Жүрек дыбысының тұйықтығы, тұншығуы
Жүрек пен өкпе туралы
Жүрек пен өкпе бір жүйе ретінде жұмыс істеп, организмнің тіндерін оттекпен қамтамасыз етуге және қан айналымын тұрақты ұстауға қатысады. Төменде осы тақырыпқа қатысты негізгі медициналық ұғымдар жинақталып, анық әрі әдеби тілмен берілді.
Жүрек пен өкпе жетіспеушілігі
Жүрек пен өкпе жетіспеушілігі — жүректің жұмыс мүмкіндігі төмендеп, қосымша компенсаторлық механизмдер жеткіліксіз болған жағдайда, ағзалар мен тіндерді қанмен біркелкі қамтамасыз ете алмауы. Бұл жағдай қан айналымының тиімділігін азайтып, оттек жеткізілуін төмендетеді.
Маңыздысы: жетіспеушілік тек жүрек жұмысының әлсіреуімен шектелмейді — өкпе тарапынан да газ алмасудың бұзылыстары қосылып, клиникалық көрініс күрделене түседі.
Жүрек пен өкпе коэффициенті
Жүрек пен өкпе коэффициенті — телерентген арқылы анықталатын көрсеткіш: жүректің көлденең өлшемінің көкірек қуысының көлденең өлшеміне қатынасы. Жүрек ауруларында бұл коэффициент көбіне ұлғайып, рентген көлеңкесінде жүректің үлкейгені байқалады. Ал өкпе альвеолаларының эмфиземасында (өкпенің шамадан тыс керілуінде) көрсеткіш, керісінше, төмендеуі мүмкін.
Ұлғаяды
Кейбір жүрек ауруларында жүрек көлеңкесі кеңейіп көрінеді.
Кемиді
Эмфиземада көкірек қуысы «кеңейіп», қатынас төмендеуі ықтимал.
Жүрек-өкпе ауруы
Жүрек-өкпе ауруы — өкпеде қанның іркілуі нәтижесінде жүректің оң жақ қуыстарының қалыптан тыс ұлғаюымен және (немесе) кеңеюімен сипатталатын жағдай. Әдетте бұл бұзылыс кеңірдек тарамдарының (бронхтардың), өкпенің, өкпе қан тамырларының, диафрагманың, сірі қабықтың және көкірек қуысы құрылымдарының зақымдануына байланысты пайда болады.
Назар аударатын жайт: бастапқы өкпелік өзгерістер уақыт өте жүректің оң бөлімдеріне түсетін жүктемені арттырады.
Жүрек пен өкпенің созылмалы ауруы
Жүрек пен өкпенің созылмалы түрдегі ауруы ұзақ уақыт бойы біртіндеп дамиды. Ол көбіне өкпенің созылмалы аурулары аясында байқалады: өкпе тінінің дәнекер тінге ауысып қатая түсуі, альвеолалардың кеңеюі, өкпенің созылмалы қабынуы сияқты жағдайлар осы үдерістің негізінде жатады.
Жүрек-өкпе препараты (зертханалық әдіс)
Жүрек-өкпе препараты — жүрек пен өкпенің жұмысын зерттеу мақсатында, қан айналымын бұзбай, өкпе мен жүректі үлкен қан айналым шеңберінен ажырату әдісі. Бұл препарат арқылы жылы қанды жасанды түрде айдауға мүмкіндік бар. Аталған тәсілді алғаш рет И. П. Павлов қолданған.
Тарихи дерек: физиологиядағы тәжірибелік әдістер жүрек пен өкпе қызметін оқшаулап бағалауға жол ашты.
Жүрек дыбысының тұйықтығы (тұншығуы)
Жүрек дыбысының тұйықтығы (тұншығуы) — жүрек соғуы кезінде перкуссия арқылы анықталатын дыбыстық құбылыс. Ол жүректің үстіңгі бөлігінде және көкіректің алдыңғы бетінде байқалады. Жүрек пен өкпенің шекарасында пайда болатын дыбыс абсолюттік тұйық дыбыс деп, ал жүректің алдыңғы жағында естілетін дыбыс салыстырмалы тұйық дыбыс деп аталады.
- Абсолюттік тұйық дыбыс
- Жүрек пен өкпе арасындағы аймақта анықталады.
- Салыстырмалы тұйық дыбыс
- Жүректің алдыңғы беті проекциясында байқалады.
Қысқаша қорытынды
Жүрек пен өкпе патологиялары өзара тығыз байланысты: өкпедегі ұзаққа созылған өзгерістер жүректің оң бөлімдерін жүктеп, ал жүрек жұмысының әлсіреуі өкпеде қан іркілісін күшейтуі мүмкін. Сондықтан негізгі терминдерді дұрыс түсіну диагностика мен бақылаудың маңызды бөлігі болып саналады.