Халық шаруашылығының саласы ретінде туризм сұраным мен ұсыныстың нарықтық санаттарына сәйкес болуы тиіс өнім шығарады

Туризм – сұраным мен ұсынысқа сүйенетін нарықтық өнім

Халық шаруашылығының саласы ретінде туризм сұраным мен ұсыныстың нарықтық санаттарына сәйкес келетін өнім қалыптастырады. Осы тұрғыдан алғанда, шетелдік тұтынушыға бағдарланған халықаралық нарық пен Қазақстан азаматтарына арналған ішкі нарықты нақты ажырата білу қажет.

Халықаралық туристік нарық бүгінгі күні миллиардтаған айналымы бар, қатаң бәсекеге негізделген ауқымды механизм. Сондықтан негізгі міндет – Қазақстанға ғана тән ерекшелігі бар, тұрақты сұранысқа ие туристік өнімді дәл айқындау. Бұл тәсіл қазақстандық турөнімнің қай сегменттерде ең перспективалы екенін анық көрсетеді.

Турөнімнің екі базалық құрамдас бөлігі

ДТҰ ұсынымдарын ескере отырып жүргізілген талдау мен қазіргі тәжірибе қазақстандық турөнімнің екі негізгі бағытын айқындайды:

  • Жібек жолы бойындағы мәдени туризм (зиярат ету және дәстүрлі бағыттар).
  • Экооқиғалы туризм (сафари, рафтинг, орнитологиялық турлар, треккинг, аңшылық, балықшылық).

Экооқиғалы туризм үшін басым аймақтар

Экооқиғалы туризм Жібек жолы бағытымен өтетін ресурстары бар өңірлермен тығыз байланысты. Алғашқы кезекте төмендегі облыстарды атап өткен орынды:

Алматы облысы Жамбыл облысы Оңтүстік Қазақстан облысы Шығыс Қазақстан облысы Ақмола облысы

Негізгі логика: мәдени маршруттар туристік қызығушылықты қалыптастырады, ал табиғи-оқиғалы бағдарламалар сапарды ұзартуға және шығын құрылымын әртараптандыруға мүмкіндік береді.

Бірінші кезекте игерілетін аудандар мен тірек орталықтары

Көрсетілген басымдықтарға сәйкес бастапқы кезеңде игерілетін бірқатар аумақтар мен тірек орталықтары айқындалды:

Алматы өңірі және Жетісу бағыты

  1. 1) Іле

    Алматы қ., Түрген с., Есік қ., Талғар қ., Қаскелең қ., Ұзынағаш с., Қапшағай қ.

  2. 2) Солтүстік Тянь-Шань

    Кеген с., Нарынқол с., Жалаңаш с., Шонжы с., Көлжат с.

  3. 3) Жаркент – Талдықорған

    Жаркент қ., Көктал с., Басши с., Текелі қ., Талдықорған қ., Жаркент-Арасан курорты.

  4. 4) Балқаш

    Балқаш көлі, Балқаш өңірі.

  5. 5) Солтүстік Жоңғар

    Достық с., Алакөл көлінің маңы, Лепсі с., Лепсі өзенінің маңы, Жарбұлақ с., Көктұма с., Сарқант қ., Арасан-Қапал курорты.

Оңтүстік, Шығыс және Батыс бағыттар

  1. 6) Жамбыл

    Тараз қ., Мерке с., Мойынқұм ауданы.

  2. 7) Түркістан

    Түркістан қ., Тұрбат с., Отырар с., Шәуілдір с., Баба-ата с., Кентау қ., Шаян с.

  3. 8) Сайрам – Шымкент

    Шымкент қ., Сайрам с., Арыс қ., Шардара қ., Сарыағаш қ., Ленгер қ., Ванновка с.

  4. 9) Жоғары Бұқтырма

    Қатон-Қарағай с., Беріл с., Рахманов бұлақтары курорты, Марқакөл көлінің маңы.

  5. 10) Маңғыстау

    Фетисово с., Ақтау қ., Ералиев – Құрық а.п.

Ұлттық табиғат парктері: тартымдылықтың тірек инфрақұрылымы

Басым игеру объектілерінің қатарына қазіргі және құрылуы жоспарланған мемлекеттік ұлттық табиғат парктері де жатады. Олардың ландшафтық көріктілігі, қолжетімділігі және аумақтарының игерілу деңгейі туризмді ұйымдастыру үшін тартымдылығы жоғары екенін көрсетеді.

Аталған МҰТП және табиғи аумақтар

  • «Іле Алатауы» МҰТП
  • «Алтын Емел» МҰТП (Алматы облысы)
  • «Ақсу-Жабағылы» (Оңтүстік Қазақстан облысы)
  • «Баянауыл» МҰТП (Павлодар)
  • «Қарқаралы» МҰТП (Қарағанды облысы)
  • Щучье-Бурабай курортты аймағы базасындағы «Бурабай» және «Көкшетау» МҰТП
  • «Қорғалжын» мемлекеттік табиғи паркі (Ақмола облысы)

Орталық Азия контексті: біртұтас маршруттық логика

Орталық Азия аймағында туризмнің өзіндік ерекшелігін ескеру қажет. Жібек жолы және оқиғалы туризм сегменттерінде шетелдік туристердің негізгі ағыны Қазақстан, Шыңжан-Ұйғыр автономиялық округі, Қырғызстан, Өзбекстан және Түрікменстан аумақтары бойынша тұрақты қозғалысқа негізделеді. Қазақстандық өнім осы өңірлік турөнімнің құрамында тиімді ұсынылса, нәтижелі болады.

1) Келісілген институционалдық негіз

Турөнімнің институционалдық элементтері үкіметаралық деңгейде келісіліп, маршруттар мен сервистік стандарттар өзара үйлесуі тиіс.

2) Бәсекеге қабілеттілік талабы

Қазақстандық турөнім көрші елдердің ұсыныстарынан кем түспеуі керек: мазмұны, сервисі, қауіпсіздігі және әсер сапасы бойынша.

3) Баға мен сапа теңгерімі

Негізгі шарт — баға мен сапаның дұрыс арақатынасы. Тұтынушы үшін құндылық айқын болғанда ғана халықаралық нарықта орнығу мүмкіндігі артады.

Ескертпе

«БУРАБАЙ-Дискета Формат !!!» деген тіркес бастапқы мәтінде келтірілген, алайда мазмұндық тұрғыдан бөлімнің негізгі ойымен байланысы нақтыланбаған.