Жазалау қызметі - міндеттемені бүзған немесе шығып келтірген түлғаның мүлкінің азаюы
Азаматтық-құқықтық жауапкершілік
Азаматтық-құқықтық жауапкершілік — шартта немесе заңда белгіленген тәртіпке сәйкес өзіне жүктелген міндеттемені бұзған субъектіден мүлікті өндіру немесе оған мүліктік ауыртпалық жүктеу түрінде көрініс табатын жауапкершілік.
Азаматтық-құқықтық қатынастардың едәуір бөлігі міндеттеменің бұзылуынан туындайды. Бұл жауапкершілік мүліктік қатынастармен тығыз байланысты болғандықтан, оның бірқатар ерекшеліктері бар.
Негізгі ерекшеліктері
- Шығынды өтеу: борышқор міндеттемені бұзғаннан туындаған мүліктік зиянды несие берушіге өндіріп беру.
- Орындауды қамтамасыз ету: борышқордың міндеттемені тиісті дәрежеде орындауын ынталандыру және қадағалау.
- Жауапкершілік жүктеу: міндеттемені орындамағаны немесе тиісінше орындамағаны үшін борышқорға мүліктік ықпал ету.
- Қатынастардың тұрақтылығын сақтау: несие берушінің міндеттемелік қатынастарға қатысуын күшейтіп, құқықтық тәртіпті бекіту.
- Құқық бұзушылық фактісін айқындау: борышқордың тәртіп бұзғанын көпшілік алдында дәлелдеу арқылы құқықтық салдардың туындауын негіздеу.
Атқаратын қызметтері
Жазалау қызметі
Міндеттемені бұзған тұлғаның мүліктік жағдайына теріс әсер ету, яғни оның мүлкінің кемуі түрінде көрініс табады.
Қалпына келтіру қызметі
Зиян шеккен тұлғаның мүліктік жағдайын бұрынғы қалпына келтіруге бағытталады: келтірілген шығынды өтеу арқылы әділеттілікті қамтамасыз етеді.
Тәрбиелік қызметі
Құқық бұзушыны алдағы уақытта осындай әрекеттерді қайталамауға ықпал етеді және азаматтық айналымдағы тәртіпті нығайтады.
Қорытындылай келе, азаматтық-құқықтық жауапкершілік міндеттемелердің орындалуын қамтамасыз етуге, бұзылған құқықтарды қалпына келтіруге және құқық бұзушылықтың алдын алуға бағытталған мүліктік-құқықтық тетік болып табылады.