Менеджер жұмысын ұйымдастырудың негізгі принциптері туралы қазақша реферат
«Менеджер» сөзі қазақ тіліне ағылшын тілінен енген және жалпы мағынасы — бір нәрсені реттеу, меңгеру, басшылық ету. Тек ғылыми ізденіспен ғана айналысатын зерттеуші менеджер болмауы мүмкін, ал егер ол зерттеуді ұйымдастыруға қатысса — онда ол менеджер. Сол сияқты, ауруды емдеп қана қоймай, клиниканы басқаратын дәрігер туралы да осыны айтуға болады.
Менеджер — ең кең тараған кәсіптердің бірі. Бұл басқару мен экономикаға қатысы бар, құқықтық және өзге де мәселелерді жақсы білетін, шаруашылықтың түйінді тұстарында жұмыс істейтін адам. Қызмет орны әртүрлі болғанымен, барлық менеджерлерге ортақ негізгі міндеттер бар.
Менеджердің негізгі қызмет міндеттері
1) Мақсат қою және нәтижеге жеткізу
Менеджер кәсіпорынның мақсатын жүзеге асырады: мақсатқа жету үшін не істеу керегін жоспарлайды, адамдарға нақты міндеттер жүктейді және орындалуын қамтамасыз етеді.
2) Ұйымдастыру және құрылым құру
Жұмысты жүйелейді, бөледі, ұйымдық құрылымды қалыптастырады, басшы қызметкерлердің қажетті құрамын іріктейді және ресурстардың тиімді бөлінуін қадағалайды.
3) Ынталандыру және коммуникация
Қызметкерлермен тығыз байланыс орнатып, жауапкершілігі жоғары ұжым қалыптастырады. Ол үшін сыйақы беру, марапаттау, лауазымға көтеру сияқты мүмкіндіктерді орынды қолданады.
4) Талдау, нормалау және бағалау
Ұйымның іс-әрекетін талдайды, стандарттар мен көрсеткіштерді белгілейді, кәсіпорындағы барлық қызметкердің жұмысын бағалайды.
5) Дамыту және өсуді қамтамасыз ету
Қызметкерлердің кәсіби дамуын, мансаптық өсуін қолдайды. Мамандану деңгейінің артуы, қызмет бойынша жоғарылау не төмендеу, ұжым бірлігінің нығаюы немесе әлсіреуі — едәуір дәрежеде менеджер жұмысына байланысты.
Менеджердің «еңбек құралы»: ақпарат және тіл
Менеджер барлық проблеманы толық біле бермейді, сондықтан ол «бәрін білетін» әмбебап данышпан болуы міндетті емес. Оның негізгі еңбек құралы — ақпарат.
Ынталандыру
Адамдарды іске жұмылдырып, мақсатқа бағыттайды.
Ұйымдастыру
Міндеттерді келісіп, әрекетті үйлестіреді.
Коммуникация
Негізгі құралдары — ауызша және жазбаша сөз, сондай-ақ цифрлар тілі.
Менеджер жұмысы техникаға, есептеуге немесе өнім сатуға қатысты болса да, тиімділік көбіне тыңдау және оқу, сөйлеу және жазу қабілеттеріне тәуелді. Ол өз ойын өзгелерге дәл жеткізіп, басқа адамдардың пікірін дұрыс ұғына білуі тиіс.
Келіссөз жүргізу — негізгі шеберліктің бірі
Менеджерлік шеберліктің маңызды қырларының бірі — келіссөз жүргізу. Бұл — әріптестің мүддесін өз мақсатыңмен үйлестіре білетін өнер. Әсіресе әкімшілік билік жүргізу мүмкіндігі шектеулі басшылар үшін және сыртқы жеткізушілермен тұрақты қатынас орнатуда бұл қабілет аса қажет.
Алдағы онжылдықтарда көптеген компаниялар құрылымы жағынан делдалдық (маклерлік) фирмаларға ұқсап, байланыс орнату мен келісім жасаудың рөлі күшейеді.
Менеджер жұмысын ұйымдастыру принциптері
-
Төңірегіңе мықты адамдарды топтастыр: интеллигентті, қабілетті мамандарға сүйен.
-
Бірінші кезектегі мүддеңді айқында: күнделікті әрекетіңді жазып жүр, ең күрделі мәселелерді бірінші бетке белгілеп қой.
-
Нақты іс туралы сөйле және анық жаз: талдау мен қорытынды нақты дерекке сүйенсін; мәтін қысқа, түсінікті және кімге арналғаны белгілі болсын; ұсынылатын шешім нұсқалары аз әрі ықшам болсын.
-
Штаб пен өндіріс арасындағы кикілжіңнің қымбат уақыт пен күш-жігерді ысырап ететінін ұмытпа: жауапкершілікті дұрыс шектей біл. Штабтың басты міндеті — басшыға көмектесу және өндіріс учаскесіне дұрыс ықпал ету.
-
Әркімнің билік аясын нақты айқындап, дербес жұмыс істеуіне мүмкіндік бер.
-
Сын-ескертпелер мен әртүрлі көзқарастарды ескер және оларды пайдалы шешімге айналдыра біл.
-
Өзгерістерді үнемі бақыла: әр күннің түйінді мақсаты — барынша пайда табуға және тұрақты нәтижеге жұмыс істеу екенін есте сақта.
-
Өз жұмыс стиліңді тап және оны жүйелі түрде қолдан.
Басшылықтағы құндылықтар мен «өсиеттер»
Үш негізгі қағида
- Адамды құрметтеу
- Клиентке көңіл бөлу
- Жұмыстың жоғары сапасы
Басқарушыға қойылатын құндылықтар
Кейбір компаниялар басқарушыдан мына қасиеттерді талап етеді: адалдық, әдептілік, адамды құрметтеу, ұжымдық жұмысқа қабілеттілік, зерттеуге икемділік, жұмыс сапасы, азаматтық жауапкершілік, тиімділік және бейімделгіштік.
Алдағы кезеңге қажет дағдылар мен қабілеттер
Еуропалық менеджерлер қазіргі уақытта қатаң талап, үздіксіз өзгеріс және тәуекел жағдайында жұмыс істеуге мәжбүр. Басқару жөніндегі ағылшын консультанттары М. Вудкок пен Д. Френсис «Басыбайлықтан босанған менеджер» еңбегінде алдағы онжылдықта менеджерге мына дағдылар қажет екенін атап көрсетеді:
Өзін-өзі меңгере білу
Эмоцияны, уақытты, басымдықтарды және күшті дұрыс басқару.
Жеке құндылықтар және мінез сапалары
Сенімділік, табандылық, жауапкершілік, этика.
Айқын жеке жоспарлар
Мақсат қою, жоспарлау және орындауды бақылау.
Үздіксіз өзін жетілдіру
Үйренуді әдетке айналдыру, тәжірибені жүйелеу.
Проблема шешу дағдысы
Себеп-салдарды талдау, балама ұсыну, шешім қабылдау.
Өнертапқыштық және инновация
Жаңа тәсіл табу, өзгеріске ашық болу.
Адамдарға ықпал ете білу
Сендіру, келісімге келтіру, мотивация беру.
Қазіргі басқару әдістерін білу
Жүйелік ойлау, процесті басқару, көрсеткіштермен жұмыс.
Басшылық ету қабілеті
Бағыт беру, шешім қабылдау, жауапкершілік алу.
Қызметкерлерді баулу және дамыту
Коучинг, кері байланыс, дағды өсіру.
Тиімді жұмысшы топтарын қалыптастыру және дамыту
Рөлдерді анықтау, сенім қалыптастыру, бірлескен нәтижеге бағыттау.