Қазақша рефераттар

Сүтті алғашқы өңдеу туралы қазақша реферат

Сүтті алғашқы өңдеу: мақсаттары мен негізгі кезеңдері

Сүтті алғашқы өңдеудің негізгі мақсаты — тасымалдау және сақтау барысында сүттің тұрақтылығын қамтамасыз ету, сапасын төмендетпей өңдеуге немесе өткізуге дайындау. Алғашқы өңдеу әдетте тазалау, суыту және өңдеуге дейін (немесе өткізуге дейін) сақтау кезеңдерінен тұрады.

1) Тазалау: механикалық қоспалардан арылту

Механикалық қоспаларды кетіру үшін сүтті алдымен мата арқылы сүзеді, содан кейін тереңірек тазалауға жібереді. Тазалау үшін әртүрлі жүйелі сүзгілер қолданылады. Олардың жұмыс элементтері ретінде:

  • мақта дискілері;
  • марля;
  • синтетикалық материалдар;
  • металл торлар және басқа да сүзгілеуші элементтер.

Қазіргі уақытта сүтті тазалауда сепаратор-сүт тазалағыштар кеңінен қолданылады. Бұл құрылғыларда механикалық қоспалар ортадан тепкіш күштің әсерімен бөлініп, сүт анағұрлым тиімді тазарады.

2) Суыту: микроорганизмдердің дамуын тежеу

Тазаланғаннан кейін микроорганизмдердің дамуын баяулату үшін сүтті мүмкіндігінше тез суыту қажет. Суытуға көбіне пластинкалы суытқыштар пайдаланылады.

Мақсатты температура
6°C дейін
Суытылған сүт сапаны сақтауға және тасымалдауға қолайлы болады.
Суыту әсері
Тежейді
Патогенді және қышқылдануды тудыратын микрофлораның дамуын баяулатады.
Нәтиже
Тұрақты сапа
Сақтау мерзімі мен тасымалдау қауіпсіздігі артады.

Сүттің сапасы, әсіресе оның бактериологиялық көрсеткіштері, сақтау ұзақтығына және температураға тікелей тәуелді. Жаңа сауылған сүттің құрамында бактерицидтік заттар болады: олар бактериялардың дамуын тежеп қана қоймай, кейбірін жоя алады. Алайда қолайсыз жағдайда микроорганизмдер тез көбейеді.

Температураның әсеріне мысал

32°C-та 10 сағаттан кейін
Қышқылдылық 2,8 есе өседі, ал бактерия саны 40 есе көбейеді.
12°C-қа дейін суытқанда (10 сағат)
Қышқылдылық айтарлықтай артпайды, бактериялардың жалпы саны шамалы ғана өзгереді.

Демек, сүтті суыту — патогенді микрофлораның дамуын тежеуге және сүт сапасын сақтауға әсер ететін негізгі факторлардың бірі.

3) Тасымалдау және сақтау: өндірістік логистика

Суытылған сүт (әдетте 6°C дейін) ірі сүт кәсіпорындарына металл флягтарда немесе цистерналарда автокөлік, теміржол және су көлігі арқылы жеткізіледі.

  • Сыйымдылығы 36–40 л металл флягтар;
  • алюминийден жасалған автоцистерналар;
  • герметикалы жабылатын қақпағы бар ыдыстар.

Сүттің сапалық жіктелуі

Органолептикалық, физика-химиялық және микробиологиялық көрсеткіштерге қарай сүт сорттық (жоғары, бірінші, екінші) және сорттық емес болып бөлінеді.

Сорттық сүтке қойылатын талаптар

  • Тұнбасыз және үлпексіз.
  • Түсі ақ немесе ашық крем түсті.
  • Дәмі мен иісі таза, балғын табиғи сүтке тән.
  • Бөтен дәм мен иіссіз, біртекті сұйықтық.

Сорттық емес сүтке рұқсат етілетін белгілер

  • Белок үлпектері мен механикалық қоспалардың болуы.
  • Жемнің дәмі мен иісінің сезілуі.