Электрокардиограмманы жазуға арналғанприбор электрокардиограф деп аталады
Электрокардиограф: не және қалай жұмыс істейді?
Электрокардиограмманы (ЭКГ) жазуға арналған прибор электрокардиограф деп аталады. Құрылғылар жазу арналарының санына, қоректену түріне және тіркеу тәсіліне қарай әртүрлі болады. Дегенмен, көпшілік арнаулы аппараттардың құрылысы ұқсас және үш негізгі бөліктен тұрады:
Электродтардан келетін биоэлектрлік сигналдарды қабылдайды және өлшеу тізбегіне береді.
Әлсіз биопотенциалдарды өлшеуге және тіркеуге жарайтын деңгейге дейін күшейтеді.
Күшейтілген сигналды қағаз лентаға немесе экранға шығарып, жазбаны қалыптастырады.
Сигналдың өту жолы: электродтан жазбаға дейін
Электродтардан алынған биоэлектрлік сигналдар тармақталу электродтарының кабельдері және ажыратқыш (ПО) арқылы кернеудің кірісіне (УН) жеткізіледі. Қажет болған жағдайда осы кіріске сигналды калибрлейтін ток көзінен (ИКС) 1 мВ-қа калибрленген кернеу беріледі.
Калибрлеу не үшін керек?
Калибрлеу сигналы ЭКГ жазбасын бастар алдында қысқа уақытқа түсіріледі. Ол әдетте лентада П-тәрізді импульс ретінде көрінеді және кейін ЭКГ тістеріне сәйкес потенциалдар айырымын милливольтпен есептеуге мүмкіндік береді.
Кернеу күшейткіштің шығысынан алынған күшейтілген сигнал қуат күшейткіштің (УМ) кірісіне беріледі. Одан әрі сигнал электромеханикалық түрлендіргішке (ЭМП) түседі. Түрлендірілген электрлік сигнал қағаз лента бойына көк сиямен пероның көмегімен жазылады.
Лентаның қозғалысы және жазу жылдамдығы
Қағаз лента лента тартқыш механизмнің (ЛПМ) көмегімен бірқалыпты қозғалады. Тәжірибеде жиі қолданылатын тұрақты жылдамдықтар: 50 мм/с немесе 25 мм/с. Осы қозғалыс уақыттың өтуіне тәуелді биопотенциалдардың өзгерісін нақты тіркеуге мүмкіндік береді.
Қоректену блогі (БП)
Биопотенциалдарды күшейтуді, лента тартқыш механизмнің электрқозғалтқышын және калибрлеу сигналына арналған ток көзін тұрақты қоректендірумен қамтамасыз етеді.
Тіркеудің нәтижесі
Нәтижесінде қағаз лентада электродтардағы потенциалдар айырымының уақыт бойынша өзгерісі — ЭКГ қисығы алынады.
Электрокардиоскоп және осциллограф
Егер тіркеу немесе жазып алу қондырғысы ретінде осциллографтың электронды-сәулелік трубкасы (ЭСТ) қолданылса, мұндай аппарат электрокардиоскоп деп аталады. Осциллограф экранында жүрек соғуы электрлік сызықтар түрінде бейнеленеді.
Кескінді экранда алу үшін ЭСТ-ның вертикаль ауытқытатын пластиналарына уақыттық жазбаның (развертка) кернеуі қосылады. Кардиаскоп сондай-ақ жүрек соғуын көрсететін векторлық сызықтарды тіркеу/жазу режиміне қосыла алады. Бұл жағдайда экранда векторлық ілмектерді (тұзақтарды) көруге болады.
Қорытынды: тіндердің өткізгіштігі және клиникалық мәні
Дененің беткейіне қойылған электродтар арасындағы өлшеу нәтижесі организм тіндерінің электрөткізгіштігіне тәуелді. Бұл көрсеткіш, әсіресе, тері мен теріасты қабаттарының электрлік кедергісімен тығыз байланысты. Организм ішіндегі ток негізінен қан мен лимфа тамырларымен, бұлшықеттер арқылы және жүйке талшықтарының қабықтары бойымен таралады.
Мысалы, жүрек бұлшықетіне қан жеткіліксіз болғанда (ишемия жағдайында) қозудың таралу сипаты өзгереді. Соның салдарынан дене бетінде тіркелетін потенциалдар айырымының да сипаты өзгеріп, ЭКГ-да көрініс береді. Демек, электрлік арнаулы аппараттармен жазып алу жүрек патологияларын ажыратуға және бағалауға мүмкіндік береді.
Қолданылған әдебиеттер
- Антонов В.Ф. Биофизика. М.: Владос, 2000, 5-тарау.
- Ремизов А.Н. Медицинская биологическая физика. М.: Дрофа, 2004, 12-тарау.
- Ремизов А.Н. Медицинская и биологическая физика, 1999, 2003, 14 және 21-тараулар.
- Методическая разработка «Лабораторные работы по электрокардиографии», Целиноград, 1992.
- Ливенцев А.М. Курс физики, 1978, Т. 2, §142.
- Ливенсон А.Р. Электромедицинская аппаратура. М.: ВШ, 1981, 9–16-беттер.
- Владимиров Ю.А. Биофизика, 1983, 9-тарау.