Жоспарлау функциясы туралы қазақша реферат
Жоспарлау функциясы: мәні және ұйымдағы рөлі
Жоспарлау функциясы ұйымның мақсаты қандай болуы керек және сол мақсаттарға жету үшін ұйым мүшелері нақты не істеуі қажет деген шешімдерді қабылдауға бағытталады. Қарапайым айтқанда, бұл — болашақты алдын ала ойластыру, ықтимал өзгерістерге дайындалу және қажетті күні қалай әрекет етуді анықтау.
Негізгі ой
Жоспар — ұйымның келешектегі жағдайын сипаттайтын күрделі әлеуметтік-экономикалық модель. Ол белгілі бір кезеңге арналған «жол картасын» қалыптастырады.
Жоспарлау сатылары және тәсілдердің ерекшелігі
Жоспарлау барысының негізгі сатылары көбіне әмбебап болып келеді. Алайда нақты әдістер мен стратегияларға келгенде айырмашылықтар айқындалады: ұйым жалпыға ортақ жоспар жасайды, ал сол жоспардың шеңберінде бөлімшелер мен жауапты тұлғалар өз мақсаттары мен міндеттерін шешу үшін әртүрлі тәсілдерді қолданады.
Нәтижесінде белгілі бір кезең ішінде ұйым жүріп өтетін бағыт нақтыланып, өзара байланысқан жоспарлар жиынтығы қалыптасады. Бұл жүйе көбіне ұйымның жалпы жоспары немесе бизнес-жоспары ретінде қарастырылады.
Ұзақ, қысқа және оперативті жоспарлау
Ұзақ мерзімді жоспарлау
- өндірістің күнтізбелік бағдарламаларын әзірлеу
- өндірістің орындалуын бақылау
- тауарлы-материалдық қорларды басқару
- тұтынушыларға берілетін несиені жоспарлы түрде кеңейту
Қысқа мерзімді және оперативті жоспарлау
Қысқа мерзімді жоспарлау әдетте бірнеше аптаны қамтиды, ал оперативті жоспарлау күнделікті жұмысты нақтылайды.
- іс-қимылды егжей-тегжейлі реттеу
- жұмыстың басталу және аяқталу мерзімдерін белгілеу
- жаңа тапсырыс түскенде орындалу ретін өзгерту
- пайда болған дауларды шешу
Үйлесім нәтижесі
Даулар уақтылы әрі тиімді шешілсе, шығарылатын өнім көлемі, ресурстардың шектеулілігі, белгіленген мерзімдер, жұмыс күшіне сұраныс және өндірістік қуаттарды пайдалану арасында ұтымды келісімге келуге болады.
Үздіксіздік және икемділік: жоспарлаудың басты талабы
Жоспарлау процесі тиімді болуы үшін ол үздіксіз жүргізілуі тиіс, өйткені барлық саладағы өзгерістер қарқыны артып келеді. Сол себепті жоспарлар тұрақты түрде қайта қаралуы қажет.
Белгілі бір уақыт өткен соң (әдетте бір жылдан кейін) перспективалық жоспар қайта қаралып, жоспарлау көкжиегі алға жылжытылады. Үздіксіздік пен икемділік жоспардың орындалу кезеңін оның жобалану кезеңінің тікелей жалғасы ретінде қарастыру арқылы қамтамасыз етіледі.
Мақсат бойынша басқару: ұйымдастырудың тиімді әдісі
Жоспарды орындау мәселесін шешуге арналған тиімді ұйымдастырушылық тәсілдердің бірі — мақсат бойынша басқару. Бұл әдіс ұйымның ресми перспективалық жоспарымен үйлестіре отырып, әр менеджердің жеке жоспарын жасауды көздейді. Нәтижесінде жоспарлау үдерісінің үздіксіздігі мен икемділігі күшейеді.
Үйлестіру және бақылау
Басшы мен қызметкерлердің жоспарларын үйлестіру процедуралары дұрыс ұйымдастырылса, ынта артып, жаңа идеялардың пайда болу қарқыны жоғарылайды. Бұл ретте жоғары басшылық тарапынан мұқият бақылау, жеке жоспарларды тұрақты жаңарту және міндеттердің уақытында орындалуы талап етіледі.
Кадрлар және мотивация
Аталған процедуралар болашаққа бағдарланған кадрлардың біліктілігін арттыру және оларды тиімді пайдалану бағдарламаларымен толықтырылғанда, жоспардың сапасы мен орындалу нәтижелілігі едәуір жақсарады. Мақсаттарды орындау тетіктері мен қызметкерлерді мотивациялау бағдарламалары осы үдерісті нығайтады.
Қорытынды
Жоспарлау — ұйымның болашағын айқындайтын, ресурстарды тиімді бөлуге және күнделікті әрекеттерді жүйелеуге мүмкіндік беретін басқарудың негізгі функциясы. Ол үздіксіз жаңартылып, нақты міндеттермен байланыстырылған жағдайда ғана тұрақты нәтиже береді.