Топты тренинг заңдарымен таныстыру
Мазмұны
Кіріспе
- Курстық жұмыстың өзектілігі
- Мақсаты, міндеттері және құрылымы
- Тренинг ұғымына қатысты қазіргі пікірталастар
І. Әлеуметтік-психологиялық тренинг
- Әлеуметтік-психологиялық тренингтің тарихы
- Р. Д. Джейкобсон: жүйкелік-психикалық қысымды төмендетудегі релаксация
- АҚШ-та ұлттық тренинг лабораториясының құрылуы
- М. Форверг: ғылыми әлеуметтік-психологиялық тренингті қалыптастыру
ІІ. Тренинг заңдары, мақсаты және міндеттері
- Тренингтің нормалары мен принциптері
- Заңдардың мақсаты мен міндеті
- Топты тренинг заңдарымен таныстыру
ІІІ. Тренингтің басты мақсаты
Әлеуметтік жұмыскердің сана-сезімін қалыптастыру.
- Әлеуметтік-психологиялық тренинг бағдарламаларының аспектілері
- Психологиялық тренингті қолданудағы әдістемелік мәселелер
- Топпен тренинг жүргізудің әдістемелік құрылымы
Кіріспе
Курстық жұмыстың өзектілігі
Әлеуметтік жұмыс — тек белгілі бір топқа немесе жеке адамға көмек көрсету емес. Ол мемлекеттің ішкі саясатына, құқықтық қатынастар арқылы реттелетін әлеуметтік тепе-теңдікке, әлеуметтік бағдарламалардың қаржылануын бақылауға және халықтың әлеуметтік дамуын жоспарлауға тікелей ықпал ететін көпқырлы сала.
Сондықтан осындай кешенді міндеттерді атқаратын әлеуметтік жұмыскерлерді даярлаудың жолдары көп болғанымен, олардың ішінде тиімді тәсілді таңдау өзекті мәселе болып қала береді. Практикалық шешімдердің бірі — әлеуметтік-психологиялық тренинг.
Жұмыстың мақсаты
Әрбір әлеуметтік-психологиялық тренингтің негізгі практикалық мақсаты — қатысушының сана-сезімін жетілдіру. Бұл үдеріс тек тұлғалық дамумен шектелмейді: кәсіби маман ретінде қалыптасу да негізгі назарда болады.
Тренинг белгілі бір топпен немесе ұжыммен жүргізілген жағдайда, оның маңызы арта түседі: ұжым әлеуметтік-психологиялық тренинг арқылы өзін-өзі жетілдіруге, өзара ықпалдастықты нығайтуға мүмкіндік алады.
Жұмыстың міндеттері
Тренинг — жарқын, эмоцияға толы жаттығуларға негізделген, өзгеріске бағытталған ықпал ету формасы. Ол тұлғааралық қатынасты үйлестіруге, білімді тәжірибе арқылы меңгеруге және өзге адамдармен қарым-қатынас барысында мінез-құлықты саналы түрде өзгертуге көмектеседі.
Тренердің рөлі
Тренердің жұмысы — жоғары шеберлікті қажет ететін қызмет. Ол қатысушының ішкі психологиялық құрылымын түсініп, топ ішіндегі процестерді басқарып, сондай-ақ топтағы ішкі тәртіп пен қауіпсіз атмосфераны қадағалайды.
Жұмыстың құрылымы
Курстық жұмыс кіріспеден, екі тараудан, қорытындыдан, қосымшалардан және әдебиеттер тізімінен тұрады.
Тренинг ұғымы: қазіргі көзқарастар мен шекаралар
Қазіргі таңда тренингтің психологияның жеке саласы ретінде орны, оның зерттеу нысаны мен атқаратын қызметі жөнінде белгілі бір қарама-қайшылықтар бар. Дегенмен бүгінгі түсінікте тренинг ұғымы көптеген психологиялық жаттығуларды біріктіретін жүйеленген жұмыстар тізбегін қамтиды.
Туыстас ұғымдар
«Тренинг» түсінігімен қатар тәжірибеде және әдебиеттерде мынадай атаулар жиі ұшырасады:
- топтық психотерапия;
- психокоррекциялық (коррекциялық) топтар;
- сынақ топтары;
- практикалық эксперименттік-лабораториялық жұмыстар.
И. В. Вачков көзқарасы
И. В. Вачков «Топпен тренинг жұмыстарының технологиясы» еңбегінде зерттеліп отырған құбылыстың әртүрлі авторларда әрқалай аталғанын атап өтеді. Оның пайымдауынша, әлеуметтік-психологиялық тренингтің қазіргі анықтамасы дәстүрлі топтық психотерапиялық және психокоррекциялық әдістерді қамтып қана қоймай, кей жағдайда топтық клиникалық психотерапия тәсілдерін де қажет етеді.
Әлеуметтік-психологиялық тренингтің бастаулары және жіктелуі
Біздің ортада тренинг тәжірибесі алғашында «сұхбат тренингі» атауымен таныла бастады. Сұхбат тренингі көптеген бағдарламалар үшін базалық іргетас қызметін атқарады.
Сұхбат тренингі негіз болатын бағдарламалар
- өзіне сенімділік тренингі;
- тілдесу (қарым-қатынас) тренингі;
- сату тренингі;
- топ құру (team building) тренингі;
- және басқа да қолданбалы бағдарламалар.
Тренингтердің кең тараған төрт тобы
Мамандар тренингтерді мазмұны мен бағытына қарай шартты түрде төрт топқа бөледі:
- 1 өздігінен жетілуге бағытталған тренингтер;
- 2 топтық жұмысқа дайындық тренингтері;
- 3 өзге жиындарға (іс-шараларға) дайындық тренингтері;
- 4 клиентке бағдарланған дайындық тренингтері.