттар, кассалық кітап | 5 жыл |
| 7 | Инвентаризация құжаттары (тізімдемелер, актілер, ведомосттар, хаттамалар) | 5 жыл |
| 8 | Жәрдемақы, зейнетақы, еңбекке жарамсыздық парақтарын төлеу құжаттары | 5 жыл |
| 9 | Салықтық жеңілдіктер алу туралы анықтамалар | 5 жылдан кем емес |
| 10 | Жетіспеушіліктер, ысыраптар және ұрлау фактілері бойынша дебиторлық берешек құжаттары (анықтамалар, актілер, міндеттемелер, тізімдер) | 5 жылдан кем емес |
| 11 | Салықтық тексеру актілері және оларға қосымша құжаттар | 5 жыл |
| 12 | Келісімшарттар мен жеке келісімдер (шаруашылық, еңбек) | Мерзімі аяқталғаннан кейін 5 жыл |
| 13 | Материалдық жауапкершілік туралы келісімшарттар | Материалдық жауапты тұлға жұмыстан босатылғаннан кейін 5 жыл |
Ескертулер
- Құжаттарды сақтау мерзімі өндірістік қызмет аяқталғаннан кейінгі жылдың 1 қаңтарынан бастап есептеледі.
- 75 жыл сақталатын құжаттар бойынша мерзім адамның еңбек қызметін аяқтауына байланысты есептеледі.
- Кесте ұйым мәліметтері негізінде құрастырылған.
Қаржылық есептілікті құрастыру
Қаржылық есептілікті құрастырудың мақсаты — WASABI ЖШС-нің қаржылық жағдайы туралы тұтынушыларға сенімді және уақтылы ақпарат ұсыну. Компания ҚР заңнамасы талаптарына сәйкес қаржылық есептілікті дайындайды және қызметіне талдау жүргізеді.
Қаржылық есептіліктің құрамы
- Бухгалтерлік баланс.
- Пайда мен зиян туралы есеп.
- Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп.
- Түсіндірме жазбалар және қаржылық есептіліктің ажырамас бөлігі болып табылатын өзге материалдар.
Бухгалтерлік баланс
Бухгалтерлік баланс белгілі бір күндегі компанияның қаржылық жағдайын сипаттайды.
Жіктеу қағидаты
Баланста активтер мен міндеттемелер жеке сыныптамалар ретінде қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді болып бөлініп көрсетіледі.